Birinshi besjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardyń úlesi 88%-ǵa deıin jáne jergilikti mańyzy bar avtojoldardyń úlesi 71%-ǵa deıin jetti. Bıyl Qazaqstan kelesi besjyldyqty iske asyrýǵa kiristi. Respýblıkanyń jol ınfraqurylymy qalaı ózgergendigi, baǵdarlamany iske asyrýdyń jalpy áseri, sondaı-aq avtojol salasynyń mańyzdy jobalary týraly PrimeMinister.kz bergen suhbatynda Avtomobıl joldary komıtetiniń tóraǵasy Saıranbek Barmaqov aıtyp berdi.
— Bıyl 10 maýsymda Premer-Mınıstr A.Mamın Kólik jónindegi keńes otyrysynda aqyly joldardy engizýdi jedeldetýdi tapsyrdy. Qandaı joldar aqyly bolady jáne aıaqtaý merzimin jedeldetý boıynsha qandaı jumystar atqarylýda?
— Búgingi tańda respýblıka boıynsha uzaqtyǵy 682 km 4 aqyly ýchaske jumys isteıdi. Olar: Nur-Sultan – Shýchınsk (211 km), Nur-Sultan – Temirtaý (134 km), Almaty-Qorǵas (295 km) jáne Almaty-Qapshaǵaı (42 km).
2019 jyly "QazAvtoJol" AQ 11 myń shaqyrymǵa tólem alý júıesin ornatý jáne qyzmet kórsetý boıynsha ashyq ınvestısııalyq konkýrs ótkizdi. Onyń qorytyndysy boıynsha "Computer Vision Technologies" JShS kompanııasy bastaǵan konsorsıýmmen shartqa qol qoıyldy.
Kelisim "Nurly jol" ınfraqurylymdyq damý memlekettik baǵdarlamasyna sáıkes avtojol salasyndaǵy zııatkerlik júıelerdi damytýdy jáne respýblıkalyq mańyzy bar aqyly avtomobıl joldarynyń uzaqtyǵyn arttyrýdy kózdeıdi. 2024 jylǵa deıin ınvestor aqyly joldardyń uzyndyǵyn 11 myń km deıin jetkizý josparlanýda.
Bıyl Shymkent – О́zbekstan shekarasy (Tashkentke), Oral – RF shekarasy (Saratovqa), Qapshaǵaı – Taldyqorǵan, Qyzylorda – Shymkent – Taraz, Taraz – Qaınar, Aqtóbe – Oral – RF shekarasy (Samara), RF shekarasy – Aqtóbe – Qyzylorda, Aqtaý – Beıneý, Atyraý – Dossor – Beıneý – Aqjigit – О́zbekstan shekarasy, Pavlodar – RF shekarasy (Omby), Pavlodar – Semeı – Qalbataý, Nur-Sultan – Qostanaı – RF shekarasy (Chelıabınsk) sekildi uzyndyǵy 5,7 myń km ýchaskede tólem alý júıesin montajdaý josparlanýda.
Qazirgi ýaqytta ınvestor Shymkent-О́zbekstan shekarasynda (Tashkentke), Oral- RF shekarasynda (Saratovqa), Aqtóbe-Oral-RF shekarasynda (Samara) jáne Aqtóbe-RF shekarasy ýchaskelerinde baqylaý arkalaryn ornatý jumystaryn júrgizýde.
Búgingi kúni barlyq qajetti resýrs jumyldyrylyp, QR Úkimeti qoıǵan mindetterdi oryndaý úshin qurylys-montaj jumystarynyń qarqyny jyldamdatylýda.
— Eger qandaı da bir sebeptermen aqyly jol júrý úshin tólemdi júzege asyrý múmkindigi bolmaǵan jaǵdaıda azamattarǵa ne isteý kerek? Aqyly avtomobıl joldaryn paıdalanǵany úshin aqy tóleý boıynsha jeńildikter bar ma?
