Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrov áleýmettik-ekonomıkalyq damý boljamy 2021 jyly ekonomıkanyń ósýi boıynsha qorytyndy derekter, Halyqaralyq qarjy uıymdarynyń álemdik ekonomıkanyń ósýi men eksporttyq taýarlar baǵasy boıynsha kútýleri eskerile otyryp qalyptastyrylǵanyn baıandady.
Bıýdjettik josparlaý úshin negiz retinde paıdalanylatyn bazalyq ssenarııde munaıdyń ortasha baǵasyn barreline $85 deńgeıinde jáne AQSh dollarynyń eseptik baǵamyn 470 teńge deńgeıinde paıdalaný usynylady. Osy ssenarıı boıynsha jalpy ishki ónimniń ortasha jyldyq naqty ósýi 3,9%-dy quraıdy, onyń ishinde 2023 jyly – 4%. Bul rette eksporttyń jáne ekonomıkanyń barlyq negizgi salalarynyń ósýi kútilýde.
О́z kezeginde Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Aqyljan Baımaǵambetov jyldyq ınflıasııanyń nysanaly dálizi 2023 jyly 7,5-9,5% sheginde boljanyp otyrǵanyn habarlady.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary – qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaev 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjettiń jobasy týraly málimetterdi usyndy.
2023 jyly túsimder 17,8 trln teńge deńgeıinde boljanyp otyr. Ulttyq qordan kepildendirilgen transfert osy jylmen salystyrǵanda 1,8 esege azaıa otyryp, 2,2 trln teńge mólsherinde tartylatyn bolady.
2023 jyly shyǵystar kirister men tapshylyqty eskere otyryp, 2022 jyldyń josparynan 2,2 trln teńgege ulǵaıady jáne 21 trln teńgeni quraıdy.
Baıandamashylardy tyńdaǵan Premer-Mınıstr úsh jyldyq kezeńge arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet jobasy, eń aldymen, memlekettiń barlyq áleýmettik mindettemelerin tolyq jáne ýaqytyly oryndaýǵa, sondaı-aq aǵymdaǵy jaǵdaıda ekonomıkany sapaly jáne ornyqty damytýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵanyn atap ótti.
«2023-2025 jyldary jalpy ishki ónimniń ósimi 4-4,1% deńgeıinde bolady dep boljanyp otyr. Inflıasııanyń ortasha jyldyq deńgeıi 2025 jylǵa qaraı 3-4%-ǵa tómendeıdi dep josparlanýda. Respýblıkalyq bıýdjet kiristeri 2023 jyly 3 trln teńgege ulǵaıady. Osylaısha, respýblıkalyq bıýdjet kiristeriniń joǵary deńgeıde ósý qarqynyn qamtamasyz etemiz», dedi Álıhan Smaıylov.
Úkimet basshysy Ulttyq qordan respýblıkalyq bıýdjetke bólinetin transfertter edáýir tómendeıtinin atap ótti. Olar 2023 jyly 1,4 trln teńgege, 2024 jyly taǵy 800 mlrd jáne 2025 jyly taǵy 500 mlrd teńgege azaıatyn bolady.
«Bul – óte mańyzdy aspekt. Kepildendirilgen transfert Ulttyq qorǵa munaı sektorynan túsetin túsimderdiń kóleminen aspaıtyn bolady. Al bıýdjet shyǵystarynyń ósýi ınflıasııa mejesin eskergende, uzaq merzimdi ekonomıkalyq ósýdiń ortasha deńgeıinen aspaıdy. Jalpy alǵanda, bıýdjet jobasy teńgerimdi», dedi Premer-Mınıstr.
Álıhan Smaıylovtyń aıtýynsha, bıýdjet áleýmettik sıpatqa ıe. Áleýmettik salaǵa 2023 jyly 8 trln teńge kózdelgen.
Ekonomıkanyń naqty sektorynda óńdeý ónerkásibin damytý, bıznesti qoldaý, kólik ınfraqurylymyn damytý jáne gazdandyrý basym baǵyttar bolyp tabylady.
«Bizdiń mindetimiz – bıýdjet qarajatyn tıimdi paıdalaný», dedi Premer-Mınıstr.
Usynylǵan zań jobalary úshin daýys berý prosedýrasynan keıin Úkimet basshysy Ulttyq ekonomıka jáne Qarjy mınıstrlikterine Premer-Mınıstr Keńsesimen birge zań jobalary men áleýmettik-ekonomıkalyq damý boljamyn Parlamentke engizýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
