Oqıǵa • 24 Mamyr, 2024

Asatý

190 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Sabyr aqsaqaldyń Ame­rı­kanyń úlken bir ýnı­ver­sıtetinde oqıtyn neme­resi kelip, qurmaldyq bergen. Aýmaǵy atshaptyrym úlken bólmeniń ishinde ıne shanshar jer joq.

Asatý

Nıettes, tilektes qaýym. Aýyl úıdiń áńgimesi bylaı qa­lyp, muhıttyń arǵy betindegi bilim máse­­lesin jiktep, jiliktep, taldap-aq jatyr. Álden soń aldymyzǵa as kelgen. Aq­saqal da aq túıeniń qarny jarylǵan kúni aıanyp qalmapty. Eki jas jigit eki she­tinen ázer kóterip ákelgen uzyn­sha, úlken astaýdyń ústindegi býy bur­qyraǵan et týralyp jatyr. Súbeniń ózi bestiniń qazysyndaı. Appaq qardaı jambas jarty astaýdy alǵan.

– «Semizdikti qoı ǵana kóteredi» degen ras, – dedi Áýbákir aǵa. – Qabyr­ǵasyn qarashy, maı jep qoıypty, jambastyń súıegi de jiptikteı. Basqa mal bolsa kúpti bolyp, júregin maı ba­syp ólip qalar edi.

– Nemerem oqýǵa túskende baı­laǵan isek qoı, tórt jyl jemde turdy. Búgin ózderińe buıyrypty. Oqýyn aıaqtady, endi qujattaryn bir aıdyń ishinde rásimdep keledi, – dedi Sabyr aqsaqal masattanyp.

– Bul da zamannyń ózgergeni, – dedi Áýbákir aǵa. – Keshegi keńes zama­nynda bizdiń aýyldyń bir kisisi «Men barmaǵan jer bar ma, Antonov­kany da kórgenmin», depti ǵoı, sonda Antonovkasy aýyldan qyryq shaqy­rym jerdegi orys poselkesi. Búgin, mine, Sábeńniń nemeresi kóz kórip, qulaq estimegen Amerıkadan oqý biti­rip kelip otyr.

As qaıyrardyń aldynda Sabyr aqsaqal shetin bir áńgimeniń ushyǵyn shyǵarǵan. Qaıdan tapqanyn kim bilsin, arshanyń birer kóshetin ákelip otyrǵyzypty. Kókshetaý óńirinde arsha Sandyqtaýda ǵana bar. Basqa jerde óse qoımaıdy. Sondyqtan tańsyq. Aqsaqaldyń eki-úsh jylǵy talpynysy zaıa bolǵan. Arsha kósheti qansha kútkenimen kóktemeı qoıdy. Aǵash jaıyn biletinderdiń aıtýyna qaraǵanda, kinárat topyraqtan.

Sálden keıin balalardyń biri tabaqty alýǵa ruqsat suraǵan.

– Asataıyq, – dedi Áýbákir aq­saqal. – Kóne yrym. Jol júrip ba­ra jat­qan balany topyraǵymen tatqan dámi perishtedeı qoldap, qorǵap jú­redi.

Astaýdyń túbindegi bir shókim qıǵashtaı tilingen baýyrdyń ústine jambastan jonyp alǵan appaq maıdy qondyrdy. Zordyń kúshimen qara kesek et tabyldy. Sóıtip, baryp alys­taǵy Amerıkada bilim alyp kelgen Sabyr aqsaqaldyń nemeresin shaqyr­dy. Bala bolsa aqsaqaldyń qolyna bir, dámge bir qarady. Ty­jyrynǵan tárizdi. Qolmen bergen soń birtúrli jıirkenip turǵany ańǵarylady.

Endi ózi yńǵaısyz jaǵdaıǵa qalǵan Áýbákir aqsaqal jýyp-shaıyp jatyr. «Atam qazaq osylaı jegen, aıyp-shamy joq».

Kók teńizdiń ár jaǵyndaǵy mol bilimge bókken nemereniń týǵan jerdiń topyraǵynan ajyrap qal­ǵany ańǵarylyp tur edi. Esime álgi arsha túse bergeni. 

Sońǵy jańalyqtar