Osy oraıda el úkimeti men Dúnıejúzilik bank jeke sektormen yntymaqtastyq jaǵdaıynda tarıftik reformalardyń keshendi paketin ázirleýge kiristi.
Tarıhı turǵydan Qazaqstannyń energetıkalyq sektory qazbaly otynǵa táýeldi, al qazir el aldynda tıimsiz sýbsıdııalardan birtindep bas tartý jáne energetıkalyq ınfraqurylymdy jańǵyrtý mindeti tur. Halyqaralyq energetıkalyq agenttik (HEA) baǵalaýynsha 2021 jyly eldegi qazbaly otynǵa berilgen sýbsıdııanyń jalpy kólemi ishki jalpy ónimniń (IJО́) 6 paıyzyna jýyqtady. Bul kórsetkishpen Qazaqstan qazbaly otynǵa sýbsıdııa beretin 25 eldiń qataryna kiredi.
«О́zgerister qajettigin moıyndaı otyryp, Úkimet reformalar júrgizýge jáne tıimsiz sýbsıdııalardy kezeń-kezeńimen joıýǵa, onyń ishinde «ınvestısııalar ornyna tarıf» bastamasyn engizý jolymen bastamashylyq jasady. Bul transformasııanyń negizinde tarıftik retteýdi yntalandyrý ádisnamasyn ázirleý jatyr. Tásil qarjylyq syıaqylardy naqty maqsattarǵa qol jetkizýmen baılanystyrý arqyly jaýapty jáne turaqty energetıkalyq tájirıbeni yntalandyrýǵa baǵyttalǵan. Bul ádisnama men tásildi iske asyrý úshin Úkimet tarıfterdiń neǵurlym ádil qurylymyn, halyqtyń osal toptaryn baǵanyń áleýetti ósýinen qorǵaý úshin áleýmettik qorǵaý týraly erejelerdi ázirleýdi, sondaı-aq tarıftik retteýdiń ınstıtýsıonaldyq qurylymyn nyǵaıtýdy qamtıtyn kóp qyrly reforma júrgizip keledi», delingen Dúnıejúzilik bank sholýynda.
«Qazaqstanda energetıkalyq sýbsıdııalar reformasy qarqyndy júrip jatyr» deıdi DB sarapshylary. Elektrmen jáne jylýmen jabdyqtaý sektorlaryn retteýdiń jańa ádisnamasyn qosa alǵanda, reformalar paketi 2023 jyldyń sońynda Úkimettiń maquldaýyna ıe boldy jáne qanatqaqty jobany engizý 2024 jyldan bastalmaq. Bul bastapqy qadamdar búkil sala boıynsha aýqymdy ıntegrasııanyń bastapqy núktesi bolady dep kútilýde. Bastama ınvestısııalyq yntalandyrýdy normatıvtik aktilermen úılestirýge, ınnovasııalar men turaqty damýǵa, sondaı-aq sektorǵa ınvestısııalar tartýǵa jáne operasııalyq tıimdilikti arttyrýǵa múmkindik beredi.
«Reforma elektrmen jáne jylýmen jabdyqtaý salasynda turaqty óndiris pen qyzmet kórsetýdi qamtamasyz etýge, sondaı-aq eldiń neǵurlym ekologııalyq taza energııa kózderine kóshýine járdemdesýge baǵyttalǵan. Bıyl tarıf belgileýdiń jańa ádisterin engizý jáne salanyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrý arqyly tarıftik saıasatty qaıta júkteý mindeti tur. Biz Dúnıejúzilik bankke osy ádistemeni ázirleýge jáne qyzmetkerlerdi 2024 jyly josparlanǵan qanatqaqty engizýge deıin yntalandyrýdyń jańa ádistemesin qoldanýǵa úıretýge kórsetken kómegi úshin alǵys aıtamyz», deıdi Tabıǵı monopolııany retteý komıtetiniń tóraǵasy Asan Darbaev.
DB sarapshylary reformanyń sáttiligi negizinen saıası sharalardy tıimdi úılestirý men iske asyrýǵa, sondaı-aq barlyq tıisti múddeli taraptardy tarta otyryp, retteýshi fýnksııalardy shoǵyrlandyrýǵa baılanysty bolady degen oı aıtady. Osyny eskere otyryp, Dúnıejúzilik bank ınstıtýsıonaldyq bazany jetildirý boıynsha usynystar berdi. Mamandandyrylǵan uıym sheńberindegi barlyq retteýshi fýnksııany shoǵyrlandyrý esebinen Qazaqstanda energetıkadaǵy retteý men qadaǵalaýdyń tıimdiligin arttyrý usynylady.
«Energetıkalyq sýbsıdııalardy reformalaý sheńberinde bilim almasý jáne kommýnıkasııa reformanyń sáttiligi úshin óte mańyzdy. Osyny moıyndaı otyryp, Dúnıejúzilik bank ozyq halyqaralyq tájirıbe men bilimmen tanysý úshin birqatar semınar uıymdastyrdy. Osy semınarlardaǵy talqylaýlar reforma úderisine múddeli taraptardy oqytýda jáne tartýda mańyzdy ról atqardy. 2023 jyldyń qazan aıynda ótken tabıǵı monopolııalardy retteý salasyndaǵy sarapshylar men ortalyq jáne óńirlik keńselerdiń salalyq kompanııalarynyń ókilderine arnalǵan arnaıy semınarda zertteý nátıjeleri qaraldy. Sondaı-aq jańa tarıftik ádisnama, ony engizýdiń negizgi qaǵıdattary men úderisteri usynyldy. Qatysýshylarǵa osy usynystar men ádisnamany iske asyrý úshin jol kartasyna sholý usynyldy», deıdi DB sarapshylary.
