Tarıhqa taǵzym

Mine, jaqynda qazaq rý­hanııaty taǵy bir qundy dú­nıemen tolyqty. Kórnekti memleket jáne qoǵam qaı­rat­keri, tanymal ǵalym О́mir­zaq Ozǵanbaevtyń bes tom­dyq shyǵarmalar jınaǵy ja­ryqqa shyqty. Áli sııasy keýip úlgirmegen jańa týyndy «Reseı Memlekettik dýmasy», «Tarıh taǵylymy», «Qa­zaqtyń sheshendigi men kó­semdigi astasqanda», «Jaryq jul­dyzdar», «Taǵzym» atty bes tomnan quralyp, qazaqtyń tarıhı tulǵalarynyń, ataqty kósemderi men sheshenderiniń el kósegesin kógertý jolyndaǵy jankeshti qaıratkerlik isteri tolaǵaı tolǵanystarmen baıan­dalǵan.

Avtor shyǵarmalarynda Alash murasy men muratyn ta­nýdyń tereń tolǵamy kó­rinis tapqan. Ultymyzdyń san ǵasyrlyq rýhy men mura­tynyń uly bulqynysyna aınalǵan Alash qozǵalysy qaı­ratkerleriniń taǵdyry da – ózekti másele. Alash qaıratkerleri kúresiniń taǵylymy da, Alash qalamgerleriniń murasy da jyl­dan-jylǵa qazaqtyń rýhanı-mádenı ómirine enip jat­qandyǵy kóńil qýantady. Alash zııalylarynyń saıası jáne rýhanı kúresindegi negizgi maqsat, orasan mindet, ol ultymyzdy uıystyrý, sol arqyly eldigimizdi aı­qyndaý bolyp tabylady. Qa­zaqtyń oqyǵan, ultjandy azamattarynyń tize qosyp, el­diń bolashaǵy úshin at­qarǵan eren isteri de aıqyn kórinis tapqan. Reseıde qos úkimettiń ornaýynyń saldary qazaq halqynyń óz aldyna shańyraǵy bólek el bolýyn kóksegen Alash serkeleriniń saıası sahnaǵa shyǵyp úlken minber Memlekettik Dýmadan ún qatqany tarıhtan málim. Bul kitaptarda Á.Bókeıhan, B.Qulmanov, M.Tynyshbaev, Sh.Qosshyǵululy, t.b mem­lekettik júıe qurýǵa kúres­ken qaıratker tulǵalar týraly derekterdi kóptep kez­destiresiń.

Ǵalym О́mirzaq Ozǵan­baıuly aǵamyzdyń eseli de eńseli eńbegi jıyrmasynshy ǵasyr basyndaǵy qoǵamdyq oı-sanany oıatyp, ultyn azattyq pen táýelsizdik jolyna jetelegen halqymyzdyń aıaýly perzentteriniń arýaqtaryna bas ıip, máńgi óshpes beınelerine qoıǵan eskertkishi dep aıtýǵa bolady. Tarıhı-tanymdyq mu­ramyzdyń qaınaryn qalqyp alyp, shyǵarmanyń ózegine aınaldyryp esh qospasyz, boıa­masyz, bultartpas derekterdi, aınymas aıǵaqtardyń qıysyn keltire qoldana otyryp oqyr­manǵa jaıyp salǵan.

Beıbit OSPAN,

Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi