О́tken jeti aı aralyǵynda aımaqta 38 726 jumys orny jańadan ashylypty. Jalpy, bıyl osy maqsatqa 306,1 mlrd teńge qarajat bólinip, jumyspen qamtý baǵytynda 72 joba iske qosylýy tıis. Qazir óńirde 15 joba tolyq júzege asyp, jalpy sany segiz júzden astam adam turaqty jumyspen qamtylǵan. Osy jerde memleket tarapynan qabyldanǵan baǵdarlamalardyń «eki qolǵa bir kúrek» izdegen adamdarǵa nápaqa tabýǵa jol ashyp otyrǵanyn aıtýymyz kerek. Iаǵnı, jumyssyzdyqpen kúreste «Eńbek» baǵdarlamasy qamshy saldyrmaı tur. Búginge deıin jumyspen qamtylǵan 38 726 adam osy baǵdarlamanyń sharapatyn kórdi. Al oblys boıynsha baǵdarlama aıasynda 46 116 adamnyń jumyspen qamtylýy josparlanǵan bolsa, bul mindet 84 paıyzǵa oryndalyp otyr. Derek boıynsha Jetisýdaǵy jumys kúshine suranys joǵary bolyp turǵan salanyń kóshbasynda qurylys pen aýyl sharýashylyǵy tur eken. Al jalpy jumyspen qamtý baǵytyna jasalǵan taldaý nátıjesinde arnaıy baǵdarlamalar aıasynda 22 612 jumys oryn ashylsa, 16 114 adam jeke bastamasy boıynsha eńbek etýge kirisken. Onyń ishinde turaqty jumys oryndarynyń basym bóligi aýyl sharýashylyǵy salasyna tıesili bolyp otyr. Iаǵnı 3 426 adam osy saladan nan taýyp júr. Al qurylys salasy boıynsha 4 110 adam jumysqa turǵan eken. Munan bólek, 674 adam ónerkásip salasyna, eki adam kólik jáne logıstıka salasyna 980 aam saýda-sattyq salasyna, 577 adam bilim berý salasyna, 503 adam densaýlyq saqtaý salasyna jáne 5 355 adam basqa salalar boıynsha jumysqa ornalasqan.
Jalpy, pandemııa kezeńinde jumyssyz qalǵan adam sany óskeni belgili. Almaty oblysy da bul máselemen bet- bet kelgeni anyq. Statıstıkaǵa kóz salsaq, osy jyldyń ekinshi toqsanynda oblystaǵy jumyssyzdyq deńgeıi 4,8 paıyzdy quraǵan eken. Iаǵnı, 49,4 myń adamdy eńbekpen qamtý mindeti kún tártibinen túsken emes. Osy tusta el ishine «Eńbek» baǵdarlamasy aıasynda júzege asýy tıis jobalar serpin berdi. Baǵdarlamanyń kásipkerlikti damytý baǵyty boıynsha da aýyz toltyryp aıtarlyq jumys isteldi. Bıyl bul baǵytqa 279,2 mln teńge qarajat qarastyrylǵan bolatyn. Bul qarjy shaǵyn jáne orta bıznes salasyn nesıeleýge jáne iske kepil bolýǵa jumsalýda. Nátıjesinde kásipkerliktiń aıasy keńip, jumys oryndaryn ashýǵa da múmkindik týa bastaǵan eken. Máselen, buǵan deıin quny 12 mln teńge bolatyn 1 joba jemisti júzege assa, maquldanǵan taǵy segiz jobaǵa 78 mln teńge qarjy jumsalǵan. Jaqynda sátti qorǵalǵan 6 joba úshin de 70 mln teńge nesıe men kepil qarjy berilmekshi. Al jyl sońyna deıin óz kásibin dóńgeletýdi kózdegen shaǵyn jáne orta bıznes ókilderine taǵy 79,2 mln teńge qarajat jumsalmaq eken. Iаǵnı, karantınnen keıingi ekonomıkany saýyqtyrýǵa «Eńbek» baǵdarlamasy boıynsha berilgen nesıe de óz úlesin qosyp otyr. Is ilgeri basqan jerde jumys kúshine de suranys artatyny sózsiz.
