AQSh-tyń Memlekettik hatshysy Entonı Blınken Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdimen S5+1 formatyndaǵy mınıstrler basqosýynan keıin BAQ ókilderimen kezdesti. Brıfıng barysynda jýrnalısterdiń suraqtaryna jaýap berip, resmı saparyn qorytyndylaǵan E.Blınken búginde jahanda oryn alǵan túrli máseleniń sheshimin tabý jolynda Qazaqstan erekshe ról atqaryp, elimizdiń álemdik arenada ózindik orny bar ekenin atap kórsetti. «Sonyń ishinde, ıadrolyq qarýdyń taralýyn toqtatý, bitimgerlik operasııalarǵa qatysý, sondaı-aq ǵarysh keńistigin zertteýdegi úlesi mol», dedi E.Blınken. Sondaı-aq ol Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń halyq ıgiligine baǵyttalǵan reformalaryn qoldaıtynyn jetkizdi.
– AQSh tarapy Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ıgi ári batyl reformalaryn árqashan qoldaıdy. Biz, árıne, Qazaqstan qabyldaıtyn is-sharalar men atqaratyn jumystardy baqylap, saralap otyramyz. Máselen, eldegi adam quqyǵyn qorǵaý, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres, onyń tamyryn joıý sekildi. Sondaı-aq prezıdenttik merzimge qatysty júrgizilip jatqan reformalardyń orny erekshe. Bul ózgerister óz kezeginde Qazaqstandy ınvestısııa quıýǵa qolaıly el retinde kórsetedi. Biz 1991 jyldan beri Qazaqstan ekonomıkasyna 50 mlrd dollardan astam ınvestısııa quıdyq. Bolashaqta da AQSh tikeleı ınvestısııa kólemin arttyrýǵa nıet bildirip otyr, –dedi AQSh Memlekettik hatshysy.
Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdi de AQSh-pen ózara árekettestik keńeıtilgen strategııalyq seriktestik rýhynda damyp kele jatqanyn atap ótti. Bul óz kezeginde saıası dıalogtiń, saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyq jandanýynyń kepili.
Syrtqy ister mınıstrligi málimetine sáıkes Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy ózara saýda aınalymy 2022 jyly 3 mlrd dollardan asqan. Bul kórsetkish aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 37,2 paıyzǵa artyq. Ondaǵy eksport kólemi 1,15 mlrd dollarǵa, al AQSh-tan Qazaqstanǵa ımport kólemi 1,89 mlrd dollarǵa jetken.
– AQSh – Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy eń iri ınvestorlardyń biri. 1993 jyldan beri AQSh-tyń Qazaqstanǵa tikeleı ınvestısııalarynyń jalpy aǵyny 62 mlrd dollardan asty, al 2022 jyldyń alǵashqy úsh toqsanynda Amerıka ınvestısııasynyń kólemi 2021 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 58,8 paıyzǵa, ıaǵnı 5 mlrd dollarǵa deıin ósti.
Qazaqstanda AQSh kapıtalynyń qatysýymen 590-ǵa jýyq kásiporyn jumys isteıdi. AQSh kompanııalary Qazaqstan naryǵyna joǵary qyzyǵýshylyq tanytyp keledi. Qazaqstan Amerıka Qurama Shtattarynyń Ortalyq Azııa aımaǵymen yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa beıildiligin joǵary baǵalaıdy, – dedi mınıstr.
Sondaı-aq Muhtar Tileýberdi Ortalyq Azııa elderi men AQSh syrtqy ister mınıstrleriniń S5+1 formatyndaǵy mınıstrler kezdesýiniń aıaqtalǵanyn aıtyp, onyń mańyzyna toqtaldy.
– Kezdesý kúrdeli halyqaralyq jaǵdaıda óńirlik baılanysty nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan ortaq saıası kúsh-jigerimizdi aıqyn kórsetedi. Bizdiń memleketimiz óziniń dıplomatııalyq basymdyqtaryna sáıkes kópvektorly jáne teńgerimdi syrtqy saıasatyn jalǵastyryp keledi. Ortalyq Azııa men Amerıka Qurama Shtattary bizdiń negizgi seriktesterimiz bolyp qala beredi. Bul qabyldaýshy tarap retinde biz úshin S5+1 formatyn aımaqtyq yntymaqtastyqtyń ózekti tetigine aınaldyrady. S5+1 tetigi ózin Ortalyq Azııadaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyqty, qaýipsizdikti jáne turaqty damýdy ilgeriletýdegi tıimdi aımaqtyq dıplomatııalyq platforma retinde tanytty. Is-shara barysynda azyq-túlik qaýipsizdigi, terrorızmmen kúres, energetıka jáne qorshaǵan orta salasyndaǵy yntymaqtastyqty qosa alǵanda keń aýqymdy máseleler talqylandy, – dedi M.Tileýberdi.
Sondaı-aq mınıstr AQSh tarabyna ekijaqty qarym-qatynastardy odan ári nyǵaıtýǵa degen nıeti úshin alǵys aıtty.
– Astanaǵa alǵashqy resmı saparymen kelgen AQSh Memlekettik hatshysy Entonı Blınkendi eldiń Syrtqy ister mınıstrliginde qabyldaýǵa rızamyn. Men onymen osy ýaqytqa deıin ártúrli halyqaralyq is-sharalarda jáne Vashıngtonda kezdeskenmin, telefon arqyly birneshe ret sóılestik. Al búgin Blınken myrza Astanaǵa resmı saparmen keldi. Kezdesýge deıin AQSh delegasııasymen óte nátıjeli kezdesýler ótkizdik. Memlekettik hatshy Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń qabyldaýynda da boldy. Dostyq jáne syndarly sıpatta ótken kelissózder barysynda ekijaqty jáne kópjaqty kún tártibindegi ózekti máseleler, sondaı-aq Qazaqstan-Amerıka yntymaqtastyǵynyń perspektıvalary talqylandy, – dedi Syrtqy ister mınıstri.
Sondaı-aq mınıstr S5+1 formatyna qatysýshy elderdiń delegasııasyn osy jyldyń 8-9 maýsymynda ótetin «Astana» halyqaralyq forýmyna qatysýǵa shaqyrdy.
