Memlekettik kirister komıteti usynǵan málimet boıynsha, búgingi kúni 18 myńnan astam aryz túsken. Aryzdar negizinde e-Gov (94%) jáne e-Salyq Azamat (6%) mobıldik qosymshasy arqyly túsip jatyr.
«Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý jáne bankrottyǵy týraly» zańynyń talaptaryna sáıkes, memlekettik kirister organdary 15 jumys kún ishinde azamattyń kelesi sharttarǵa sáıkes kelýin tekseredi:
- borysh bank, mıkroqarjy uıymdary (MQU) jáne kollektorlyq agenttikter aldynda 5,5 mln teńgeden (1600 AEK) aspaýy;
- boryshtyń ótelmeý merzimi on eki aıdan asýy;
- nekede birge alynǵan múlikti qosa alǵanda, menshik quqyǵynda múliktiń bolmaýy (kólik, úı, jer tilimi, banktegi depozıt jáne t.b.);
- bankpen, MQU boryshtar boıynsha retteý rásimin júrgizilýi.
Tekseris avtomattandyrylǵan nysanda tirkeýshi memlekettik organdardyń, bankterdiń jáne kredıttik bıýrolardyń elektrondyq derekteri bazasymen salystyrý arqyly júzege asyrylady.
Aldyn ala málimet boıynsha, jekelegen azamattardyń bankrottyqty qoldana almaıtyndyǵy kelesi sebeptermen anyqtaldy:
- 12 aı ishinde qaryz ishinara ótelgeni;
- boryshkerdiń nemese zaıybynyń múlki bolýy;
- bankpen ne MQU retteý rásimin júrgizýi týraly qujattyń bolmaýy;
- dara kásipker retinde tirkelgendigi;
- ataýly áleýmettik kómekti 6 aıda az merzimde alýy.
Memlekettik kirister komıteti azamattardyń telefonyna 1414 qyzmeti arqyly sottan tys bankrottyq rásimin qoldanýdan bas tartý týraly habarlama jiberiletinin atap ótti.
Eger mundaı habarlama alynǵan bolsa, sottan tys bankrottyqqa qoıylǵan ólshemderge sáıkes kelse 3 aıdan keıin qaıta ótinishpen júginýge bolady.
Bas tartý sebepterin joıý úshin tıisti ýákiletti organǵa júginý qajet:
- múliktiń bolýy, zańdy tulǵalarda qatysýy týraly – ádilet organdaryna (HQKO, «elektrondyq úkimet» portaly arqyly);
- jer tilimi, aýylsharýashylyǵy janýarlary jáne arnaıy tehnıka boıynsha – Aýyl sharýashylyǵy basqarmasy (jergilikti ákimshilikke);
- avtokólik quraldary boıynsha – Ishki ister basqarmasyna, Mamandandyrylǵan HQKO;
- dara kásiptiń bolýy boıynsha – Aýdandyq memlekettik kirister basqarmasyna;
- kredıt somasy, qaıtarý merzimderi boıynsha – tıisti bankke, MQU-ǵa nemese kollektorlyq agenttikterge. Eger bank ne MQU nemese kollektorlyq agenttikteri tıisti qujat bermese aımaqtyq Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń bólimine júginýge bolady.
Eger boryshkerge múlkiniń bolýyna baılanysty sottan tys bankrottyq rásimin qoldanýdan bas tartylǵan jaǵdaıda, ol turǵylyqty jeri boıynsha aýdandyq sotqa tólem qabilettiligin qalpyna keltirý nemese sot arqyly bankrottyq rásimin qoldaný úshin júginýge quqyly.
