Bilim • 20 Tamyz, 2024

Túrki áleminiń jas ǵalymdaryna arnalǵan jazǵy mektep bastaldy

120 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

19 tamyzda Túrkistan qalasynda túrki áleminiń jas ǵalymdaryna arnalǵan jazǵy mekteptiń ashylý saltanaty ótti. Igi sharany Túrki Akademııasy Túrkııa Ǵylym akademııasy (TÜBA), Túrik tili qoǵamy (TDK) jáne Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetimen birlesip uıymdastyrdy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Túrki áleminiń jas ǵalymdaryna arnalǵan jazǵy mektep bastaldy

Foto: Túrki Akademııasy

Jazǵy mektepterdiń ashylý saltanatyna Túrki Akademııasynyń prezıdenti Shahın Mustafaev, Túrkııa Ǵylym akademııasynyń prezıdenti Muzaffer Sheker, Túrik tili qoǵamy tóraǵasynyń orynbasary Harýn Shahın, Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń rektory Janar Temirbekova, Ulttyq ǵylym akademııasynyń bólim meńgerýshisi Anar Muhtarova, sondaı-aq baýyrlas túrki elderinen kelgen jetekshi professorlar men oqytýshylar qatysty.

Jıynnyń ashylýynda sóz sóılegen Shahın Mustafaev túrki áleminiń jas ǵalymdary arasyndaǵy ǵylymı baılanysty nyǵaıtýdyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Ol jazǵy mektepterdiń negizgi maqsaty bilim jáne tájirıbe almasý, sonymen qatar ózara dostyq jáne kásibı yntymaqtastyǵy bekem qabiletti jas zertteýshiler jelisin qurý ekenin atap ótti.

Bıylǵy jazǵy mektep baǵdarlamalarynyń ereksheligi – «Túrkologııa» jáne «Jańa energetıkalyq tehnologııalar» atty qos mekteptiń alǵash ret qatar ashylýy. Akademııa basshysy atalǵan eki salanyń qamtylýy túrki halyqtarynyń mádenı jáne ǵylymı baılanystarynyń mańyzdylyǵyn bildiretinin aıtty.

«Túrkitaný» mektebine Ázerbaıjan, Germanııa, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Reseı, Ýkraına, Mońǵolııa, Túrkııa jáne Soltústik Makedonııadan 28 jas ǵalym qatysyp jatyr. Sondaı-aq «Jańa energetıkalyq tehnologııalar» boıynsha jazǵy mektepte Ázerbaıjan, Qazaqstan, О́zbekstan, Albanııa jáne Túrkııadan 21 qatysýshy bar. Olarǵa túrli túrki elderinen tanymal 37 ǵalym dáris oqıdy.

«Túrkitaný» boıynsha jazǵy mektep baǵdarlamasy túrki halyqtarynyń tarıhyn, arheologııasyn, tili men ádebıetin tereńdetip oqytýǵa baǵyttalǵan. Jas ǵalymdar men zertteýshiler úshin arnaıy ázirlengen teorııalyq jáne praktıkalyq sessııalar olardyń bilimderin tereńdetip qana qoımaı, óz jobalaryn usynýǵa jáne tájirıbe almasýǵa múmkindik beredi. Túrkitaný mektebiniń ózekti taqyryptarynyń biri túrki álemi konsepsııasyn qalyptastyrǵan tuńǵysh ǵylymı eńbek «Dıvan luǵat at-túrkti» zertteý bolyp tabylady.

«Jańa energetıkalyq tehnologııalar» mektebiniń maqsaty – qatysýshylarǵa energetıka salasyndaǵy sońǵy jetistikter, máseleler men múmkindikter týraly jan-jaqty túsinik berý. Baǵdarlama energııa óndirýdiń negizgi prınsıpteri men dástúrli ádisterimen qosa, bolashaq energııa qajettilikterin qanaǵattandyrý úshin mańyzdy ınnovasııalyq jáne turaqty sheshimderdi qamtıdy.

Túrki Akademııasynyń basshysy Shahın Mustafaev jazǵy mektepterdegi aptalyq sabaqtar qatysýshylardyń bilimin tereńdetýge jáne olardyń ártúrli elderdegi áriptesterimen baılanysyn nyǵaıtýǵa yqpal eterine senim bildirip, aldaǵy oqý aptasyna sáttilik tiledi.