Qazaqstan • 09 Tamyz, 2023

Qazaqstan – Soltústik Makedonııa: Qaýipsizdik salasyndaǵy yntymaqtastyq

210 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Bıyl Soltústik Makedonııa Eýropadaǵy Qaýipsizdik jáne Yntymaqtastyq Uıy­my­na (EQYU) tóraǵa­lyq etip otyr. Atalǵan uıym – qaýipsizdik másele­leri­men aınalysatyn álem­degi eń iri óńirlik uıym ekenin eskersek, Sol­tústik Ma­kedonııa qyl­mys­ker­lermen kúrestiń sheshi­min tapqan birden-bir memleket. Qazaqstan bul elmen osy jáne ekonomıka­lyq baǵytta yntymaqtas­tyq ornatty. 11 tamyzda Sol­­tús­tik Makedonııanyń Syrt­­qy ister mınıstri Býıar Osmanı Qazaqstanǵa res­mı saparmen keledi. Bir­qatar kelissóz júrgiziledi dep josparlanyp otyr.

Qazaqstan – Soltústik Makedonııa: Qaýipsizdik salasyndaǵy yntymaqtastyq

Kollajdy jasaǵan Almas MANAP, «EQ»

Syrtqy ister mınıstrliginiń resmı ókili Aıbek Smadııarovtyń málimdeýinshe, sapar barysynda Býıar Osmanı el basshylyǵymen, Senat tóraǵasy Máýlen Áshim­baevpen, Premer-mınıstrdiń orynbasary – Syrtqy ister mınıstri Murat Nurtileýmen, sondaı-aq Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Zýlfııa Súleımenovamen kezdesedi.

Kelissózder barysynda Qazaq­stannyń EQYU-men ózara is-qımylynyń ózekti máseleleri, sondaı-aq elimiz ben Soltústik Makedonııa arasyndaǵy ynty­maqtastyqty odan ári damytý perspektıvalary jóninde pikir almasý ótedi.

Qazaqstan men Soltústik Ma­ke­donııa arasyndaǵy quqyq­tyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý­ǵa arnalǵan birneshe halyqara­lyq shart bar. Atap aıtsaq, eki el arasynda qylmystyq ister bo­ıynsha ózara quqyqtyq kómek kórsetý, sottalǵan adamdardy berý jáne adamdardy ustap berý týraly sharttyń barlyǵy eki jyl buryn ratıfıkasııalanǵan. Máselen, sońǵy qujat taraptar­ǵa qylmystyq jaýapkershilik­ke tartý nemese sot úkimin oryndaý úshin eki eldiń quzyretti organdary izdeý salǵan adamdardy ustap berýge jaǵdaı jasaıdy. Osy turǵyda Makedonııanyń tájirıbesi zor.

Al Qazaqstannyń da Soltústik Makedonııaǵa bereri bar. Aıta ketsek, Qazaqstan azamattyǵy joqtyq máselesiniń sheshimin tapqan elderdiń qatarynda. Osy oraıda ótken jyly úkimet jáne azamattyq qoǵam ókilderinen turatyn Soltústik Makedonııa delegasııasy Qazaqstanǵa at basyn burǵan edi. Olar azamatty­ǵy joqtyq máselelerin tıim­di sheshý úshin bılik organdary­nyń, azamattyq qoǵam, BUU jáne basqa da halyqaralyq uıymdardyń arasynda quryl­ǵan úılestirýshilik jumys tájirı­besimen tanysty.

