foto: Aqorda baspasóz qyzmeti
«Mádenıet pen óner – el ómirindegi óte mańyzdy sala. О́ner – ulttyń jany, al mádenıet – rýhanı kelbeti. Bul qos qundylyqty órkenıetimizdiń ózegi deýge bolady. Ony saqtap, baıyta túsý – ortaq paryz. Ábish Kekilbaıuly «Mádenıet tarıhy – túptep kelgende adamzat tarıhy» degen. Qazaqtyń bitim-bolmysyn onyń tól ónerinen kórýge bolady», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy mádenıet pen ónerdi damytý memleketimiz úshin negizgi basymdyqtyń biri sanalatynyn jetkizdi. Sonymen qatar ult rýhanııatyn jańǵyrtý isine qatysty naqty sharalar qolǵa alynyp jatqanyn atap ótti.
«Byltyr Mádenı saıasattyń 2029 jylǵa deıingi tujyrymdamasyn qabyldadyq. Búginde memleket osy mańyzdy salanyń ınfraqurylymyn jan-jaqty damytýǵa basa mán beredi. Tek sońǵy úsh jylda el aýmaǵynda 700-den astam ǵımaratqa jóndeý jumystary júrgizilip, 168 jańa nysan salyndy. Mádenıet jáne óner mekemelerin jabdyqtaý deńgeıi birtindep jaqsaryp keledi. Sońǵy otyz jylda alǵash ret beıindi oqý oryndary men memlekettik konsert uıymdaryna mýzykalyq aspaptar satyp alýǵa bıýdjetten qarjy bólindi», dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev Muhtar Áýezov atyndaǵy Qazaq ulttyq drama teatrynyń ǵımaraty jaqynda tolyqtaı qaıta jańǵyrtylatynyn aıtty. Bul jumys atalǵan óner ortalyǵynyń 100 jyldyq mereıtoıyna oraı, ıaǵnı 2026 jyly aıaqtalady.
«Byltyr meniń Jarlyǵymmen elimizdegi irgeli mádenıet ordalaryna «ulttyq» jáne «akademııalyq» mártebe berildi. Bul sheshim óner ujymdarynyń shyǵarmashylyq órisin keńeıtip, olardyń kásibı turǵyda shyńdala túsýine jol ashatyny sózsiz. Osy baǵyttaǵy jumys bıyl da jalǵasady», dedi Prezıdent.
Memleket basshysy elimizdegi eń basty úsh mýzeıge ulttyq mártebe beriletinin jetkizdi.
«Qazirgi zaman talabyna saı mýzeı qoǵam sanasyn jańǵyrtýǵa zor yqpal etetin ozyq ınstıtýtqa aınalýy kerek. Sol arqyly jas urpaq tól tarıhymyz ben salt-dástúrimizdi tereń tanyp, odan taǵylym alýy qajet. Jalpy, elimizde tarıhı-mádenı murany saqtaý jáne molaıtý maqsatynda aýqymdy ári úzdiksiz jumys júrgizilip keledi. Uzaq jyldan beri alǵash ret jaqynda materıaldyq emes mádenı muranyń Ulttyq tizbesi aıtarlyqtaı keńeıdi. IýNESKO-nyń materıaldyq emes mádenı muralar tizimine bizdiń «salbýryn» jáne «betashar» sııaqty ulttyq dástúrlerimizdi engizý máselesi pysyqtalyp jatyr», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy mádenıet pen óner adamdary tarıhı úrdistiń aldyńǵy shebinde júrip, sol arqyly ultymyzdyń qarqyndy damýyna yqpal etetinin atap ótti.
«Sizder óz shyǵarmashylyqtaryńyz arqyly halqymyzdyń biregeı bolmysynyń jańa qyryn ashasyzdar. Azamattardyń jasampaz qýatyn oıatasyzdar. Sondyqtan memleket shyǵarmashylyq ókilderiniń bedelin arttyrý úshin tıisti sharalardy qabyldaıdy. Mádenıet jáne arhıv isi qyzmetkerleriniń jalaqysy aıtarlyqtaı kóbeıdi. Meniń tapsyrmammen «Halyq ártisi» jáne «Halyq jazýshysy» ataǵy qaıta berile bastady», dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev halqymyz daryndy ul-qyzdaryn qashanda qadirleı bilgenine nazar aýdaryp, Astanadaǵy Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetine Kúlásh Baıseıitovanyń esimin berý týraly sheshim qabyldaǵanyn jetkizdi.
«Bul – áıgili ánshige kórsetilgen zor qurmet ári erekshe ónerimen tarıhta qalǵan tulǵalarǵa el yqylasynyń aıryqsha belgisi. Túptep kelgende, muny tarıhı ádildikti qalpyna keltirý dep túsingen jón. Aǵa býynnyń ónerdegi jolyn qazirgi jastarymyz da laıyqty jalǵastyryp keledi. Osy sabaqtastyqty saqtaý óte mańyzdy», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent búginde kóptegen jas ónerpazdar erekshe darynymen búkil álemdi tańǵaldyryp jatqanyn atap ótti. Bul oraıda Memleket basshysy Dımashtyń biregeı ónerine tánti bolǵan túrli eldiń azamattary Qazaqstannyń Ánuranyn shyrqap, kók týyn jelbiretip júrgenin aıtty.
«О́ner – tárbıe quraly. Men Ulttyq quryltaıdyń otyrysynda ult bolashaǵyna qaýip tóndiretin bes kesel týraly aıttym. Qoǵamdy osy keselderden tazartýǵa mádenıet qaıratkerleri zor úles qosyp keledi. Lýdomanııa men nashaqorlyqtyń zııanyn ashyp kórsetetin tyń týyndylar shyǵyp jatyr. Bul – óte durys bastama», dedi Prezıdent.
