Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev, Belarýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko, Qyrǵyzstan Prezıdenti Sadyr Japarov, Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın (beınekonferensııa baılanysy rejıminde), Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon, Armenııa Premer-Mınıstri Nıkol Pashınıan, sondaı-aq UQShU Bas hatshysy Stanıslav Zas shaǵyn quramda kezdesý ótkizdi.
Memleketterdiń basshylary Aýǵanstandaǵy ahýal, sondaı-aq halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdik máseleleri jóninde pikir almasty, uıym qyzmetiniń 2021 jylǵy basym baǵyttaryn iske asyrýdyń qorytyndylaryn shyǵardy, aldaǵy kezeńge arnalǵan josparlardy aıqyndady.
Qasym-Jomart Toqaev shaǵyn formattaǵy kezdesý aıasynda óz áriptesterin Qazaqstannyń qatysýshy memleketterdiń ózara is-qımylynyń ózekti máseleleri boıynsha ustanymdary týraly habardar etti.
«Ujymdyq Qaýipsizdik Keńesiniń tamyz aıyndaǵy kezekten tys sessııasynda biz Aýǵanstandaǵy ahýaldyń túbegeıli ózgerýine baılanysty syn-qaterler men qaýipterdi egjeı-tegjeıli talqyladyq. Qazaqstan osy kezdesýde aıtylǵan tásilder men taraptardyń usynystaryn qoldaıdy. Olardy júzege asyrý boıynsha naqty jumys isteýge daıynbyz. Tájik tarapynyń Birikken shtab janynda jedel monıtorıngtik top qurý jónindegi bastamasyn ýaqytyly dep sanaımyz. Bul Aýǵanstandaǵy jaǵdaıdy qadaǵalaý maqsatynda UQShU-ǵa múshe memleketterdiń quzyretti organdarynyń ózara is-qımylyn uıymdastyrý úshin qajet. Bizdiń elderdegi terrorıstik uıashyqtardy anyqtaý jáne beıtaraptandyrý, sondaı-aq ekstremızm men terrorızmdi nasıhattaýǵa qarsy is-qımyl boıynsha jumysty kúsheıtý qajettiligi týraly seriktesterdiń pikirimen bólisemiz. Ońtústik shekara jáne UQShU-nyń ózindik «qaýipsizdik beldeýi» bolyp tabylatyn tájik shekarasyn nyǵaıtýǵa jan-jaqty járdem kórsetý qajet dep sanaımyz», dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysy UQShU-nyń aýǵan bosqyndary men sheteldik áskerı bazalardy bizdiń elderimizdiń aýmaǵyna ornalastyrýǵa jol berilmeıtini týraly ortaq ustanymyn qoldady. Ol gýmanıtarlyq oı-pikirlerge jáne aýǵan halqyna Halyqaralyq kómek kórsetýdiń mańyzdylyǵyna súıene otyryp, Almaty qalasynda Aýǵanstandaǵy BUU júıesiniń dalalyq mıssııalarynyń personaly ýaqytsha negizde ornalastyrylǵanyn habarlady.
«Bizdiń baıqaýymyzsha, Aýǵanstandaǵy jaǵdaı azamattyq soǵysqa ákep soqtyratyn eleýli turaqsyzdyq jaǵyna qaraı damýda. Jańa ýaqytsha úkimet quryldy. Onyń quramy men nıeti álemde ár túrli baǵalaýlarǵa ıe boldy. Jańa Talıban ákimshiliginiń qurylýy, árıne, Aýǵanstanda tynyshtyq ornady jáne ekonomıkalyq damý úshin qajetti jaǵdaılar jasalady degendi bildirmeıdi. Bul jerde sý tasqynyn kórip otyrmyz», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezıdenti Aýǵanstandaǵy ahýaldyń damýyna baılanysty alańdaýshylyq bildirdi. Onyń pikirinshe, bul eldegi áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaı gýmanıtarlyq daǵdarysqa qaraı bet burýda.
