Qazaqstanda jyl saıyn 22 myńnan astam náreste shala týylatyn bolsa, kóz torynyń aýyr derti – shala týǵan náresteler retınopatııasy tabylǵan 4 myńdaı sábıdiń múlde soqyr bolyp qalý qaýpi bar. 2023 jylǵy qyrkúıektegi derek boıynsha, qaterli jaǵdaıdaǵy shala týǵan nárestelerdiń 3100-deıi nemese 78%-y dıagnostıkadan ótti. Onyń ishinde 927 bala joǵary bilikti oftalmolog dárigerlerden der kezinde, 24-ten 72 saǵatqa deıingi aralyǵynda medısınalyq kómek alyp úlgergen.
Shala týǵan balalardyń retınopatııasyn anyqtaý dárigerdiń joǵary kásibıligin ǵana emes, oftalmoskop, retınaldy kamera, oftalmologııalyq lazer sııaqty zamanaýı medısınalyq tehnologııalardy qajet etedi. Al mamandandyrylǵan jabdyqtarǵa qol jetkizý úshin qomaqty qarajat kerek.
Degenmen bul másele qaıyrymdylyq qorlarynyń qoldaýynyń arqasynda sheshimin taýyp otyr
«Sábıler dúnıege kele salyp múgedektikke ushyraý deńgeıin azaıtý úshin aldymyzda kúrdeli mindet – qysqa merzim ishinde jańa týǵan nárestelerdiń barlyǵyn dıagnostıkalyq qural-jabdyqtardyń óte jetispeýshiligine qaramastan, oftalmologııalyq skrınıngpen qamtý máselesi turdy. AYALA qaıyrymdylyq qory men «Qazaqstan Halqyna» qorynyń birlesken kúsh-jigeriniń arqasynda óńirlerden kelip túsken oftalmoskoptarǵa degen suranys sheshimin tapty. Medısınalyq kórsetilimder boıynsha qajet bolǵan jaǵdaıda balalarǵa lazerlik túzetý Astana men Almatyda ǵana emes, elimizdiń jeti perınataldyq ortalyǵynda júrgiziledi. Bul el úshin úlken jetistik, ıaǵnı densaýlyq saqtaýdy jaqsartý men balalardyń kórý qabiletin saqtaýda aıtarlyqtaı jumystar atqarylǵanyn kórsetedi. Jappaı oftalmologııalyq skrınıngti engizý men lazerhırýrgııalyq otalardy júrgizý jańa týǵan nárestelerdiń kórý qabiletin der kezinde dıagnostıkalaý men emdeýdi qamtamasyz etedi dep úmittenemiz», deıdi QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligine qarasty Ana men bala densaýlyǵyn qorǵaý departamentiniń dırektory Maǵrıpa Embergenova.
Qazirgi tańda elimizdiń 16 medısınalyq ortalyǵy oftalmoskoptarmen, 5 lazerlik qondyrǵy jáne 5 retınaldy kameramen qamtamasyz etilgen.
«Osydan birneshe jyl buryn ǵana jylyna júzdegen bala kórý qabiletinen aıyrylyp, analarynyń kózindegi meıirim men jaryq dúnıeni seziný baqytynan aıyrylyp jatatyn edi. Ata-analar retınopatııany shetelde emdeýdi ótinip, qaıyrymdylyq qorlaryna talaı márte júginýge týra kelgen. О́kinishke qaraı, mundaı emdelý árdaıym sátti ótpedi, sebebi birden, týǵannan keıingi alǵashqy aıda retınopatııanyń beleń alýyn toqtatýǵa bolatyn qymbat ýaqyt ótip ketti. Qazir elimizde shala týǵan nárestelerdiń kóz toryn dıagnostıkalaý, lazerkoagýlıasııalaý da jappaı júrgizilip jatyr. Shala týǵandardyń retınopatııasy indetin toqtatýda keshendi tásil basty ról atqardy. Bul 15-ten astam balalar oftalmologynyń kásibı biliktiligin arttyrýdyń, Retınopatııa boıynsha ulttyq klınıkalyq hattamasyn bekitý men eldegi barlyq perınataldyq ortalyqtardy qajetti dıagnostıkalyq, lazerhırýrgııalyq jabdyqtarmen qamtamasyz etýdiń arqasynda júzege asyp jatyr», deıdi AYALA qaıyrymdylyq qorynyń negizin qalaýshy ári prezıdenti Aıdan Súleımenova.
Sol sııaqty «DOM» qoǵamdyq qory men Arýjan Saınnyń arqasynda uzaq jyldar boıy balalarǵa shetelde aýyr, is júzinde qaıtymsyz retınopatııa túrlerinde hırýrgııalyq kómek kórsetý jumystary júrip jatqanyn aıta ketý kerek.
Máselen, Almatyda ótken halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııaǵa alǵash ret álemdik aýqymdaǵy shala týǵan nárestelerdiń retınopatııasyn emdeý jónindegi jetekshi mamandar – KIDROP biregeı baǵdarlamasyn ázirleýshilerdiń biri, doktor Anand Vınekar men balalardyń vıtreoretınaldyq hırýrgııasy boıynsha iri halyqaralyq sarapshy doktor Nıhıl Pal keldi. Úndistandyq mamandar da shala týǵan nárestelerdiń retınopatııa máselesin entýzıast dárigerlerdiń belsendiligi, qaıyrymdylyq qorlarynyń qoldaýy men oǵan memlekettik turǵyda nazar aýdarýdyń arqasynda sheshken.
«Sońǵy jyldary shala týǵan nárestelerdiń retınopatııasy ata-analardy qorǵa jıi júgindiretin, keńinen taralǵan kesel boldy. Bizdiń «DOM» qory jumys istegen ýaqytynda 2369 balaǵa jasadlǵan 3 751 otany, onyń ishinde 2010-2023 jyldar aralyǵynda 632 retınopatııa otasyn tóledi. Balalar Reseı, Úndistan klınıkalaryna jiberilip, oftalmolog hırýrgter olardyń kórý qabiletin saqtap qalýǵa tyrysady. Qazir Qazaqstanda shala týǵan sábılerdiń retınopatııasyn osy medısınalyq kómekti damytýǵa uıytqy bolyp otyrǵan ári hedlaıneri Ásel Sharıpova sekildi daryndy mamandar ilgeriletip jatyr. Olar aýrýdy der kezinde anyqtap, eń kishkentaı pasıentterimizge ota jasaıdy. Aýrýhanalardy dıagnostıkalaý men ota jasaýǵa arnalǵan jańa qural-jabdyqtarmen jabdyqtaý túrindegi baǵa jetpes kómekti memleketimiz AYALA qorynan alady, osy saýapty isi úshin olarǵa da alǵysymyz sheksiz», deıdi Arýjan Saın.
