Senatorlar Joǵarǵy sot sýdıasynyń kandıdatýrasyn qoldady

Otyrys bastalysymen Joǵarǵy sot keńesiniń tóraǵasy Dmıtrıı Malahov Memleket basshysynyń Joǵarǵy sot sýdıasy laýazymyna saılaý týraly usynysyn oqyp berdi. Senattyń salalyq komıteti kandıdatýrany aldyn ala qarap, talqylady, nátıjesinde depýtattar Joǵarǵy sot sýdıasy qyzmetine Denıs Shıpti saılady.

Sondaı-aq Palata otyrysynda «Bıologııalyq materıal almasý týraly kelisimdi ratı­fı­kasııalaý týraly» zań qara­lyp, maquldandy. Atalǵan qu­ja­t­­­tyń normalary asa qaýip­ti aýrý­lardyń zerthana­lyq dıag­­nos­tıkasyn jetil­dirýge, mık­roor­ganızmderdiń (shtam­dar­dyń) ult­tyq kolleksııalaryn tolyq­­tyrýǵa jáne kelisimge qaty­­sý­shy memleketterdiń aýmaq­­ta­ryn epızootııadan qorǵaý­­ǵa ba­ǵyt­talǵan. Kelisimdi ratı­­fı­­ka­sııalaý TMD-ǵa múshe mem­le­ket­­­terdiń janýarlar juqpa­­ly aýrý­larynyń taralýyn bol­ǵyz­baý jáne osyndaı aýrýlar­dyń zerthanalyq dıagnostı­ka­syn jetildirý jónin­degi kúsh-ji­ge­rin biriktirýge múmkindik beredi.

– Qaralǵan kelisim janýar­lar­dyń ınfeksııalyq aýrýlary­nyń taralýyna qarsy is-qımyl­dyń tıimdiligin arttyrýdy kóz­deıdi. Atap aıtqanda, tarap­tar­dyń asa qaýipti aýrýlardyń taralýynyń aldyn alý, anyqtaý jáne jolyn kesý jónindegi bir­les­ken is-sharalary qarasty­ryl­ǵan. Maquldanǵan zań keli­simge qatysýshy elder arasynda ve­terınarııa salasyndaǵy ynty­maq­tastyqty odan ári damytýǵa óz septigin tıgizedi dep senemiz, – dedi M.Áshimbaev.

Qujat erejelerine sáıkes, akkredıttelgen jáne referent­tik zerthanalar men ortalyqtar­da bıo­materıalǵa zertteýler júr­gizý kezinde taraptardyń epı­zo­otııa­lyq ahýaly, sondaı-aq ǵy­ly­mı múddeleri eskeriletinin atap ótken jón. Osylaısha, materıaldy irikteý, qaptaý men tasymaldaý halyqaralyq standarttarǵa, onyń ishinde Dúnıejúzilik janýarlar saýlyǵyn qorǵaý uıymynyń usynymdaryna saı júzege asyrylady. Kelisimge sáıkes, alýshy bıomaterıaldy tıisti qorǵaý (bıoqaýipsizdik) júıesi bar óz zerthanasynda dıagnos­tıkalyq, monıtorıng­tik jumys­tar nemese ǵylymı-zert­teý jumystaryn júrgizý maq­satynda ǵana paıdalana­dy. Kez kel­gen zertteý aıaqtalǵan soń alý­shy osy zertteýlerdi júrgizý nátıjeleri týraly ónim berý­shini habardar etýge mindettenedi.

Sonymen qatar otyrysta senator Gennadıı Shıpovskıh depýtattyq saýal joldady. Ol óz saýalynda TikTok platformasynda negatıv kontenttiń taralýyna alańdaýshylyq bildirip, mundaı mazmundaǵy ónimder balalardyń psıhı­ka­lyq ári fızıkalyq aýytqý­shylyqtaryna ákelip soǵýy múmkin ekenin, sondaı-aq atalǵan jeli azamattardyń jeke derekteriniń kıberqaýipsizdigi men qupııalylyǵyna qaýip tóndiretinin atap ótti. Osyǵan baılanysty depýtat problemany oń sheshý úshin birqatar shara usynyp, Úkimetti muny iske asyrýǵa yqpal etýge shaqyrdy.

Senatordyń Úkimet basshysy Oljas Bektenovke jol­daǵan depýtattyq saýalynda Qazaqstandaǵy TikTok áleýmettik jelisin retteýdi kú­sheıtý kerektigi týraly máse­le kóterdi. Depýtat platformany paıdalanýshylardyń kóbe­ıip bara jatqany jáne onyń ishinde jasóspirimderdiń kópti­gine, odan keıin bul platforma maz­munynyń teris áserine alańdaý­shylyq bildirdi. Keıbir qoldaný­shylar TikTok-ty oń maqsat­ta paıdalanyp jatsa da ol bú­ginde shólge tamǵan tamshy­daı bolyp otyr. Bilim deńge­ıin kóterý men tarıhty zerdeleý jáne basqa da tanymdyq taqy­ryp­ta qoldanýshylar jalpy maz­munnyń az ǵana bóligin quraıdy.

Depýtattyń aıtýynsha, bala­lardyń psıhıkasy men jalpy densaýlyǵyna teris áser etetin, sondaı-aq kıberqaýipsizdik pen derekterdiń qupııalylyǵyna qaýip tóndiretin beınekórinister platformada keńinen taralyp jatyr. Gennadıı Shıpovskıh Fransııa, Kanada, Qyrǵyzstan sııaqty kóptegen el TikTok-ty paıdalanýdy shektep, tıisti sharalar qabyldaǵanyn atap ótti.

– TikTok platformasy eks­tre­mızmdi, radıkalızmdi, sepa­ratızmdi, shekten tys qaýipti jáne moraldyq qundylyqtarǵa qaıshy kontentterdi anyqtaý jáne shekteý boıynsha naqty algorıtmdi usynýy kerek. Sondaı-aq TikTok platformasy jas balalardy onlaın qaýipti kontentten qorǵaý maqsatynda YouTube Kids sekildi balalarǵa arnalǵan arnaıy jeli usynýǵa tıis. 13 jasqa tolmaǵan bala­lardyń TikTok-qa ata-anasynyń telefonynan kirgen jaǵdaıda Face ID tehnologııasy arqyly buǵattaý mehanızmin qarastyrý kerek. Olaı bolmaǵan jaǵdaıda elimizde TikTok platformasyn buǵattaýdy suraımyz. Bul má­se­lelerdiń sheshimin tabý el aza­mat­tarynyń densaý­ly­ǵyn jáne mo­ral­dyq qundy­lyq­taryn saq­tap qa­lýǵa, sondaı-aq jas­­tar ara­synda taralyp jat­qan qaýip­ti ádetterdi azaıtýǵa ba­ǵyt­­talǵan qadam bolmaq, – dedi G.Shıpovskıh.