Sońǵy 10 jylda shetelde bilim alý qalypty jaǵdaıǵa aınaldy. «Bolashaq» baǵdarlamasynan bólek, qazaqstandyq stýdentterge álemniń ár buryshyndaǵy kez kelgen memleket arnaıy tegin grant usynady. Tek til meńgerip, tıisti qujattardy talapqa saı tapsyryp, táýekel ete bilse bolǵany. Bul múmkindikti qalt jibermegenderdiń biri – Aızere Orymbaı.
Ol óziniń eńbekqorlyǵy men tabandylyǵynyń arqasynda qazir Ońtústik Koreıanyń Tegý qalasyndaǵy Kenbýk ulttyq ýnıversıtetine grantqa tústi. Mamandyǵy – «Medıa jáne kommýnıkasııa». Aızere ázirge koreı tilin jetildirý maqsatynda Pýsan shet tilder ýnıversıtetinde oqyp jatyr.
– Bilim-biligińdi jan-jaqty damytyp, jańartyp otyrmasań, ýaqyt óte qajetke jaraýdan qalady. Men bakalavr men magıstratýrany Astanadaǵy L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde oqydym. Stýdent kezimnen koreı serıaldaryn kórgendi unatatynmyn. Odan qaldy jasóspirim shaqtan shetelde oqýdy armandaıtyn edim. О́zime maqsat qoıyp, koreı tilin úırene bastadym. Magıstratýraǵa túsý joldaryn qarastyrdym. Osylaısha Koreı úkimeti bólgen grantty utyp aldym. Olar meniń oqý aqymdy, baratyn ushaq bıletimdi tolyq ótedi. Buǵan qosa aı saıyn 380 myń teńge kóleminde shákirtaqy beredi. Munda stýdentter úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. 24 saǵat jumys isteıtin kitaphana, kez kelgen jerde ınternet júrgizilgen. Tipti ýnıversıtettiń ishinde fıtnes ortalyǵy, qyzdarǵa arnalǵan manıkıýr oryndary da bar. Eń mańyzdysy, názik jandar úshin bul aýmaq óte qaýipsiz, – dedi Aızere Orymbaı.
Aızereniń pikirinshe, shetelde oqyǵannyń qolaısyz tustary da kezdesedi. Bir qyzyǵy, Koreı úkimeti eger stýdent sabaqqa bir kún qatyspaı qalsa, sol kúnniń oqý aqysyn qaıtaryp alady eken. Bul – ózimizdiń ulttyq valıýtaǵa shaqqanda shamamen 10 myń teńge. «Sondyqtan sabaqqa kelý qatań tekseriledi», deıdi ol.
– Máselen stýdent aýyryp qaldy delik. Stýdent ýnıversıtettiń emhanasyna kelip, dáriger tekserisinen ótýge tıis. Eger syrqaty kúrdeli bolsa, oqý ornynyń medısınalyq qyzmetkerleri qaladaǵy basqa aýrýhanalarǵa baǵyttaıdy, – dedi A.Orymbaı.
Buǵan qosa, Ońtústik Koreıada áleýmettik jaǵdaı turaqsyz. Tamaqtyń baǵasy sharyqtap tur. Máselen 5 myń teńgege eki túıir alma ǵana alýyńyz múmkin. Sondaı-aq koreı tilin bilmeseńiz, kóptegen qıyndyqpen betpe-bet kelýińiz yqtımal. Munda qosymsha, arnaıy qurylǵylar jáne qyzmet kórsetý ortalyqtary kóbinese óz tilinde jumys isteıdi.
Kezinde shetel asyp, bilim qýǵan jastyń biri – Qarlyǵash Eshanova. Ol Ulybrıtanııadaǵy Lıverpýl ýnıversıtetinde oqyǵan. Ekinshi dárejedegi ǵylymı deńgeıin alyp, ekolog atandy. Qazir bilimin qazaq jastaryn damytýǵa arnap júr. 20-dan astam shákirti de bar. Keıipkerimizdiń sózinshe, álemdik beldi ýnıversıtetterde oqýdyń da óz aýyrtpalyqtary bar.
– Álemdegi eń úzdik ýnıversıtetterdiń basym bóligi – Ulybrıtanııaǵa tıesili oqý oryndary. Sózsiz, sapaly bilim beredi. Mundaǵy zerthanalardyń jabdyqtalýy, oqytylý júıesi, kitaphanalardyń baılyǵy jaǵynan stýdentterge óte qolaıly. Munda ekologııany oqý úshin, Ýels shtatynan bastap, Anglııaǵa deıin tutas eldi aralap shyqtym. Iаǵnı sabaqtar ýnıversıtet sheńberimen shektelip qalmaıdy. Tabıǵatqa, teńizge shyǵý sııaqty praktıkalyq sabaqtar kóp bolady. Kez kelgen jerde ǵylymı-zertteý ortalyqtary bar. Biraq shetelde bizdegideı erkinsip júretin júıe joq, erke balanyń ssenarııi júrmeıdi. Bul erekshe kúsh-qaırat, erik jigerdi qajet etedi. О́zim alǵash oqyǵan jyldary bir pánge qajetti tapsyrma úshin kitaphanada 4-5 saǵatymdy arnaıtynmyn. Keıde qonyp ta qalatyn ýaqyttar az bolmady. Sebebi shetelde sabaq beretin ustazdar sizdiń qaı jaqtan kelgenińizdi, burynǵy bazalyq bilimińizdiń bar-joǵyn elemeıdi. Olar sizderge ózderindegi bilim berý standartyn bilýi kerek degen qaǵıdany ustanyp, tapsyrmalar júkteıdi. Demek sizdiń óreńiz álemdik standarttardy qabyldaýǵa daıyn bolýy qajet. Shydamdylyq pen ójettilik te kerek. Sebebi mundaǵy qatań talapqa shydamaı, oqýdan qol úzip qalǵan tanystarym da boldy, – dedi Q.Eshanova.
Baıqaǵanymyzdaı, shetelde oqý – erik-jigerdi, eńbekti, sonymen qatar kóp izdenisti, óz betinshe úırenýdi talap etedi. Jalpy, qazir bilektiń kúshine emes, bilimge arqa súıeıtin zaman. Talaby taýdaı jastar muny eskerip, jat jerde júrip oqýdyń qıyndyǵy men aýyrtpalyǵyna qaramastan, qarym-qabileti men bilim-biliktiligin tereńdetip júr. О́ıtkeni olar kez kelgen bilim – bolashaqqa salynǵan jaqsy ınvestısııa dep biledi.
