Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrovtyń aıtýynsha, búginde álemniń geosaıası kartasynda Kaspıı aımaǵynyń mańyzy aıryqsha. Bul óńirde iri álemdik oıynshylardyń múddeleri bar. Sondyqtan aımaqqa muqııat nazar aýdarylatynyn umytpaý kerek.
Kaspıı mańyndaǵy bes eldiń úsheýi, ıaǵnı Qazaqstan, Ázerbaıjan jáne Túrikmenstannyń teńizge shyǵa almaıtyny belgili. Sondyqtan Kaspıı Qazaqstan úshin mańyzdy sý joly jáne tranzıttik resýrs bolyp sanalady.
– Qazaqstan barlyq álemge ashyq jáne Kaspıı mańy elderimen saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty keńeıtýge erekshe mán beredi. Qazaqstannyń Kaspıı mańy elderimen taýar aınalymy osy jyldyń 6 aıynda 12,3 mlrd teńgeni qurady. Kórsetkish byltyrǵymen salystyrǵanda 7,4 paıyzǵa ósken. Sonymen qatar Qazaqstanǵa tikeleı sheteldik ınvestısııalar aǵynynyń oń serpini baıqalady. 2005-2022 jyldary bul kórsetkish 19,1 mlrd dollardy qurady, – dedi Á.Qýantyrov Máskeýdiń Skolkovo ınnovasııalyq ortalyǵynda Kaspıı mańy memleketteriniń ekonomıkalyq vedomstvolarynyń basshylarymen ótken bıznes-tańǵy asta.
Sondaı-aq Ulttyq ekonomıka mınıstri Qazaqstan óńir elderi arasyndaǵy taýar aınalymyn arttyrýǵa múddeli ekenin atap ótti.
– Biz kólik baǵyttaryn ártaraptandyrýǵa erekshe nazar aýdaramyz. О́ıtkeni qazirgi geosaıası jaǵdaı dástúrli logıstıkalyq tizbekti ózgertti. Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdarynyń baılanystyrýshy dálizi tranzıttik jáne syrtqy saýda júkterin júzege asyrýdyń tamasha úlgisi bolyp sanalady. Basqa baǵyttardyń áleýetin arttyrý úshin Soltústik-Ońtústik dálizin damytý jónindegi birlesken jol kartasyn ázirleý usynylady, – dedi vedomstvo basshysy.
Onyń pikirinshe, Kaspıı mańy elderiniń kooperasııalyq jobalardy damytý, ózara ınvestısııa kólemin ulǵaıtý úshin úlken áleýeti bar. Qazirgi tańda Transkaspıı baǵytyn damytý maqsatynda Qazaqstan Aqtaý men Quryq Kaspıı mańy porttarynyń júk áleýetin arttyrýda. Sondaı-aq Ázerbaıjan, Grýzııa jáne Túrkııamen tarıftik saıasatty úılestirý máselesi talqylandy.
Qazaqstan Aqtaý portyndaǵy kólik-logıstıkalyq ortalyq bolyp sanalatyn «Kaspıı mańy azyq-túlik haby» ınvestısııalyq jobasyn qaraýdy usyndy. Bul joba elder arasyndaǵy taýar qozǵalysyn aıtarlyqtaı jeńildetedi. Osy jyldyń maýsym aıynda Ashhabadta Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Kaspıı mańy azyq-túlik habyn qurýdy usyndy.
Á.Qýantyrov kólik-logıstıkalyq jáne ınvestısııalyq-ekonomıkalyq belsendiliktiń artýyn eskere otyryp, barlyq el tabıǵı baılyqtardy bolashaq urpaqqa saqtap qalý úshin planetanyń mańyzdy ekojúıesi retinde Kaspıı teńiziniń bıologııalyq jáne basqa da resýrstaryna uqypty qaraý kerektigin aıryqsha atap ótti.