— Qazirgi ýaqytta "Avtomobıl joldary týraly" QR Zańyna sáıkes aqyly avtomobıl joldaryn paıdalanǵany úshin arnaıy kólikterge tólemaqy boıynsha jeńildikter qarastyrylǵan: jedel medısınalyq járdem, órtke qarsy qyzmet, avarııalyq-qutqarý qyzmetteri, patrýldik polısııa jáne áskerı tehnıka uıymdary. Búgingi tańda jeńildikti sanattaǵy Uly Otan soǵysy qatysýshylaryna, múgedekterine jáne olarǵa teńestirilgen tulǵalarǵa jeńildikter berý máselesi boıynsha qoldanystaǵy zańnamaǵa ózgerister engizý qarastyrylýda.
Aqyly jolǵa irgeles aýdandarǵa tirkelgen kólik quraldary úshin jyldyq abonement bar. Sondaı-aq barlyq aqyly jol úshin biryńǵaı abonement engizý máselesi talqylanýda.
Jol júrý úshin aqy tóleý múmkindiginiń bolmaýyna qatysty: gıbrıdtik júıe sheńberinde jumys istep turǵan ýchaskelerde aldyn ala tólem bolǵan jaǵdaıda bazalyq stavka boıynsha aqy tóleý kózdelgen. Aqy alý pýnktterinde qolma-qol aqy tóleý saralanǵan stavka boıynsha júzege asyrylady.
Ashyq tólem júıesi bar jańa ýchaskelerde shotta aqsha bolmaǵan jaǵdaıda, ıaǵnı aldyn ala tólem bolmaǵan jaǵdaıda saralanǵan mólsherlemeler boıynsha tólem esepteledi, ıaǵnı aldyn ala tólem jasalǵan jaǵdaıda bekitilgen mólsherlemeler boıynsha esepten shyǵarylady. Aldyńǵy áınekte ornatylǵan RFID (Radio Frequency IDentification) belgisi bar tirkelgen paıdalanýshy qoldanystaǵy stavkaǵa jeńildikke ıe bolady dep boljanýda. Mundaı RFID belgileri klıenttermen jumys isteıtin ortalyqtarda árbir paıdalanýshyǵa birinshi ret aqyly jol ýchaskelerinde tegin beriledi.
— 2019 jylǵy 31 jeltoqsanda QR Úkimetiniń qaýlysymen 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan "Nurly jol" ınfraqurylymdyq damý memlekettik baǵdarlamasy bekitildi. Búgingi tańda negizgi jobalar boıynsha qandaı nátıjeler qandaı jáne jyl sońyna deıin qandaı jumystardy aıaqtaý josparlanyp otyr?
— Memlekettik baǵdarlamanyń basym mindetteri 2025 jylǵa qaraı respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy joldardyń úlesin tıisinshe 100%-ǵa jáne 95%-ǵa deıin ulǵaıtý, joldardy ulttyq standartqa sáıkes keletin jol boıyndaǵy servıs obektilerimen qamtamasyz etý, sondaı-aq qolaıly jáne qaýipsiz qozǵalys úshin jóndeý jumystaryn oryndaý bolyp otyr.
Máselen, aǵymdaǵy jyly respýblıkalyq mańyzy bar Qaraǵandy – Balqash – Qapshaǵaı, Aqtóbe – Atyraý – Astrahan, Taldyqorǵan – О́skemen, Qalbataý – Maıqapshaǵaı, Kókshetaý – Petropavl – Qorǵan, Uzynaǵash – Otar, Merke – Býrylbaıtal, Qostanaı – Denısovka, Úsharal – Dostyq sııaqty 4 myń km avtojol qurylys jumystarymen qamtylǵan.
