Qoǵam • 03 Qyrkúıek, 2020

Ulybrıtanııada Qazaqstannyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy jeńiske qosqan úlesi talqylandy

1150 ret kórsetildi

Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aıaqtalýynyń 75 jyldyǵyn merekeleý aıasynda "Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy Qazaqstan: álem tarıhynyń az zerttelgen taraýy" atty vebınar ótti. Is-sharany Qazaqstan Respýblıkasynyń Londondaǵy Elshiligi Ulybrıtanııanyń Ulttyq armııa murajaıymen birlesip uıymdastyrdy, - dep habarlaıdy Egemen.kz Elshiliktiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Vebınarda Qazaqstannyń Ulybrıtanııadaǵy Elshisi Erlan Ydyrysov jáne Ulttyq armııa murajaıynyń dırektory Djastın Machevskı murajaı ǵımaratynda otyryp sóz sóıledi. Al amerıkalyq tarıhshy Roberto Karmak pen brıtanııalyq Koroldik birikken qorǵanys zertteýleri ınstıtýtynyń (RUSI) aǵa ǵylymı qyzmetkeri Raffaello Pantýchchı basqosýǵa onlaın-formatta qatysty.

Dj.Machevskı óziniń quttyqtaý sózinde qazaqstandyqtardyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta jeńiske qosqan zor úlesin atap ótti.

"Kópshiligi bul týraly bile bermeıdi, biraq Qazaqstan Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde Gıtlerge qarsy koalısııa qurǵan odaqtas memleketterdiń biri – Ulybrıtanııadan da kóp adam shyǵyn etti. О́nerkásip, tyl, aýylsharýashylyǵy jáne alǵy shepke soldat jiberý boıynsha Qazaqstan alda boldy. Osy jumyldyrýdy jáne onyń qazaq qoǵamyna áseriniń tereńdigin Brıtanııa ımperııasynyń Úndistanda uıymdastyrǵan áreketimen salystyratyn bolsaq Qazaqstan asyp túsedi", – dedi ol.

Qazaqstan Elshisi E.Ydyrysov Qazaqstan halqynyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy eren eńbegin sıpattaı otyryp, soǵys kezindegi jáne soǵystan keıingi jyldary bolǵan qazaqstandyq qurbandar týraly aıtyp berdi.

"Qazaqstannan bir jarym mıllıon adam maıdanǵa jiberildi – árbir tórtinshi qazaqstandyq qorǵanys pen maıdan operasııalaryna qatysty, olardyń jartysyna jýyǵy úıine oralmady. Qazaqstanda Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń qasiretin shekpegen birde-bir otbasy joq", – dedi ol.

Táýelsiz tarıhshy jáne jaqynda jaryq kórgen "Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy Qazaqstan: Keńes ımperııasyndaǵy jumyldyrý jáne etnıkalyq erekshelik" kitabynyń avtory R.Karmak álem tarıhshylarynyń Qazaqstan men basqa da keńestik respýblıkalardyń fashızmdi jeńýge qosqan úlesi týraly az biletindigine nazar aýdardy.

Ol soǵys ákelgen qaıǵy-qasiret 2 mıllıonǵa deıin qazaqtardyń ólimine sebepshi bolǵan 1932-1933 jyldardaǵy asharshylyqtan, stalındik qýǵyn-súrginnen jáne májbúrli ujymdastyrýdan keıin kelgendigin jáne ǵasyrlar boıǵy dástúrli kóshpeli ómir saltyn buzýǵa ıtermelegenin atap ótti.

Sonymen qatar, R.Karmak bul soǵystyń tarıhı turǵyda qalyptasqan qaýymdastyq, patrıotızm jáne ata-babalar mekeni úshin janqııarlyq tanytatyn Qazaqstan halqyn biriktirgenin atap ótti.

Qazaqstandyq sarbazdar Stalıngrad, Máskeý, Kýrsk túbindegi mańyzdy jáne basty shaıqastarǵa qatysty, sondaı-aq Eýropany azat etýge jáne Berlın úshin shaıqasta baǵa jetpes úles qosty.

Qazaqstan óziniń uldary men qyzdaryn Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde maıdanda soǵysýǵa jiberip qana qoımaı, nasıstik armııaǵa qarsy turý úshin ortaq kúsh-jigerdi qoldaý maqsatynda azyq-túlik pen oq-dárilerdi jetkizdi.

Vebınarǵa qatysýshylar bir aýyzdan bul keler urpaqqa sabaq bolýy kerek, adamzat tarıhyndaǵy qaıǵy men qasiretke toly surapyl soǵystyń batyrlary umytylmaýy tıis degen ortaq pikirge keldi.

Is-shara aıasynda QR-nyń Ulybrıtanııadaǵy Elshiligi men "Qazaqstan" ulttyq telearnasy daıyndaǵan Qazaqstannyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy jeńiske qosqan úlesi týraly daıyndalǵan derekti fılm tanystyryldy. Fılm myna silteme boıynsha qoljetimdi.

Spıkerlerdiń sózinen keıin aqparattyq sessııa ótip, qazaqstandyqtardyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezindegi eren eńbegi jáne ata-babamyzdyń uly jeńiske qosqan úlesine búgingi urpaqtyń berip otyrǵan baǵasy týraly áńgimeledi.

Onlaın-sharaǵa Qazaqstan, Ulybrıtanııa, AQSh, Sıngapýr, Germanııa, Fransııa, Japonııa jáne basqa da memleketterden 300-den astam adam qatysty.

Sońǵy jańalyqtar

Bir shańyraqtan – úsh maıdanger

Rýhanııat • Búgin, 14:00

Jetpis jeti jyldan keıin kelgen marapat

Aımaqtar • Búgin, 11:47

Taraz qalasynda 20 soǵys ardageri bar

Aımaqtar • Búgin, 11:00

Qazaqstannyń 7 óńiri «qyzyl aımaqta» tur

Koronavırýs • Búgin, 10:45

Qazaq degenimiz – Baýyrjan...

Rýhanııat • Búgin, 09:45

505-shi túrmeniń tutqyndary

Tarıh • Búgin, 09:15

Mereke kúnder jańbyrly bolady

Aýa raıy • Keshe

Ammanǵa attandy

Sport • Keshe

Qazanda kúsh synasýda

Sport • Keshe

Shet eldegi qazaq generaldary

Qazaqstan • Keshe

Qadir túniniń qasıeti

Rýhanııat • Keshe

Erlik pen patrıotızm mektebi

Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar