Aýyl sharýashylyǵy mınıstri ótken jyl el ekonomıkasy men agroónerkásip kesheni úshin kúrdeli bolǵanyn, biraq daǵdarysqa qarsy sharalar men memlekettik agrarlyq saıasattyń basymdyqtaryn ustaný pandemııa jaǵdaıynda otandyq AО́K-niń turaqty damýyn qamtamasyz etýge múmkindik bergenin atap ótti.
Onyń aıtýynsha, 2020 jyly daǵdarysqa qarsy sharalardy eseptegende memlekettik qoldaý kólemi 366 mlrd teńgege deıin jetkizildi. Bul 2019 jyldyń deńgeıinen 13%-ǵa artyq.
Qoldaý tetikteri jyldam jeńildetilip, tolyq avtomattandyryldy. Bul sýbsıdııa berý prosesiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik berdi. Sondaı-aq sýbsıdııalaýǵa qoıylatyn talaptar ózgertilip, shaǵyn jáne orta fermerlerdi memlekettik qoldaýmen qamtý kólemi de ulǵaıtyldy.
Atap aıtqanda, ósimdik sharýashylyǵyndaǵy barlyq sýbsıdııalar biryńǵaı erejelerge biriktirilip, ósimdikterdi qorǵaý quraldaryn sýbsıdııalaý keńeıtildi. Endi gerbısıdter ǵana emes, pestısıdterdiń basqa da túrleri sýbsıdııalanady. Basty jańalyqtardyń biri – sýbsıdııalardy belgili bir ýaqytta ǵana emes, tuqym, tyńaıtqysh, pestısıdterdi satyp alynǵan kúnnen bastap bir jyldyń ishinde alý múmkindigi jasaldy.
2020 jyldyń qorytyndysy boıynsha, AО́K-ti Agrarlyq nesıe korporasııasy, Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory jáne QazAgroQarjy arqyly qarjylandyrý kólemi ósip, 446 mlrd teńgeni qurady. Osynyń esebinen 57 iri joba iske qosyldy. Sondaı-aq, aýyldy jerlerde 15 myńǵa jýyq jumys orny ashyldy.
Fermerlerdiń kepildikke qoıatyn múlikteriniń jetpeý problemasyn sheshý úshin Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory arqyly Ekinshi deńgeıli bank nesıelerin kepildendirýdiń jańa mehanızmi engizildi. Bul mehanızm AО́K sýbektileriniń bankke qajetti somanyń nebári 15-ten 50%-na deıin ǵana kepildik qoıýlaryna múmkindik beredi. Qalǵanyn memleket kepildendiredi.
Taǵy bir jańalyq – agroónerkásip keshenine erikti saqtandyrý júıesi engizildi. Bul júıe saqtandyrý syıaqylarynyń 50%-yn sýbsıdııalaý arqyly memlekettik qoldaý. Ira qara maldy saqtandyrý ónimi alǵash ret iske qosyldy. Táýekelderdiń qataryna ınfeksııalyq jáne asa qaýipti aýrýlar, órt, úshinshi tulǵalardyń qasaqana áreketteri, qaýipti tabıǵı nemese stıhııalyq qubylystar, jazataıym oqıǵalar – jarylys, naızaǵaıdyń túsýi, tunshyǵý, jyrtqysh ańnyń shabýyly jáne t.b. kiredi.
2020 jylǵy kóktemgi egin egý jáne egin jınaý jumystarynyń qorytyndysy boıynsha astyq egetin alty óńirde fermerler 115 myń gektar dándi jáne maıly daqyl egis alqaptaryn saqtandyrdy. Saqtandyrý jaǵdaılarynyń nátıjesinde 518,2 mln teńge tólendi.
Sonymen qatar, Saparhan Omarov 2020 jylǵy egin egý naýqanyn uıymdastyrýdaǵy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń atqarǵan jumysy týraly baıandady. Bul kezdegi naýqan Sovid-19 pandemııasy saldarynan elde tótenshe jaǵdaı jarııalanyp, engizilgen eń qatań shekteýlermen tuspa-tus keldi. Kóktemgi dala jumystary sala úshin buryn-sońdy bolmaǵan, múldem jańa jaǵdaıda ótkenin atap ótti, mınıstr.
«Mınıstrlik úkimettiń qoldaýymen fermerlerdiń kedergisiz júrip-turýyn, janar-jaǵar maı, qosalqy bólshekter, tuqym, tyńaıtqyshtar men ósimdikterdi qorǵaý quraldaryn jetkizýdi qamtamasyz etetin arnaıy jumys algorıtmin qurdy.
Sondaı-aq, kóktemgi dala jumystaryn júrgizýge 70 mlrd teńge kóleminde bıýdjettik nesıe bólindi jáne Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha fermerlerge kómek retinde 24,5 mlrd teńgege dándi jáne maıly daqyldardy kepildi forvardtyq satyp alý mehanızmi iske asyryldy», dedi mınıstr Saparhan Omarov.
Qabyldanǵan sharalardyń arqasynda kóktemgi egin egý jáne kúzgi egin jınaý jumystary sapaly ári ońtaıly ýaqytta júrgizildi. Sonymen qatar, egin jınaý jumystary 2019 jylǵa qaraǵanda bir aı buryn aıaqtaldy.
Nátıjesinde 20 mln tonnadan astam dándi jáne dándi-burshaqty daqyl jınaldy. Joǵary sapaly bıdaıdyń (1-3-synyptar) úlesi 80%-ǵa deıin ulǵaıdy, al 2019 jyly bul kórsetkish 50% bolǵan edi.
Sondaı-aq, mınıstr egis alqaptaryn ártaraptandyrý nátıjeleri týraly derekterdi keltirdi. Osy jumys aıasynda joǵary ónimdi daqyldar óndirisi artqan. Máselen, kókónis – 4,9%-ǵa (4,3 mln tonna), baqsha – 1,8%-ǵa (2,4 mln tonna) jáne kartop – 2,4%-ǵa (4 mln tonna) ósken.