«Aýǵanstanmen qalyptasqan óńirlik saýda-ekonomıkalyq, kólik-logıstıkalyq jáne energetıkalyq baılanystardy múmkindiginshe qalpyna keltirý mańyzdy dep sanaımyn. Aýǵanstanǵa qatysty uzaq merzimdi strategııalyq jelini ázirleý úshin jańa bıliktiń qyzmetine tyǵyz baqylaýdy jalǵastyrý qajet dep sanaımyn», dep atap ótti Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev habarlaǵandaı, BUU-da Qazaqstan Reseımen, Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty múshesimen jáne UQShU boıynsha basqa da seriktestermen ózara is-qımyl jasaýǵa nıetti.
«Jańa Aýǵan bıligimen qarym-qatynastardy úılestirý jáne ózara is-qımyldy qamtamasyz etý jóninde naqty sharalar qabyldaýdy usynamyn. Bizdiń aıqyn basymdyǵymyz – jańa Aýǵan bıliginiń terrorızm qateriniń irgeles elder men óńirlerge taralyp ketýine jol bermeý jónindegi mindettemelerin oryndaýy. Bul esirtki trafıgi men zańsyz kóshi-qonǵa da qatysty, oǵan qarsy kúres barlyq taraptardyń ujymdyq erik-jigerin talap etedi», dep atap ótti Prezıdent.
Sonymen qatar ol álemdik geosaıasattaǵy oń ózgeristerdi de baǵa berdi.
«Eń bastysy - Reseı men AQSh Prezıdentteriniń Jenevada kezdesýi, onyń nátıjesi eki iri ıadrolyq derjava arasyndaǵy strategııalyq teńgerimdi saqtaý máseleleri boıynsha asa mańyzdy ýaǵdalastyq boldy. UQShU aıasynda biz Reseı men AQSh arasyndaǵy strategııalyq shabýyl qarýy týraly sharttyń uzartylýyna saıası qoldaý bildirdik», dedi Memleket basshysy.
Otyrys barysynda Qazaqstan úsh halyqaralyq kelisimniń – ıýrısdıksııa jáne quqyqtyq kómek kórsetý máseleleri boıynsha, UQShU áskerlerin materıaldyq-tehnıkalyq jáne medısınalyq qamtamasyz etý týraly kelisimniń, sondaı-aq bitimgershilik qyzmet týraly kelisimge Hattamanyń qabyldanýyn qoldady.
«Olardyń barlyǵy úlken mańyzǵa ıe, tereń zertteýden ótti, olarda taraptardyń ustanymdary eskerilgen. Biz olarǵa qol qoıýdy qoldaımyz. Jeltoqsan sessııasynda aıtylǵan meniń usynysymdy iske asyrý úshin biz Bas hatshynyń bitimgershilik jónindegi arnaıy ókili týraly sheshim qabyldaımyz. Barlyq seriktesterge qoldaý kórsetkeni úshin rızamyn. Mundaı ınstıtýtty qurý bizdiń uıymnyń jumysyna qosymsha serpin beretinine senimdimin», dedi Memleket basshysy.
Ol sondaı-aq Reseı tarapyna BUU qamqorlyǵymen bıologııalyq qaýipsizdik jónindegi halyqaralyq agenttikti qurý týraly usynysyn qoldaǵany úshin alǵysyn bildirdi.
Qasym-Jomart Toqaev barlyq seriktesterdi BUU-da osy bastamany ilgeriletýde Qazaqstanǵa qoldaý kórsetýge shaqyrdy. О́z sózin qorytyndylaı kele, qazaqstandyq delegasııa basshysy Emomalı Rahmonǵa UQShU-ǵa tabysty tóraǵalyq etkeni úshin alǵysyn bildirdi, sondaı-aq uıymǵa tóraǵalyq etetin armıan áriptesteriniń belsendi yntymaqtastyqqa daıyndyǵyn bildirdi.
Sammıt qorytyndysy boıynsha UQShU-ǵa múshe memleketterdiń basshylary ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń Deklarasııasyn qabyldady.
