Ata Zańymyzda adam quqyqtary men bostandyqtaryna kepildik berilgen. Mańyzdy qujatta elimizdiń aýmaqtyq tutastyǵy, qoǵamdyq kelisim, saıası turaqtylyq, quqyq ústemdigi jáne demokratııa qaǵıdattary erekshe kórsetilgen. Sondyqtan memleket azamattardyń quqyqtary men bostandyqtarynyń saqtalýyna aıryqsha mán berip keledi. Alaıda, keıde halyqtyń quqyǵy eskerilmeı jatatyny da jasyryn emes. Kezdesý barysynda depýtattar osy máseleni qozǵady.
Suraq-jaýap kezinde qatysýshylar, ásirese jastar jaǵy óz quqyqtaryn biletinin ańǵartty. Parlament Senatynyń depýtaty Lázzat Qaltaeva kezdesýde Adam quqyqtary jónindegi ýákil ınstıtýty zańnamalyq mańyzdylyǵyna toqtaldy. «Quqyqtyq memlekettiń negizgi quramdas bóligi – adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtaryn iske asyrý. Konstıtýsııadaǵy jańa bap jáne Adam quqyqtary jónindegi ýákil týraly konstıtýsııalyq zań bolashaqta ýákildiń tolyq táýelsiz jáne tek zańǵa baǵynatyndaı jaǵdaı jasaıdy. Kez kelgen tulǵaǵa nemese mekemege óz fýnksııalary men mindetterin oryndatýǵa tyıym salynady. Ombýdsmen eshbir saıası partııanyń múshesi bola almaıdy. Iаǵnı, adam quqyǵyn, árbir qazaqstandyqtyń quqyǵyn qorǵaıtyn tolyq táýelsiz ınstıtýt paıda bolady», dedi quzyrly organnyń qyzmetin atap ótken depýtat.
Al Senat depýtaty Aqylbek Kúrishbaev jer, sý resýrstary halyqtyń menshiginde bolatynyn atap ótti. «Elimizdiń ulan-ǵaıyr jeri árbir turǵynǵa tıesili, sheteldikterge berilmeıdi jáne satylmaıdy. Halyq óz ıgiligine tıimdi paıdalanyp, qasterleý qajet. О́zen-kól, taý sýlary da el azamattaryna tıesili. Bir este saqtar nárse árbir tirshilik kózin tabıǵat bergen qalpynda urpaqqa amanat etýlerimiz qajet», dedi senator.
«Referendým: 2022 zamanaýı ózgerister» is-sharasy barysynda ýnıversıtet professorlary Arman Shókeev, Sergeı Ýdarsev, Indıra Muratova da oı-pikirlerin ortaǵa saldy. «5 maýsym elimizdiń Konstıtýsııalyq zańyna ózgerister engiziletin tarıhı sát. Elimizdiń árbir azamaty bul saıası naýqanǵa úlken jaýapkershilikpen qarap, belsendilik tanytýy tıis. Tek sonda ǵana Jańa Qazaqstanǵa qol jetkize alamyz», degen oqytýshylar daýys berýge qatysýdyń mańyzdylyǵyn alǵa tartyp, stýdentterdi referendýmdy biraýyzdan qoldaýǵa shaqyrdy.
M.Nárikbaev atyndaǵy Qazaq MZÝ konstıtýsııalyq ózgeristerdi jastarǵa jiti túsindirýde túrli is-sharalar uıymdastyryp, aqparattyq-túsindirme jumystaryna aıtarlyqtaı úles qosyp keledi. Máselen, «Qazaqstannyń 2022 jylǵy konstıtýsııalyq reformasynyń qoǵam men memleketti odan ári jańǵyrtýdaǵy mańyzdylyǵy» dárisine Senat depýtaty Qanatbek Safınov shaqyrylyp, stýdenttermen birge eldegi basty máselelerge taldaý jasaldy. Onyń aıtýynsha, referendým – mańyzdy saıası ózgeris. Sebebi, 1995 jyldan beri Konstıtýsııaǵa demokratty túrde ózgerister engizilmegen. Dáris kezinde Q.Safınov jastardyń jumyssyzdyq máselesin de qozǵady. «Joǵary oqý ornyn bitirgen túlekterdiń 40 paıyzy óz mamandyǵymen qyzmetke barmaıdy. Al 12%-y aıaqtaǵan mamandyǵy boıynsha múldem jumys ta izdemeıdi» dedi dáris barysynda depýtat.
