Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken brıfıng barysynda Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Qoǵamdyq keńesiniń tóraǵasy Marat Báshimov pen keńes múshesi Dıdar Smaǵulov sybaılas jemqorlyq qylmysy úshin qylmystyq jaýapkershilikke qatysty osy jáne ózge de zańnamalyq ózgerister týraly baıandady.
Qoǵam ókilderiniń aıtýynsha, negizsiz baıyǵany úshin jaýapkershilikti engizý – zańnamany jetildirýdiń basty ózgerisi. Bul rette olar qylmystyq jaýapkershilik engizýge deıin osy normany kúsheıtýge tyryspaq. Dıdar Smaǵulovtyń málimdeýinshe, zańǵa negizsiz baıyǵany úshin fıskaldyq jáne mansaptyq sanksııalardy qoldaný engizildi. Qazir sheneýnikte 10 myń AEK-ten artyq sáıkessizdik bolsa, ıaǵnı tabysy men paıdalanatyn múlki sáıkes bolmasa, onyń múlki bıýdjetke tárkilenedi jáne ol memlekettik qyzmetten bosatylady. Alaıda Qoǵamdyq keńes músheleri bul sanksııalardy aldaǵy ýaqytta áli de kúsheıtý kerek dep sanaıdy.
2020 jyldyń 20 jeltoqsanynan bastap sybaılas jemqorlyq qylmysy úshin jaza kúsheıtilgen. Atap aıtqanda, aýyr jáne asa aýyr jemqorlyq faktisi boıynsha qylmys jasaǵandar 7 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn tolyq óteýi kerek. Sondaı-aq para alýmen baılanysty qylmys boıynsha kináli adam jazasyn eń tómengi qaýipsizdik qylmystyq-atqarý júıesi mekemelerinde óteýge múmkindigi bolǵan edi. Zańnamalyq túzetýler paketi bul múmkindikti joqqa shyǵarypty.
О́tken jyly atqarylǵan jumystardyń qorytyndysyn shyǵarǵan Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Qoǵamdyq keńesiniń tóraǵasy Marat Báshimov qoǵamdyq keńes músheleri zańnamalarǵa sybaılas jemqorlyqtyń taralýyna jol bermeıtin normalardy engizý baǵytynda jumys isteıtinin atap ótti. Sondaı-aq ol qoǵamdyq keńestiń jumysyna toqtaldy.
– Barlyq qoǵamdyq keńes óz jumysy týraly halyq aldynda esep beredi. О́tken respýblıkalyq forýmda qoǵam ókilderi jınalyp, Úkimetke osyndaı talap-tilekterin aıtty. Búginde 232 qoǵamdyq keńes bar. Endi olar halyq aldynda esep berip, usynystaryn tyńdaıtyn bolady. Osylaısha, jurtshylyq qoǵamdyq keńestiń qaı baǵytta jumys istep jatqanyn biledi. О́ıtkeni olarǵa taǵylar syn kóp. Shyn máninde, qoǵamdyq keńester paıdaly bolýy kerek, – dedi M.Báshimov.
Qoǵamdyq keńes tóraǵasynyń sózinshe, sońǵy 25 jyl ishinde sybaılas jemqorlyq úshin qylmystyq jáne azamattyq jaýapkershilik týraly Eýropa keńesiniń konvensııalaryn qabyldaýdy únemi talap etip kelgen. Bul bastama endi Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet basshylyǵy tarapynan qoldaý taýyp, konvensııalar Qazaqstan zańnamasynda kezeń-kezeńimen júzege asyrylyp jatqanyn atap ótti.
Jalpy, Qazaqstan zańnamasynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúreske qatysty damyǵan elderdiń zańnamasyna sáıkes keletin barlyǵy 30-ǵa jýyq ustanym bar kórinedi. Máselen, bıýdjet qarajatyn jumsaýdyń ashyqtyǵy men ony josparlaýdaǵy azamattyq qoǵam ókilderiniń qatysýy. О́ıtkeni memleketten táýelsiz bolatyn qoǵamdyq uıymdar obektıvti, ádil, beıtarap baǵa berýshi men baqylaýshy bola alady.
Qoǵamdyq baqylaýdyń nátıjesinde, ArtSport jobasyn júzege asyrý barysynda qarjy jymqyrý jaǵdaılary anyqtalypty. Muny baspasóz alańynda Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Qoǵamdyq keńesiniń múshesi Dıdar Smaǵulov habarlady.
