Ekologııa • 06 Qyrkúıek, 2021

8 myńnan asa ken orny bar

540 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Jýyrda Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyz­metinde «Qazaqstan Respýblıkasynyń 30 jyldaǵy geologııa salasy týraly» brıfıng ótti. Brıfıngke Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar vıse-mınıstri Serikqalı Brekeshev, Geologııa komıteti tóraǵasynyń orynbasary Almat Ábdikeshov, «Qazgeologııa» ulttyq geologııalyq barlaý kompanııasy» AQ basqarmasynyń tóraǵasy Ánýar Boranbaev qatysty.

8 myńnan asa ken orny bar

Vıse-mınıstr aldymen eldegi Mıneraldy-shıkizat bazasynyń bú­gingi jaǵdaıymen tanystyrdy. Qazaqstanda paıdaly qazbalardyń memlekettik balansynda jalpy 8 myńnan asa ken oryndary tirkelgen, onyń ishinde kómirsýtek – 317 (munaı, gaz, kondensat), qatty paıdaly qaz­balar – 910, keń taralǵan paıdaly qaz­balar – 3 myńnan astam jáne 4 myńǵa jýyq jerasty sýlarynyń ken oryndary.

Munaıdyń balanstyq qorlary (A+V+S1+S2 kategorııalary boıynsha) 4,4 mlrd tonnany, gaz – 3,8 trln tekshe metr (erkin+eritilgen), kondensat – 414 mln tonnany quraıdy. Olardyń basym bóligi Atyraý (75%) jáne Mańǵystaý (11%) oblystarynda shoǵyrlanǵan. Bul rette, kómirsýtek shıkizatynyń 68% qory 3 iri ken oryndarynyń, atap aıtqanda Teńiz, Qashaǵan jáne Qarashyǵanaqtyń úlesine keledi.

Al qatty paıdaly qazbalardyń qoryn esepteý metall paıda­ly qazbalardyń 37 túri jáne beı­me­tall­dyń 65 túri boıynsha júrgiziledi. Altyn ken oryndarynyń negizgi qor­lary Shyǵys Qazaqstan oblysyn­da – 36%, Aqmola oblysynda – 21%, Qaraǵandy oblysynda 11% sho­ǵyrlanǵan. Mystyń 82% qory eli­mizdiń Shyǵys jáne Ortalyq óńir­lerinde shoǵyrlanǵan. 3 myńnan astam qorǵasyn-myrysh ken oryndary jáne kenashylymdary, negizinen, Ortalyq, Shyǵys jáne Ońtústik Qazaqstanda shoǵyrlanǵan.

Geologııa salasynda táýel­siz­dik jyldarynda eldiń mıne­ral-
dyq-shıkizat kesheniniń re­sýr­styq bazasyn damytýdyń 2003-2010 jyl­darǵa, 2010-2014 jyldarǵa ar­nalǵan salalyq baǵdarlamalary iske asy­ryldy. 2016 jyldan bas­tap nysanaly ındıkatorlar mınıstr­lik­tiń strategııalyq josparyna ıntegrasııalandy.

Al mıneraldyq-shıkizat kesheni álemdik naryq talaptaryna tolyq beıimdeldi. Myńnan astam ken orny paıdalanýǵa berildi jáne qazirgi ýaqytta memleketke tabys ákelip, halyqty jumyspen qamtamasyz etip otyr. Búgingi kúni 1 630 obektisi ju­mys istep tur.

Qorshaǵan ortany lastaıtyn ava­rııalyq munaı uńǵymalaryn joıý maqsatynda 2010-2021 jyldarda el aýmaǵynda zertteýler júrgizildi. Tekserý barysynda 132 apatty munaı uńǵymasy anyqtalyp, onyń 126-sy joıyldy.

Sondaı-aq respýblıkada sırek kezdesetin metaldardy óndirýdi já­ne óńdeýdi damytý úshin 2021 jy­ly qupııalandyrýǵa jatatyn máli­metterdiń vedomstvolyq tizbeleri qaıta bekitildi. Tizbeden lıtıı, sezıı, gallıı, tantal-nıobııdiń balanstyq qorlary týraly málimetter alyp tastaldy. Budan bylaı bul aqparat qupııa emes.

 

«Egemen-aqparat»