foto: ashyq derekkóz
Saýalnamaǵa 17 oblystan jáne respýblıkalyq mańyzy bar Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynan 18 jastan asqan 1000 respondent qatysqan.
Saýalnama anketasyna:
-Siz AES salý boıynsha referendýmǵa qatysasyz ba?
-Qazaqstanda AES salý týraly qandaı aqparat sizdi qyzyqtyrady?
-Siz Qazaqstanda AES salýǵa kelisesiz be? degen saýaldar engizilgen.
Saýalnama qorytyndysy boıynsha «Mindetti túrde baramyn» (35,6%) jáne «Múmkindiginshe barýǵa tyrysamyn» (20,2%) nusqalaryn tańdaǵan respondentterdiń úlesi jalpy iriktemeniń 55,8%-yn quraǵan.
Saýalǵa qatysqandardyń onnan bir bóliginen astamy «referendýmǵa qatyspaımyn» degen (12,2%). Aldyn ala boljanǵandaı referendýmǵa qatysý/qatyspaý týraly «áli bir sheshimge kelmegen» respondentterdiń de úlesi joǵary bolǵan (16,6%).
Saýalnamaǵa qatysqandardyń 13,6%-y «bul jańalyqty birinshi ret estip otyr» (atom elektr stansııasyn salýy múmkin degen jańalyqty birinshi ret estip otyr). Respondentterdiń az bóligi (1,8%) bul suraqqa «jaýap berýge qınalamyn» dep kórsetken».
«Qazaqstanda atom elektr stansııasyn salý týraly qandaı aqparat sizdi qyzyqtyrady?» degen suraqqa pikirler emosıonaldy ustanymnan bastap tolyǵymen pragmatıkalyq dálelderge deıin qubylady. Máselen, «azamattardyń densaýlyǵyna áser etýi yqtımal» jáne «ekologııaǵa áser etýi yqtımal» degen emosıonaldy pikirleri bar jaýaptardy tańdaý tıisinshe 59,5% jáne 54,1% quraǵan.
«Bul, eń aldymen, jelide AES salý yqtımaldyǵy týraly alǵashqy aqparat paıda bolǵan sátten bastap mundaı jobalardyń qaýipteri týraly ártúrli paıymdar tarala bastaǵandyǵyna baılanysty bolýy múmkin», delingen ınstıtýt habarlamasynda.
Sondaı-aq saýalnamaǵa qatysqan halyq AES-te qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń naqty sharalary boıynsha «Apattardyń aldyn alý jónindegi qaýipsizdik sharalary» (43,1%); «Radıoaktıvti qaldyqtardy basqarý» (24,9%); «Kadrlyq áleýet» (16%) sekildi pragmatıkalyq oılar aıtqan.
Zertteý ınstıtýty:
"Bul jaýaptardyń qosyndysy 100% emes, óıtkeni respondentter birneshe jaýap nusqalaryn tańdaı aldy», dedi.
«Siz Qazaqstanda atom elektr stansııasyn salýǵa kelisesiz be?» degen suraqqa kelisetinderdiń úlesi 60,4% qurady. Saýalnamaǵa qatysqandardyń 30,1%-y AES salý ıdeıasyn qoldamaıdy. Saýalnamaǵa qatysqan árbir onynshy adam (9,5%) atom elektr stansııasynyń qurylysyna qatysty suraqqa jaýap berýden bas tartqan.
Zertteýdiń jalpy qorytyndysy:
-Respondentterdiń 55,8%-y óz azamattyq ustanymyn kórsetýge jáne AES salý máselesine qatysty daýys berýge nıet tanytty;
-AES qurylysyn qoldaýshylardyń úlesi 60,4%.
Júrgizilgen sosıologııalyq saýalnama nátıjesinde ári qaraı jarııa túsindirýdi talap etetin ekologııalyq jáne tehnıkalyq qaýipsizdik krıterııleriniń kontýry mejelendi. Atap aıtqanda, halyq densaýlyq qaýipsizdigi men qorshaǵan ortany qorǵaý, sondaı-aq qurylystyń tehnıkalyq jaǵy jáne atom stansııasynyń bolashaq jumysshylarynyń kadrlyq quramynyń kásibılik deńgeıi týraly alańdaıdy.
Aıta keteıik, saýalnama QR zańnamalyq normalaryn saqtaı otyryp júrgizilgen, atap aıtqanda, referendým ótkizý merzimine qarsy qoǵamdyq pikir ólshemin júrgizý týraly QR OSK habardar etilip, oǵan QR OSK-sy 11.09.2024 j. №ZT- 2024-05252908 hatpen jaýap bergen.
