Referendým 2024 • 07 Qazan, 2024

Daýys berýshilerdiń 63,87 paıyzy referendýmǵa qatysty

204 ret
kórsetildi
13 mın
oqý úshin

Qazaqstanda atom elektr stansasy qurylysyn daýysqa salǵan jalpy­ulttyq referendým aıaqtaldy. 7 820 918 azamat daýys berdi. Sarapshylardyń aıtýynsha, bul – joǵary kórsetkish. Turǵyndar eldegi máselelerge beıjaı qaramaı, jaýapkershilikpen belsendilik tanytty.

Daýys berýshilerdiń 63,87 paıyzy referendýmǵa qatysty

Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»

7.00 – AES salý máselesi jónine jal­pyulttyq referendým bas­tal­dy. Atyraý, Aqtóbe sekildi oblys­tardyń keıbir aımaqtarynda, atap aıtsaq, vahtalyq ádispen jumys isteıtin óndiristik oryndardyń qyz­met­kerleri 6.00-den bastap da­ýys berdi.

Ortalyq referendým komıssııa­sy kúni boıy eki saǵat saıyn brıfıng ótkizip, halyqtyń daýys berý qarqynyn habarlap otyrdy. Máse­len, ORK tóraǵasynyń orynbasary Konstantın Petrov Ortalyq referendým komıssııasy oblystar men Astana, Almaty, Shymkent qala­larynyń komıssııalary usyn­ǵan aqparatqa sáıkes saǵat 7.00-de óńirlerde 10 249 ýchaske daýys berýge kiriskenin málimdedi.

– 84 ýchaskede aýmaqtyq komıs­sııalardyń sheshimderine sáıkes da­ýys berý tańǵy saǵat 6.00-de bastaldy. Azamattardyń tizimderinde 12 244 683 adam bar. Elde barlyǵy 10 323 referendým ýchaskesi bar. Onyń ishinde shetelde 47 ýchaske jumys istedi, – dedi K.Petrov.

10.00 – Barlyq óńirde 2 178 593 azamat daýys berdi. Ortalyq referendým komıssııasynyń hatshysy Muhtar Ermannyń málimetine sáıkes bul kórsetkish tizimge engen azamattardyń 17,79%-yn qurady. Tańǵy ýaqytta da­ýys bergender arasynda Qaraǵandy oblysynyń halqy belsendilik tanytty. Saǵat 7.00–10.00 aralyǵynda qaraǵandylyqtardyń 30,63%-y da­ýys berdi. Odan keıin Astana qalasy – 24,8%, Qyzylorda oblysy – 20,91%, Aqtóbe oblysy 19,21%-ben kósh basynda boldy. Almaty oblysy 16,31%-ben ortasha kórsetkishke ıe bolsa, Almaty qalasy turǵyndarynyń belsendiligi (8,66%) tómen boldy.

12.00 – Shymkent qalasy alǵa shyqty. ORK múshesi Shafhat О́temisov 4 804 102 azamat daýys bergenin málimdedi, bul – jalpy referendýmǵa qatysýshy halyqtyń 39,23%-yn qurady. Osy ýaqytta Shymkent qalasy turǵyndarynyń jartysynan kóbi (57,03%) da­ýys berip, konstıtýsııalyq quqyn oryndap keldi. Al Almaty qala­sy­nyń kórsetkishi eki paıyzǵa ǵana kóterilip, 11,88%-dy qurady. Elorda halqy 41,93%-ǵa jetti. Abaı, Aqmola, Aqtóbe, Almaty, Atyraý, Qaraǵandy, Qostanaı, Túrkistan, Ulytaý oblystarynyń da belsendilik kórsetkishi 40%-dan, al Batys Qazaqstan, Jambyl, Jetisý, Qyzylorda, Mańǵystaý, Pavlodar, Soltústik jáne Shyǵys Qazaqstan óńirleriniń kórsetkishi 30%-dan asty.

Sondaı-aq túske deıin azamat­tar­dyń ýaqytsha bolatyn jerlerindegi 358 ýchaskede daýys berý aıaqtaldy.

14.00 – Referendým ótkizilgen dep sanalady. Ortalyq referendým komıssııasynyń múshesi Sábıla Mustafına 14.00-degi jaǵdaı boıynsha 6 339 425 azamat bıýlleten alyp, 51,77%-ǵa jetkenin habarlady.