Jyl qorytyndysy boıynsha jalpy uzyndyǵy 2,6 myń km avtojoldar ýchaskelerinde qozǵalys ashý josparlanýda
-
Taldyqorǵan – О́skemen (763 km) – 763 km;
-
Qaraǵandy – Balqash – Qapshaǵaı (1056 km) – 645 km (363 km — Qaraǵandy – Balqash, 282 km — Balqash – Kúrti); Qalbataý – Maıqapshaǵaı (415 km) – 415 km;
-
Aqtóbe – Atyraý – Astrahan (725 km) — 279 km (60 km Atyraý – Astrahan, 219 km Qandyaǵash – Maqat);
-
Merke – Býrylbaıtal (266 km) — 266 km;
-
Kókshetaý – Petropavl – Qorǵan (260 km) — 67 km (60 km — Petropavl – Qorǵan, 7 km — Kókshetaý q. kireberis);
-
Úsharal – Dostyq (184 km) — 60 km;
-
Qostanaı – Denısovka (114 km) — 60 km (Rýdnyı – Denısovka)
-
Uzynaǵash – Otar (96 km) — 56 km.
Búginde elimizdiń barlyq óńirinde qurylys jumystary bastaldy. Jobalardy ýaqytynda iske asyrý úshin barlyq daıyndyq jumysy ýaqytynda oryndaldy.
Jumysqa tartylǵan jumysshylardyń sany 200 myń adamdy quraıdy (qurylys obektilerinde 100 myń adam, aralas sala – 100 myń adam).
Jergilikti jeli joldaryn damytýǵa 2020 jyly 236 mlrd teńge qarastyrylǵan, onyń ishinde oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar joldarǵa – 181,2 mlrd teńge, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń kóshe-jol jelisine – 47,8 mlrd teńge. 4 myń km joldy jóndeý jumystarymen qamtý jáne jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy jergilikti jeli joldarynyń úlesin 75%-ǵa deıin jetkizý josparlanýda.
Respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardyń 1,5 myń km jóndeý jumystarymen qamtylǵan. Kúrdeli jóndeýmen 443 km qamtylǵan, onyń ishinde jyl sońyna deıin 62 km avtojoldy paıdalanýǵa berý josparlanýda, onyń ishinde:
-
a/j "Kókpek-Jalańash-Qyrǵyzstan shekarasy" – 23 km (Almaty)2) a/j
-
"Chapaev-Jalpaqtal-Kaztalovka" – 35 km (BQO),
-
a/j "Almaty-Bishkek (Altyn Orda)" – 4 km (Almaty).
Ortasha jóndeýmen 1 119 km avtojol qamtyldy (resaıklıng ádisi – 562 km, jabyndy qurylǵysy – 211 km, ShPO qurylǵysy – 307 km, mıkrosıýrfeısıng qurylǵysy – 39 km).
— Saıranbek Soltanbekuly, 2019-2020 jj. qysqy maýsymda jol jelisin qamtý týraly aıtyp berińizshi. Osy qysta jol jumysshylary qandaı qıyndyqtarǵa tap boldy? Nelikten otandyq joldardyń basym bóligi ár qystan keıin jaramsyz bolyp qalady?
— Respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl joldary jelisiniń uzyndyǵy 24,9 myń km quraıdy, onyń 82%-y (20,4 myń km) "Qazaqavtojol" JShS-niń qaramaǵynda.
Uzyndyǵy 682 km avtojoldardyń aqyly ýchaskelerin "QazAvtoJol" UK" AQ "Aqyly avtomobıl joldary dıreksııasy" fılıaly ustaıdy. (Uzyndyǵy 3,8 myń km qalǵan ýchaskeler qaıta jańartý jáne jóndeýdiń aýyspaly ýchaskelerinde merdigerlik uıymdardyń kúshimen retteledi).
Respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardy qysqy kezeńde kútip ustaý úshin daıyndaý sheńberinde eńisterde aǵashtar men butalardy shabý boıynsha jumystar júrgizildi, 6 259 sý ótkizgish qubyrdyń tesikteri jabyldy, 4 924 ýaqytsha jol belgisi jáne 36 277 qardan qorǵaý qalqany ornatyldy.