Jalpy, Qazaqstannyń usta­nymy men kúsh-jigeri myń­da­ǵan adamǵa azamattyq alýǵa kómek­tesý arqyly, medısınalyq, bilim berý jáne memlekettik qyzmetterge qoljetimdilikti qamtamasyz etti jáne osylaısha, memlekettiń turaqty damýy­na kómektesti. Qazaqstandaǵy azamattyǵy joq adamdardyń máselesi keńes odaǵynyń ydyraýy, al Soltústik Makedonııadaǵy ishinara jańa memleketterdiń paıda bolýy men shekaralar­dyń ózgerýiniń nátıjesinen paıda boldy. Birikken Ulttar Uıy­mynyń Bosqyndar isteri jónindegi komıssary basqar­masynyń Ortalyq Azııa boıynsha ókildigi Qazaqstanda azamattyǵy joqtyqty joıýǵa baǵyttalǵan BUU-nyń eki konvensııasyna qosylý máselesin quptaıdy.

«2014 jyldan bastap, #IBelong 2024 jylǵa deıingi azamat­tyǵy joqtyqty joıý jónindegi jahandyq naý­qany iske qosylǵan sátten bastap, Qazaqstan týylýdy jalpyǵa birdeı qamtamasyz etip, azamat­tyǵy joq tulǵalardy anyqtaý boıynsha jalpy ulttyq kúsh-jiger jumsap, azamattyǵy joq­tyqty anyqtaý rásimin beki­te otyryp, azamattyǵy joq­tyqty joıýda jáne aldyn alýda aıtar­lyqtaı ilgeriledi», dep atap ótken edi BUU BJKB Ortalyq Azııa boıynsha ókili Hans Frıdrıh Shodder Soltústik Makedonııa delegasııasymen bolǵan kezdesýde.

Sonymen qatar eki el arasynda saýda-ekonomıkalyq ynty­maqtastyq jónindegi eki­jaq­ty Úkimetaralyq komıs­sııa iske qosyldy. Onyń birinshi otyrysy ótken jyldyń aıaǵynda Skopede ótti. Úkimetaralyq komıssııanyń teń tóraǵalary eki memleket­tiń Ekonomıka mınıstrleri. Olar aýyl sharýashylyǵy, týrızm, densaýlyq saqtaý, bilim berý, kólik jáne logıstıka salalaryndaǵy saýda-ekonomı­kalyq yntymaqtastyqty odan ári damytý jóninde birlesken is-sharalar júrgizedi. Máselen, osy jyldyń segiz aıynda ekijaqty taýar aınalymy 8 esege jýyq ósken. Buǵan qosa ekijaqty qaty­nastardyń sharttyq-quqyqtyq bazasyn, iskerlik, mádenı jáne bilim berýdegi ózara almasýlar keńeıgen.

Qazaqstan sondaı-aq óz tarapynan Soltústik Makedonııanyń kólik ınfraqurylymy men týrızmdi damytý jónindegi táji­rıbesin zerdeleýge de múddeli.

Al ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý máseleleri týraly aıtar bolsaq, Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Dúnıejúzilik bankpen birlesip, Úkimet qabyl­daǵan ınvestısııalyq saıa­sattyń 2026 jylǵa deıingi jańa tujyrymdamasyn ázirledi. Sondaı-aq «Astana» Halyq­ara­lyq qarjy ortalyǵynyń bazasynda ınvestorlar úshin bıznes júrgizýdiń teńdesi joq jaǵdaılar jasalǵanyn ótken jyly Úki­met súıinshilep jetkizgen edi. Osy­ǵan oraı el Úkimeti Soltús­­­tik Makedonııanyń bıznes qaýym­dastyǵyn AHQO alańy men áleýetin ınvestısııalardyń senim­diligi men qaýipsizdiginiń kepili retinde paıdalanýǵa shaqyr­dy. Teńizge shyǵa almaıtyn elder retinde eki el bir-birin óte jaq­sy túsinedi, sondyq­tan eki­jaq­ty yntymaqtas­tyq­ty damy­týǵa qos memleket te múddeli.

Syrtqy ister mınıstrliginiń málimeti boıynsha, bıyl Qazaq­stan Soltústik Makedonııadaǵy Elshiligin ashady, bul eki el arasyndaǵy dástúrli dostyq qa­tynastardy nyǵaıtýǵa qosym­sha serpin beredi.

Sońǵy jańalyqtar