– «Respýblıkalyq referendým týraly» Konstıtýsııalyq zańnyń 31-baby 2-tarmaǵyna sáıkes, eger referendýmǵa qatysý quqy bar aza­mattardyń jartysynan kóbi daýys berýge qatysqan bolsa, referendým ótkizilgen dep sanalatynyn atap ótken jón, – dedi komıssııa múshesi S.Mustafına.

16.00 – Qyzylordalyqtar kúsh ala bastady. Eske salsaq, jalpy referendýmǵa qatysýǵa 12 244 883 adamnyń quqy bar. Al saǵat 16.00-de ­7 mln-nan asa adam daýys berdi. Orta­lyq referendým komıssııasy­nyń múshesi Anastasııa Shegorsova: «7 062 358 azamat bıýlleten aldy. Bul tizimge engizilgen azamattardyń 57,68 paıyzyn qurady», dep málimdedi.

Bul ýaqytta da oblys halqynyń belsendiligi joǵary boldy. Qyzyl­orda oblysy boıynsha – 76,15%, Aqtó­be oblysy – 68,41%, Qostanaı oblysy – 67,57%, Almaty oblysy – 64,09%, Batys Qazaqstan oblysy – 60,82%, Atyraý oblysy 56,61%-dy kórsetti.

Al basty eki megapolıste tur­ǵyn­dardyń qatysýy tómendep, Astana qalasynda – 46,3%, Almaty qalasynda 20,57% kórsetkish tirkeldi. Shymkent halqynyń 66,48%-y daýys berdi.

Sondaı-aq A.Shegorsova Astana ýaqyty boıynsha saǵat 16.00-de Va­shıng­ton, Nıý-Iork, Ottava qala­la­rynda referendým ýchaskeleri ashylyp, jumysyn bastaǵanyn aıtyp ótti.

18:00 – Jaǵdaı asa qatty ózgere qoıǵan joq. El boıynsha daýys berýshiler sany shamamen 4 paıyzǵa ǵana kóterildi, 7 537 675 adamǵa jetip 61,56%-dy qurady.

20.00 – Daýys berý aıaqtalyp, referendým ýchaskeleri jumysyn toq­tatty. AES boıynsha respýblıkalyq refe­rendýmǵa 7,8 mln adam qatys­ty. Ortalyq referendým komıs­sııa­synyń hatshysy Muhtar Erman daýys­ berý qorytyndysyn jarııalap, 7 820 918 azamat tańdaý jasaǵanyn málimdedi. Osylaısha, halyqtyń 63,87%-y daýys berdi. Atap aıtsaq, Abaı oblysy – 69,57%, Aqmola – 71,63%, Aqtóbe – 75,11%, Almaty – 68,71%, Atyraý – 63,28%, Batys Qazaqstan – 67,03%, Jambyl – 61,28%, Jetisý – 68,01%, Qaraǵandy – 72,12%, Qostanaı – 73,45%, Qyzylorda – 82,48%, Mańǵystaý – 54,03%, Pavlodar – 65,09%, Soltústik Qazaqstan – 66,31%, Túrkistan – 75,31%, Ulytaý – 70,69%, Shyǵys Qazaqstan oblys­tary – 73,79%, Astana qalasy – 50,81%, Almaty qalasy – 25,39%, Shymkent qalasy 70,57%-dy qurady.

– Elimizdegi barlyq referendým­ ýchaskesinde daýys berý 20.00-de aıaq­taldy. Ýchaskelik komıssııa daýys­tardy sanaýǵa kiristi. Qol­danys­taǵy zańnamaǵa sáıkes referendým ýchas­kelerindegi daýys­tardy sanaý ýaqyty daýystardy sanaý bastalǵan sátten 12 saǵattan aspaýǵa tıis. Aýmaq­tyq komıssııalar búgin tańerteń Ortalyq referendým komıssııasyn baılanystyń elektrondy arnalary arqyly daýys berýdiń aldyn ala qorytyndysy men sanaq nátıjesin habarlaıdy, – dedi Ortalyq referendým komıssııasy tóraǵasynyń orynbasary K.Petrov.

 

Sheteldegi otandastardyń belsendiligi

Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Roman Vasılenko Ortalyq refe­rendým komıssııasynda sheteldegi otandastar referendýmǵa belsen­di qatysqanyn aıtty.