Sondaı-aq Jetisýdaǵy jumyssyzdyqpen kúrestiń nátıjeli bolýyna «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń aıtarlyqtaı kómegi tıip otyr. Jospar boıynsha bul baǵytta 977 joba júzege asyrylýda. Sáıkesinshe, 22,8 myń jumys oryny qurylyp, oǵan 109,2 mlrd teńge jumsalýy tıis bolǵan. Nátıjesinde 1,8 myń adam turaqty jumyspen qamtylady. Al resmı jumyssyzdar esebinde turǵan 10,5 myń adam Jumyspen qamtý ortalyqtarynyń joldamasy arqyly tabys tabý múmkindigine ıe bolyp otyr. Osy jerde «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń sharapaty aımaqtaǵy aýdandardy da qamtyp otyrǵanyn basa aıtýymyz kerek. О́ıtkeni, ortalyqtan shalǵaıda jatqan aýyl turǵyndary úshin jumys tabý qıynnyń qıyny. Al jol kartasy aıasynda bastalǵan qurylys pen jóndeý jumysy eki qolǵa bir kúrek tappaı otyrǵan er-azamattyń tilegin bergendeı. Mysaly, Raıymbek aýdanynyń 304 turǵyny memlekettik baǵdarlama boıynsha jumyspen qamtylǵan. Aýdanǵa 3 mlrd teńgeden astam qarajat bólingen bolatyn. Bul qarjyǵy 32 nysanda jóndeý jumysy júrip jatyr. Onyń ishinde 3 mektep pen bir balabaqsha tolyqtaı jóndelip, jańǵyrtylýda. Al aýyldaǵy 19 bilim oshaǵyna aǵymdaǵy jóndeý jasalǵan.
Aıtpaqshy, bul jol kartasynyń aýyl turǵyndaryn jumyspen qamtýdan bólek, ekinshi ereksheligine de toqtala ketý kerek shyǵar. Anyǵynda, osy baǵdarlama aıasynda óńirdegi 30-40 jyl boıyna jóndeý kórmegen nysandar qaıta jańǵyryp, jóndeýden ótip jatqany qýantady. Mysaly, joǵaryda aıtqan Raıymbek aýdanyndaǵy tolqytaı jańǵyrǵan 3 mekteptiń biri Tekes aýylyndaǵy Q. Shormanov atyndaǵy bilim ordasy bolatyn. Otyz jyl boıy jóndeý kórmegen mektep ábden tozyp turǵan edi. Bıyl jol kartasy boıynsha 700 mln teńge shamasynda qarjy bólinip, mektepke kúrdeli jóndeý jasaldy. 1200 balaǵa arnalǵan ǵımarat jasanyp, jańa oqý jylyna tolyq daıyn bolyp tur. Qurylysqa 88 adam tartylsa, onyń qaq jarymy aýyl turǵyndary eken. Sol sııaqty, Balqash aýdany, Bereke aýylyndaǵy Mádenıet úıiniń jóndeý kórmegenine týra 40 jyl ýaqyt bolǵan-dy. Sovet odaǵynan muraǵa qalǵan rýhanııat úıiniń kelbeti de «Jumyspen qamtý jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha bólingen qarjynyń arqasynda túlep, jańaratyn boldy. Búginde qurylysy basynda 26 adam jumys istep jatyr, onyń on biri Bereke aýylynyń turǵyndary. Dál osyndaı qıraýǵa shaq qalǵan qurylys nysannyń biri Kóksý aýdanynda edi. Bastaýyn taýdan alatyn Kóksý ózenindegi sý bógeti 1963 jyly salynypty. Sodan beri birde - bir ret jóndeý kórmegen. Qazir sý bógetinde jumys qyzyp tur. «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń aıasynda nysandy tolyqtaı jańǵyrtýǵa 515 mln teńge qarjy bólinipti. Aımaqtaǵy mańyzdy gıdrotehnıkalyq qurylystaǵy jumysqa 100 adam jumylýda.
