Qazaqstan Qytaı ustanymyn quptaıdy

Qazaqstan Ýkraına­da­ǵy daǵdarysty saıası jolmen retteý boıynsha Qytaı Halyq Respýb­lı­kasynyń ustanymyn quptaı otyryp, Birikken Ulttar Uıy­my­nyń qaǵı­dat­ta­ry negizinde mem­le­kettiń aýmaqtyq tutastyǵy men táýel­sizdigi negizinde qan­tógisti toq­ta­týǵa kómektesý retinde qol­daýǵa la­ıyq ekenin bildiredi. «Biz bul máse­le­ni halyqaralyq quqyq pen BUU qaǵıdattary negizinde beıbit jolmen sheshý ustanymyna balama joq dep sanaımyz», delingen SIM habarlamasynda. Sonymen qatar vedom­s­tvo Qazaqstan áskerı qaqtyǵysqa qa­­tysýshy taraptardyń izgi nıet tanytýyn, urys-qaqtyǵysty toqtatyp, kelis­sóz ústeline otyrýyn, al álem­dik qoǵam­dastyqtyń jaǵdaıdy barynsha dıplomatııalyq jolmen sheshýge úles qosýyn jaqtaıtynyn má­limdedi. «Qazaqstan Qytaı Halyq Res­pýblıkasynyń Jahandyq qaýipsizdik bas­tamasynyń tujyrymdamasynda aı­qyndalǵan bizdiń memleketterimizdiń bú­gingi tańdaǵy ózekti máselelerdi she­shýiniń uqsastyǵyn atap ótedi», delingen málimdemede.

Al Beıjińniń bitimgershilik jospa­ry­nyń qaqtyǵysty sheshý boıynsha usy­nys­tary bar qujatta, atap aıtqanda, qyrǵı-qabaq soǵys mentalıtetinen bas tartý, beıbit kelissózderdi qaıta bastaý jáne birjaqty sanksııalardy toqtatý qajettigi aıtylǵan. Naqtyraq aıtsaq, «Barlyq eldiń egemendigin qurmetteý; Úlken nemese kishi, kúshti nemese álsiz, baı nemese kedeı ekenine qaramastan, barlyq el – halyqaralyq qaýymdastyqtyń teń músheleri; Qyrǵı-qabaq soǵystan bas tartý qajet. Eldiń qaýip­sizdigi basqalardyń esebinen qam­ta­­ma­syz etilmeýi kerek; Áskerı qaq­ty­ǵys qımyldaryn toqtatý qajet. Qaq­ty­­ǵystar men soǵystar esh­kimge paıdaly emes. Barlyq tarap­ osy baǵyttaǵy jumysta Reseı men Ýkraınany qoldaýy kerek; Beıbit kelissózderdi qaıta bas­taý qajet. Ýkraına daǵdarysynyń she­shimi – dıalog pen kelissózder; Gýma­nıtarlyq daǵdarysty sheshý kerek. Gýmanıtarlyq kómek kólemin ulǵaı­tý jáne gýmanıtarlyq jaǵdaıdy jaq­sartý úshin kúsh salý qajet; Beıbit tur­­ǵyndar men áskerılerdi qorǵaý qa­jet. Atap aıtqanda, taraptar halyq­ara­lyq gýmanıtarlyq quqyqty qatań saqtaýy, beıbit turǵyndarǵa nemese aza­mattyq nysandarǵa shabýyl jasamaýy, áıelderdi, balalardy jáne basqa da janjal qurbandaryn qorǵaýy jáne áskerı tutqyndardyń negizgi qu­qyq­­taryn qurmetteýi kerek; Atom elektr stansalarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý kerek. Qytaı atom elektr stansalary men basqa da ıadro­lyq qarý shabýyldaryna qarsy, stra­te­gııalyq táýekelderdi azaıtý kerek. Iаdrolyq qarýdy qoldanýǵa bolmaıdy. Iаdrolyq qarýdyń taralýy men ıadrolyq daǵdarystyń aldyn alý qajet; Astyq eksportyn damytý kerek. Barlyq tarap Reseı, Túrkııa, Ýkraına jáne BUU astyq bastamasyn tolyq jáne tıimdi túrde júzege asyrýǵa tıis; Birjaqty sanksııa­lardy toqtatý kerek. Olar máseleni sheshe almaıdy. Olar tek jańa máseleler týdyrady; О́ndiris tizbegi men jetkizý tizbeginiń turaqtylyǵyn saqtaý kerek. Qytaı jahandyq ekonomıkany saıası maqsattaǵy qural nemese qarý retinde paıdalanýǵa qarsy; Soǵystan keıingi qalpyna keltirý jumystaryna kómek berý qajet. Halyqaralyq qaýymdastyq qaqtyǵys aımaqtaryn qalpyna keltirýdi qoldaý úshin sharalar qabyldaýy kerek. Bul máselege Qytaı tarapy kómektesýge daıyn», delingen QHR ustanymynda.