– Azamattarymyzdyń konstı­tý­sııa­lyq quqyqtaryn qamtamasyz etýge Qa­zaq­­stannyń shetelder­degi meke­me­leri ja­nynan 59 memlekette 74 ýchaskelik referendým komıssııasy quryldy. Daýys beretin saılaýshylardyń jalpy sany – ­12 307 qurady. Jalpy, sheteldegi aza­mat­­tarymyzdyń daýys berý qarqyny jo­ǵary bolǵanyn erekshe atap ótkim keledi. Máselen, saǵat 8.15-tegi jaǵdaı boıynsha shetelde 26 ýchaskelik referendým komıssııasy jumysyn bastap ketti, – dedi SIM ókili.

Vıse-mınıstr sheteldegi referendým ýchaskeleriniń eń sońǵysy AQSh-tyń San-Fransısko qala­synda ashylǵanyn aıtty. Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy ýaqyt aıyr­mashylyǵyna baılanysty Astana ýaqytymen saǵat 16.00-de Vashıngton, Nıý-Iork, Ottava qalalaryndaǵy, saǵat 20.00-de San Fransısko qalasyndaǵy referendým ýchaskeleri jumysyn bastaǵan.

Al Japonııadaǵy №393 ýchaske jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 07.00-de birin­shi bolyp ashyldy. Sondaı-aq Koreıa Respýblıkasyndaǵy Qazaq­stan azamattary referendýmda ózde­ri­niń konstıtýsııalyq quqyǵyn alǵash­qylardyń biri bolyp júzege asyrdy.

Seýldegi №390 ýchas­kede alǵashqy bolyp halyq­aralyq uıym qyzmetkeri Kamıla Maýtova daýys berdi.

– Bul sheshimniń elimizdiń bola­­shaǵy úshin mańyzy zor. Al refe­rendým – qoǵamnyń kóz­qaras­yn eskerý, sheshim qabyl­daý­da ashyqtyqty qam­­­ta­masyz etý múm­kindigi. Úkimet ár­ki­m­­­niń pikirin tyńdaýǵa tyrysady jáne biz, azamattar úshin bul úderiske bel­­sendi qatysý óte mańyzdy, – dedi K.Maýtova.

Ol shetelde turatyn qazaq azamattary bizdiń dıplomatııalyq ókil­dikterdiń kúsh-jigeri arqyly refe­rendýmǵa qatysý múmkindigine ıe bolǵanyn aıtty.

– Bul elimizdiń bolashaǵy úshin mańyzdy sheshim qabyldaýdyń ujym­dyq múmkindigi jáne ekono­mıka­lyq damýǵa jol ashady dep oılaımyn, – dedi daýys berýshi.

Sheteldegi barlyq referendým ýchas­kesi Qazaqstannyń dıplo­ma­tııa­lyq ókildikteri aýmaqtarynda uıym­das­tyryldy.

Syrtqy ister mınıstrliginiń málimetine súıensek, Túrkııada daýys bergenderdiń basym bóligi stýdent­ter boldy. Qazaqstannyń Ystan­buldaǵy bas konsýldyǵyna qaras­ty provınsııa­larda bilim alyp júrgen stýdentter referendýmǵa kelip, azamattyq usta­nym­daryn bildirdi. Olar da­ýys berýge 40-tan asa ýnıversıtetten kelgen. Son­­daı-aq Izmır, Sakarııa, Bartyn, Býrsa, Kodjaeli, basqa da provın­sııa­larda turatyn azamattar bar.

Sonymen qatar Qazaqstan azamat­tary Ankarada referendýmǵa bel­sendi qatysty. Qazaqstannyń Ankara­daǵy elshiligine qarasty 20-dan asa pro­vınsııadan, sonyń ishin­de Kara­búk, Sıvas, Samsýn, Eski­shehır, Konııa, Kaıserı, Kútahıa, Afon, Ýshaktan kelgen azamattar AES-ke baılanysty óz tańdaýyn jasady.

Qazaqstanda atom elektr stansasyn salýǵa qatysty jalpyhalyqtyq referendým ótetin kúni Qazaqstannyń Reseıdegi elshiliginde ornalasqan №397 ýchaske de jergilikti ýaqytpen saǵat 07.00-de (Astana ýaqy­tymen saǵat 9.00-da) jumysyn bastady. Daýys berý ýchaskesiniń múshe­leri men Qazaqstan dıplomattary daýys berý ýchaskesin saltanatty túrde ashyp, eldiń Ánuranyn oryndady.