Sonymen qatar qysqy ustaý úshin qajetti materıaldar daıyndaldy: tuz – 13,9 myń tonna, qum – 61,5 myń m3, eleý – 61,6 myń m3, JJM – 1 325,8 myń l.
Arnaıy qysqy tehnıkanyń daıyndyǵy shamamen 90%-dy qurady.
Osyǵan baılanysty "Qazaqavtojol" JShS 194 birlik tehnıka satyp aldy, onyń 114 birligi qysqy ustaýǵa arnalǵan. Sonymen qatar 160 birlik jalǵa berý tehnıkasyn tartý boıynsha jumystar júrgizildi.
2019-2020 jyldardyń qysqy kezeńi 2019 jyldyń qazanynda Aqmola, Shyǵys Qazaqstan jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda ylǵaldy qar túrinde jaýyn-shashyn túsýmen, kóktaıǵaq qubylystarynyń paıda bolýymen jáne aýa raıynyń nasharlaýymen bastaldy.
Bıyl qańtarda aýa raıynyń qolaısyzdyǵy (qar, boran, joldyń nashar kórinýi) 6 oblysta (Aqmola, Aqtóbe, ShQO Qaraǵandy, Pavlodar, SQO) saqtaldy.
Aqmola jáne Qaraǵandy oblystarynda jaýyn-shashyn rekordtyq mólsherde tústi (shamamen 50 mm), bul "Qazgıdromet" RMK málimetteri boıynsha normadan 3 ese artyq.
Sonymen qatar uzaq jaýyn-shashyn, kúshti jel men boran bolýyna baılanysty joldyń kórinýi nashar boldy.
Osyǵan baılanysty, Nur-Cultan qalasynda Tótenshe jaǵdaı rejımi jarııalandy.
Shektelgen ýchaskelerde júrgin bólikti tazalaý jumystary táýlik boıy júrgizildi.
Qazirgi tańda joldardyń jekelegen ýchaskeleriniń buzylýynyń basty sebepteriniń biri — salmaq parametrlerin buza otyryp, aýyr salmaqty avtokólik quraldarynyń qarqyndy qozǵalysy.
Úlken júk avtokólikteriniń qozǵalysy, ásirese, kóktemgi kezeńde avtojoldardyń jyldam buzylýyna alyp keledi.
Aýmaqtyq kólikti baqylaý ınspeksııalary, jergilikti polısııa qyzmeti, "QazAvtoJol" UK" AQ jáne "QazAvtojol" JShS oblystyq fılıaldary atalǵan avtokólik qozǵalysyna jol bermeý boıynsha reıdter júrgizedi, alaıda bul sharalar ýaqytsha sıpatta. Nur-Sultan qalasynyń ákimdigi osy jyly uzyndyǵy 9 km bolatyn 10 kóshe salýdy, jalpy uzyndyǵy 100 km bolatyn 150 kóshege ortasha jóndeý jumystaryn júrgizýdi josparlap otyr.
— Joldardy jóndeý jáne kútip ustaý salasynda qandaı eldermen tájirıbe almasasyzdar? Jol qurylysyna qandaı elder ınvestısııa salýda?
— Jalpy alǵanda, kólik ınfraqurylymyn damytýǵa EQDB, ADB, HQDB jáne t. b. sekildi halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń qaryz qarajaty tartylady.
Sonymen qatar 2015 jyly Elbasy "100 naqty qadam" ult josparyna bastamashylyq etti, onyń aıasynda 58 qadam iske asyrylýda, onyń maqsaty — jol-kólik ınfraqurylymyn damytý men qamtýǵa strategııalyq ınvestorlardy tartý.
Osylaısha, 2015 jyly respýblıkalyq mańyzy bar shamamen 2 myń km avtomobıl joldaryn qaıta jańartýǵa Eksımbanktiń qaryzy tartyldy, olar boıynsha qazirgi ýaqytta belsendi jumystar júrgizilip jatyr.