– Máselen, Shymkentte baǵdarlamanyń 8 oryndaýshysynan 56 mln teńgege zań buzýshylyq anyqtaldy. Olardyń ishinde 30,7 mln – prosessýaldyq buzýshylyq, al 25,4 mln teńge memlekettik bıýdjetke qaıtaryldy. Biz bul máseleni 2022 jyldyń naýryz aıynda anyqtap, naqty faktiler boıynsha jymqyrýdy birinshi bolyp kórsettik. Qoǵamdyq monıtorıng qorytyndysy basqa óńirlerdegi túrli quzyrly organyna joldanyp, qomaqty qarjy jymqyrý jaǵdaılary týraly habarlandy, – dedi spıker.
Bul rette ol azamattardyń sybaılas jemqorlyqpen kúreske qatysýy mıllıardtaǵan qarjyny jymqyrý men baqylaýsyz qalýyn toqtatyp qana qoımaı, sonymen qatar laýazymdy tulǵalar tarapynan zań buzýshylyqtyń aldyn alýǵa, túrli jobanyń júzege asyrylýyn qamtamasyz etýge kómekteskenin jetkizdi.
Byltyr Qoǵamdyq keńes úkimettik emes uıymdardan 2 500-ge jýyq azamatqa tegin zań kómegin kórsetken. 5 myńnan astam ótinish kelgen. Olardyń kópshiligi obektilerdi salý jáne memlekettik satyp alýdy júzege asyrý kezinde sybaılas jemqorlyqqa degen kúdikpen baılanysty.
– Byltyr 20 mlrd teńgeden astam somaǵa myńnan astam táýekeldi satyp alýdy anyqtadyq. Sheneýnikter satyp alýdy joǵary baǵamen júzege asyrýǵa tyrysqan jaǵdaı jıi kezdesedi. Jalpy, Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet 2022 jyly memlekettik satyp alýlar boıynsha 29 mlrd teńgeden astam qarajat únemdeı alsa, olardyń ishinde 2,1 mlrd teńgeden astamy bizdiń kúshimizben anyqtaldy. Iаǵnı ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha 183 laýazymdy tulǵa tártiptik jaýapkershilikke tartyldy, – dedi Qoǵamdyq keńes múshesi D.Smaǵulov.
Onyń aıtýynsha, ártúrli laýazymdaǵy basshylarǵa qatysty 122 mln teńgeden astam somaǵa aıyppul túrinde ákimshilik jaýapkershilikke tartý týraly 517 hattama jasalypty. Olar bıýdjetke óz erkimen tólengen. Byltyr 42 qylmystyq is tirkelipti. Osylaısha, zańsyz jolmen tólengen 250 mln teńgeden astam qarajat bıýdjetke qaıtarylǵan.
Brıfıng barysynda Marat Báshimov Qoǵamdyq keńes 2021 jyldyń qyrkúıeginde qurylǵanyn, onyń quramyna agenttiktiń úsh qyzmetkeri men úkimettik emes sektordyń 12 ókili kirgenin eske saldy. Qyzmet baǵyttary boıynsha úsh komıssııa qurylǵan: sybaılas jemqorlyqqa qarsy zańnamany jetildirý jónindegi komıssııa, sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetti jetildirý jáne bıýdjettik baǵdarlamalardy baqylaý jónindegi komıssııa, qoǵamda sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrý jónindegi komıssııa.
О́tken jyly Qoǵamdyq keńestiń tórt kúndizgi jáne 14 syrttaı otyrysy ótkizilgen. Onda agenttiktiń zańnamalyq bastamalary, onyń ishinde tóraǵanyń 17 ókimi men Úkimet qaýlylarynyń jobalary, sondaı-aq Sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasat tujyrymdamasynyń jobasy talqylandy. Sonymen qatar Memleket basshysynyń «Memlekettik apparattyń qyzmetin bıýrokratııadan aryltý jónindegi sharalar týraly» Jarlyǵyn iske asyrý, kóliktik baqylaý salasyndaǵy sybaılas jemqorlyq táýekelderine syrtqy taldaý nátıjeleri, azamattardyń zańsyz áreketteri týraly aryzdary boıynsha qylmystyq isterdi tergeý barysy jáne basqa da máseleler talqylandy.
