Qoǵam • 08 Tamyz, 2022

Esirtki saýdasy órship, páter tonaý azaıdy

267 ret kórsetildi

Quqyq qorǵaý qyzmetkerleri elimizde jekelegen quqyqbuzýshylyq, qylmys sanynyń azaıa bastaǵanyn aıtady. Alaıda Ishki ister mınıstrliginiń aptalyq esebine qarasaq, eldegi krımınogendik jaǵdaı áli de alańdatarlyq jaǵdaıda. Bir apta ishinde 3 400-ge jýyq qylmys jasalǵan.

Bir aptada oryn alǵan 3 397 qylmystyń 1 986-nyń izi sýymaı ashylǵan.  Polısııa qyzmetkerleri 7 kisi óltirgen qaskóılerdi, 1 kisi ólimine ákelgen densaýlyqqa qasaqana aýyr zııan keltirgen, 1 qaraqshylyq jasaǵan, 34 tonaý jáne 539 bóten múlikti urlaǵan kúdiktilerdi birden quryqtaǵan.

IIM Krımınaldyq polı­sııa de­partamenti úshinshi basqar­ma­synyń aǵa jedel ýákili Saǵyndyq Jantemirovtiń aıtýynsha, Qazaq­standa sońǵy alty jylda ınternet­alaıaqtyqtyń sany aıtarlyqtaı artqan (21 myńǵa deıin). Jyl basynan beri 11 763 oqıǵa tirkelip, alaıaqtardyń kesirinen 7 mlrd teńge shyǵyn keltirilgen. 571 qylmysker, 17 uıymdasqan qyl­mystyq top músheleri ustalǵan. Búginde alaıaqtar abonenttik nó­mir­lerdi aýystyrý boıynsha ser­­vısterdi, uıaly telefondarǵa qa­shyqtan qol jetkizý úshin arnaıy qosymshalardy paıdalanady. Sondaı-aq olardyń arasynda shetelden áreket etetinder de bar. Osy oraıda qazaqstandyq baılanys operatorlary aýystyrylǵan abonenttik nómirlerdi buǵattaý júıesin engizip jatyr, bul telefon arqyly jasalatyn alaıaqtyq faktilerin azaıtady, dedi IIM-niń ókili.

Elde órship turǵan qylmystyń biri – esirtki saýdasy. Máselen, Jambyl oblysynyń jergilikti turǵyndary esirtki taratýmen jyldar boıy aınalysqan. Eki kúdiktini tintý kezinde olardan taratýǵa daıyndalǵan, 15 paketke salynǵan sıntetıkalyq mefedron esirtkisi tabylǵan. Olar­dyń áleýmettik jelilerdegi hat-habarlaryn zertteý barysynda  kúdiktilerdiń esirtkilerdi jasyryn oryndarǵa qoıǵandary belgili boldy. «Klıenttermen» hat almasýda kórsetilgen oryn­dar boıynsha polısııa qyzmetker­leri Tarazda jáne onyń mańynda jasyrylǵan esirtkilerdiń kózin joıdy. Nátıjesinde, mefedron jasyrylǵan 29 oryn anyqtalǵan.

Sondaı-aq О́skemende beıne­baqylaý júıeleriniń kómegimen esirtki satýshy ustalyp, jasyryn zerthana joıylǵan. Oblystyq esirtki qylmysyna qarsy kúres bólimshesiniń qyzmetkerleri qa­la ortalyǵyndaǵy úılerdiń birin­­de basqa qaladan kelgen ji­git tu­­ratyny jáne onyń pá­ter­den kesh­ke qaraı shyǵyp ke­tetini týraly aqparat alady. Ba­qy­laý ba­rysynda jas jigittiń kún saıyn pá­terden keshke qaraı rıýk­zaktar­men shyǵyp, aýdandy aınalyp ótip, túnde úıge orala­tyny anyqtalǵan. Osylaısha, onyń esirtki jasyrýmen aınalysat­yny belgili boldy. Ustaý kezinde kúdiktiden «alfa-pvp» sıntetıkalyq esirtkisi tár­kilendi. Jaýap alý barysynda kúdiktiniń buryn Qaraǵandyda turǵany, al О́skemenge aqsha tabý maqsatynda esirtki óndirý jáne ótkizý úshin kelgeni belgili boldy. Jaldamaly úıdi tintý barysynda polıseıler satýǵa daıyndalǵan taǵy 600 gramm sıntetıkalyq esirtkini anyqtaǵan.

Al elde páter urlyǵy azaıa bastaǵan. Bul qylmys tú­rine 3 jyl buryn jazanyń aýyr­laǵany yqpal etken bolýy kerek. S.Jantemirovtiń aıtýynsha, ury­lardyń páter ıelerimen ymy­raǵa kelýi ońaı ekeni eskerilip, 2018-2019 jyldary qoldanys­ta­ǵy Qylmystyq kodekske birqatar ózgeris engizilgen edi. Búginde birneshe ret páter tonap, úı-jaı­larǵa zańsyz kirgender asa aýyr qylmysqa jol bergenderdiń sanatyna jatady. Olardy 7 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasy qarastyrylǵan. Sondaı-aq bar múlki tárkilenedi. Sondaı-aq urylarǵa tosqaýyl bolatyn turǵyn úılerdiń aýlalarynda 68 myńnan astam beınebaqylaý kamerasy ornatylǵan. Jalpy, sońǵy ýaqytta qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde 5 jylda páter tonaý sany 33,4%-ǵa tómendegen. «Máselen, 2017 jyly 37 893 ur­lyq tirkelse, 2018 jyly – 34 623, 2019 jyly – 31 153, al 2020 jyly – 14 532, 2021 jyly 12 655 páter urlyǵy anyqtalǵan. Páter tonaýǵa qatysty 2017 jyly 37 myńnan astam qylmys tirkelgen bolsa, 2021 jyly olardyń sany 12 myń­nan aspaıdy. Alaıda qazirgi páter tonaýshylar urlyq taktıkasyn, páterlerge ený ádisteri men daǵdylaryn únemi jetildirip otyrady. Olar zamanaýı tehnologııalardy, uıaly baılanystardy paıdalanady. Páter urlyǵy negizinen kúndizgi ýaqytta, atap aıtqanda, barlyǵy jumysta nemese mektepte bolǵanda jasalady», dedi S.Jantemirov.

Sońǵy jańalyqtar

Qosymshanyń kómegi eleýli

Qoǵam • Búgin, 23:07

Qazaq dıasporasynyń qaıratkeri

Tarıh • Búgin, 23:01

Ormanmen syrlasqan ǵalym

Aımaqtar • Búgin, 22:59

Koreı teatrynyń torqaly toıy

Teatr • Búgin, 22:58

Lývrda qalǵan shyraǵdan

Suhbat • Búgin, 22:56

EcoStudentKZ: Jastar judyryqtaı jumyldy

Ekologııa • Búgin, 22:52

Sheberler sherýi

О́ner • Búgin, 22:50

«Taza Kókjaılaý» aksııasy ótti

Ekologııa • Búgin, 19:11

Nobel ádebıet syılyǵyn Ennı Erno aldy

Ádebıet • Búgin, 17:38

Janar Aıtjan jańa qyzmetke taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 16:38

Uqsas jańalyqtar