2018 jyldan bastap MJÁ tetigin belsendi qoldana bastady. 2018 jyly túrik-koreı konsorsıýmymen "Úlken Almaty aınalma avtomobıl joly (ÚAAAJ)" jobasyn iske asyrý úshin konsessııa shartyna qol qoıyldy. Jobany iske asyrý jol qurylysy salasynda ınnovasııalyq tehnologııalardy qoldaný arqyly júzege asyrylady.
Respýblıkalyq mańyzy bar osy konsessııalyq jobany iske asyrýǵa túrik-koreı konsorsıýmynyń, sondaı-aq EQDB, EADB jáne IDB damý bankteriniń ınvestısııalary tartyldy.
Sonymen qatar 2019 jyly Qazaqstan-Taıvan kompanııasymen eń jańa álemdik tehnologııalardy qoldana otyryp, respýblıkalyq mańyzy bar 11 myń km avtomobıl joldaryna tólem alý júıesin engizýge shart jasaldy.
Tólem alýdyń josparlanyp otyrǵan ashyq júıesi tólemniń barynsha jınalýyn qamtamasyz etip qana qoımaı, jol jelisiniń jaı-kúıin jáne qozǵalys qaýipsizdigin qadaǵalaıtyn bolady. Jobany iske asyrý qazaqstandyq bankterdiń ınvestısııalary esebinen júzege asyrylady.
Joldy qamtý turǵysynan ÚAAAJ jobasyn 15 jyl boıy joldarǵa qyzmet kórsetý jónindegi halyqaralyq standarttarǵa sáıkes konsorsıým quramynan koreı kompanııalary qamtıtynyn atap ótken jón. Osynyń bárinen jobalardy iske asyrý, qamtý jáne qyzmet kórsetý sıklyna qatysatyn qazaqstandyq mamandardyń mol tájirıbe alary sózsiz.
— Shymkentte bıyl joldardy aýqymdy jóndeý jumystary bastaldy jáne mańyzdy jobalardyń biri – bolashaqta Shymkent pen Tashkent arasyndaǵy joldy jalǵastyratyn respýblıkalyq mańyzy bar kópir. Bul jobany qashan aıaqtaý josparlanyp otyr?
— Uzyndyǵy 31,6 km bolatyn A-2 avtomobıl jolynyń ýchaskesi (Shymkent qalasynyń ońtústik-batys aınalma joly) 2016 jyly Shymkent qalasynyń teńgerimine berildi. Atalǵan avtomobıl jolyn rekonstrýksııalaý maqsatynda jobalaý-smetalyq qujattama ázirlenýde. Jobalyq-smetalyq qujattama 8 ýchaskege bólingen, búgingi kúni 4 ýchaskede JSQ daıyn (jalpy uzyndyǵy 7,5 km, somasy 6,4 mlrd tg).
Qazirgi ýaqytta 3 ýchaskede jumystar júrgizilip jatyr (jalpy uzyndyǵy – 5,6 km, somasy – 5,1 mlrd teńge).
Ýchaskelerdiń biri — Badam ózeni arqyly ótetin kópir (mal bazary aýdanynda). Kópir 2 bólikten turady (sol, oń), 2019 jyly kópirdiń sol jaǵy salyndy, 2020 jyly eski kópir buzyldy, eski kópirdiń ornyna kópirdiń oń jaǵynyń qurylys jumystary júrgizilýde. Qurylysty 2020 jylǵy qarasha aıynda aıaqtaý josparlanǵan.
— Avtomobıl joldaryn salý, rekonstrýksııalaý, jóndeý jáne kútip ustaý kezinde jumystardyń oryndalý sapasy men materıaldar sapasyna qandaı talaptar qoıylady? Sońǵy jyldary engizilgen jańa tehnologııalar bar ma?
— Jumystardyń oryndalý sapasy turǵysynan jobalyq jáne tehnıkalyq qujattamada belgilengen talaptardy saqtaýǵa talaptar qoıylady, olardyń negizi — úzdik halyqaralyq praktıkamen úılestirilgen normatıvtik qujattardyń talaptary.
Talaptardyń saqtalýyn baqylaý bes satyly baqylaýmen qamtamasyz etiledi: tapsyrys berýshi, merdiger, tehnıkalyq qadaǵalaý, joba avtory. Besinshi saty — ótken jyly qurylǵan Jol aktıvteri sapasynyń ulttyq ortalyǵy.
Budan ózge Ortalyq bazasynda "Adaldyq alańy" jobalaý keńsesi jumys isteıdi.
Jalpy, ótken jyly atalǵan sharalar buzýshylyqtardy der kezinde anyqtaý jáne joıý turǵysynan oń nátıje kórsetti, qoldanýǵa jaramsyz materıaldar joıylady.
Jańashyldyqtardyń biri — respýblıkalyq jelide synaqtan ótetinderdiń sapasyna 3 jańa tásildi qarastyrý:
-
birinshisi — merdigerlerdiń óz esebinen joıylatyn aqaýlardy ýaqytyly anyqtaý bóliginde kepildikti ýchaskelerge monıtorıng jasaý;
-
ekinshisi — joldardyń naqty jaı-kúıin jyljymaly zerthanalardyń quraldyq baǵalaýy, olar joldyń jabyndysynyń aqaýlaryn, tegistigin jáne basqa da parametrlerin belgileıdi. Bul nátıjeler 3 jylǵa jelini jóndeýdi josparlaýǵa negiz bolady;
-
úshinshi — jol qaýipsizdiginiń monıtorıngi, sonyń nátıjesinde JKO qaýipteriniń deńgeıi belgilenedi jáne olardy tómendetý boıynsha is-sharalar kesheni ázirlenedi.
Jalpy, osy jyldyń sońyna qaraı joldardy jóndeý men salý sapasynyń, tıisinshe, tehnıkalyq qadaǵalaý merdigerleri men ınjenerleriniń obektıvti reıtıngin jasaý josparlanyp otyr.
Jańa tehnologııalar máselesi turǵysynan qurylys jáne qaıta jańartý ýchaskelerinde, sondaı-aq ortasha jáne kúrdeli jóndeý ýchaskelerinde modıfıkasııalanǵan qıyrshyq tas-mastıkalyq jáne asfalt-beton qospalarynyń polımerlerin tolyq kólemde qoldanýdy atap ótkim keledi.
Budan ózge, qurylys uıymdary joldardy jóndeý aıasynda jol kıimin tolyq qaıta daıyndaýǵa baılanysty shyǵystardy qysqartýǵa múmkindik beretin resaıklırleý tehnologııasyn jaqsy ıgergen.
Bul tehnologııalar respýblıkalyq jeli joldarynda da, jergilikti jerlerde de, eldi mekenderdiń kóshelerinde de qoldanylady.
Sonymen qatar ártúrli tabıǵı-klımattyq aımaqtarda jańa tehnologııalar men materıaldardy engizý úshin avtomobıl joldarynyń qoldanystaǵy respýblıkalyq jelisinde tájirıbelik-eksperımenttik polıgondar júıesin qurý máselesi qarastyrylyp jatyr.
Bul jańa materıaldar men tehnologııalardy engizý saıasatyn júıelendirýge, ony buryn sońdy bolmaǵan salalyq jáne qoǵamdyq uıymdar úshin aıqyn etýge múmkindik beredi.
— Qazaqstanda joldarda qandaı basty máseleler bar? 2020-2021 jyldary avtomobıl joldaryn qamtý boıynsha qandaı josparlar bar?
— Avtojoldardy kútip ustaý aldynda turǵan basty máselelerdiń biri — qarajat tapshylyǵy, tıisinshe bul qajetti tehnıkanyń jetispeýshiligine áser etedi. Bıyl respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardy kútip ustaýǵa 26,6 mlrd teńge nemese qajettilik normatıviniń 62% qarastyrylǵan (normatıv 43 mlrd teńge).
О́z tarapymyzdan qazirgi tańda biz aldaǵy kúzgi-qysqy kezeńge avtomobıl joldaryn daıyndaý jónindegi is-sharalar josparyn bekittik.
Osy Jospardy oryndaý aıasynda óndiristik bazalardy, jol-paıdalaný tehnıkasyn daıyndaý jumystary bastaldy. Qar tazalaý tehnıkasyna tekserý júrgiziledi jáne bıylǵy 1 qyrkúıekke deıin qajetti qalpyna keltirý jumystaryn júrgizý kózdelgen.
Sonymen qatar ótken jyldyń mysalynda qysqy qamtý úshin jetkilikti tehnıkamen qamtamasyz etý maqsatynda jalǵa beriletin tehnıkany tartý josparlanyp otyr. Qazirdiń ózinde óńirlerde jalǵa alý úshin sharttar jasasý máselesi pysyqtalýda. Sondaı-aq taıǵaqqa qarsy qajetti materıaldar, qardan qorǵaý qalqandary jáne qar tasylatyn ýchaskeler úshin belgiler daıyndalýda. О́tken jyldardyń tájirıbesiniń negizinde erekshe baqylaýdy qamtamasyz etý úshin qar basatyn ýchaskeler anyqtalýda jáne jol tehnıkasyn ornalastyrý shemasy daıyndaldy. Budan ózge, qamtý sapasyn jaqsartý maqsatynda osy jyldyń shildesinen bastap uzyndyǵy 424,4 km respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl joldarynyń pılottyq ýchaskelerinde aqaýsyz qamtýdy engizý josparlanýda (Aqtóbe – Mártók ýchaskesi — 92,4 km, Qapshaǵaı – Taldyqorǵan — 186 km jáne Semeı qalasy – Pavlodar oblysynyń shekarasyna deıin — 146 km).
Bul úshin bıyl Aqaýsyz qamtý deńgeıin baǵalaý boıynsha usynymdar bekitildi.
Pılottyq ýchaskelerde aqaýsyz ustaý tıimdiligi rastalǵan jaǵdaıda odan ári avtojoldardyń basqa ýchaskelerinde alynǵan tájirıbeni kezeń-kezeńmen engizý josparlanǵan.
Taǵy bir problemalyq másele — jol qozǵalysyna qatysýshylardyń apatty jaǵdaılardy týdyrýy, júrgizý mádenıetin jetildirý qajet. Jol jamylǵysynyń jaı-kúıi jaqsarǵan kezde júrgizýshiler jyldamdyq rejımin saqtaı otyryp, jol qozǵalysy erejelerin jıi buzady. Jol-kólik oqıǵalarynyń sanyn qysqartý jáne boldyrmaý úshin QR IIM Ákimshilik polısııa komıtetimen birlese otyryp, bekitilgen Jol qozǵalysy qaýipsizdigi jónindegi is-sharalar josparyna sáıkes birlesken is-qımyldar qabyldanýda.
Sondaı-aq jol boıyndaǵy qyzmet kórsetý obektilerine qatysty kóptegen syn aıtylýda. Aıta ketý kerek, aıtylatyn syndardyń basym bóligi kásipkerlerdiń qoldanystaǵy jol boıyndaǵy qyzmet kórsetý obektilerin ulttyq standart talaptaryna sáıkes keltirýge degen qyzyǵýshylyǵynyń bolmaýyna qatysty.
Osyǵan baılanysty oblystardyń ákimdikterine osy baǵyttaǵy jumysty kúsheıtý qajet dep sanaımyn.
О́z kezeginde Mınıstrlik respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldar boıyndaǵy sanıtarlyq-gıgıenalyq toraptardy (SGT) kezeń-kezeńmen ornalastyrýdy qamtamasyz etedi. Bıyl SGT 70 birligin ornatý josparlanǵan.
2025 jyldyń sońyna deıin "2020-2025 jyldarǵa arnalǵan "Nurly jol" memlekettik baǵdarlamasy aıasynda 297 sanıtarlyq-gıgıenalyq torapty ornatýdy qamtamasyz etý kózdelgen.