Jalpy, Qazaq­stannyń Reseıdegi elshiliginde, sondaı-aq Sankt-Peterbor, Qazan, Omby, Astrahan qalalaryndaǵy bas konsýldyqtarynda daýys berý ýchas­­keleri ashyldy. Daýys berý ýchas­ke­leri saǵat 07.00-den bas­tap jumys istep, daýys berý Máskeý ýaqytymen 20.00-de aıaqtaldy. Daýys berýge kel­gen Qazaqstannyń árbir azamaty tólqujat nemese jeke kýálik­pen daýys berý ýchaskelerine kirip, konstı­týsııalyq quqyǵyn oryndady. Máselen, ondaǵy №397 ýchas­kede Qazaqstannyń barlyq jastaǵy jáne kásiptegi azamattary, sonyń ishinde Reseıde ýaqytsha turatyn, memlekettik organdar men jeke kompanııalardyń qazaqstandyq ókildikteriniń qyzmetkerleri, Máskeý JOO stýdentteri men Qazaqstan Qor­ǵanys mınıstrliginiń kýrsanttary, sondaı-aq referendým kúni Máskeý qala­synda bolatyn basqa da sanattaǵy tulǵa­lar daýys berdi.

Al О́zbekstanǵa halyqaralyq týrnırge kelgen gandbolshylar Tashkent qalasyndaǵy №399 ýchaskede da­ýys ber­di. Elshilikke kelgen Astana qala­­synyń áıelder quramasynyń 18 jastaǵy sport­shysy Jámıla Sár­sen­­bekova alǵash ret daýys berdi.

– Mundaı saıası is-sharaǵa birinshi ret qatysyp, daýys berdim. Tashkentke ja­rysqa kelgen edik. Qýanyp turmyn, bar­lyq halyqqa jáne referendým ju­my­syna sáttilik tileımin, – dedi sportshy.

О́zbekstan kýbogine qatysýǵa Qazaqstannan 13 adam kelgen. Olar­dyń barlyǵy daýys berip, referen­dýmǵa úlesin qosqan.

Sondaı-aq SIM baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, Dýshanbedegi álem chempıonatyna kelgen dzıýdodan Qazaqstan quramasy Qazaqstannyń elshiliginde daýys bergen.

Qazaqstannyń Belgııadaǵy elshi­li­giniń ǵımaratynda ornalasqan №373 ýchaske de jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 07.00-de jumysyn bastady. Mundaǵy ýchaske Belgııa astanasynan 200 shaqyrym jerde ornalasqan Lıýksembýrgte turaqtanǵan Qazaqstan azamattaryna da qyzmet kórsetti. Olar arnaıy daýys berýge Brıýsselge keldi. Ondaǵy tizimde 200-ge jýyq adam bar: dıplomattar, olardyń otbasy músheleri, Belgııanyń joǵary oqý oryndarynda oqıtyn stýdentter jáne jergilikti kompanııalarda jumys isteıtin azamattar.

Sondaı-aq referendým jumysy Bolgarııa, Grekııa, Latvııa, Lıtva, Rýmynııa, Fınlıandııa, Estonııa, Aýstrııa, Belgııa, Germanııa, Ispanııa, Italııa, Majarstan, Nıderland, Norvegııa, Polsha, Slovakııa, Fransııa, Horvatııa, Chehııa, Shveısarııa, Shvesııa men Ulybrıtanııada ótti. Sonymen qatar Ońtústik Afrıka, Efıopııa, Mysyr, Iordanııa, Qatar, Saýd Arabııasy, Kýveıtti qosa alǵanda, Taıaý Shyǵys pen Afrıka elderinde turatyn el azamattary daýys berdi.

SIM baspasóz qyzmeti habar­la­ǵandaı, Astana ýaqytymen kesh­ki saǵat 17.00-de Ońtústik Koreıa, Japonııa, Qytaı, Sıngapýr, Malaı­zııa, Mońǵolııa, Vetnam, Indonezııa men Taılandta sheteldik referendým ýchaskeleri óz jumysyn aıaqtady.

Osylaısha, saǵat 19.00-de Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Roman Vasılenko shetelde 13 referendým ýchaskesiniń esigi jabylǵanyn málimdep, 7 358 adamnyń daýys bergenin aıtty.

– Astanada halyqaralyq baıqaý­shylarǵa qolǵabys kórsetý orta­ly­ǵynda ShYU, Túrki memleketteri uıymy jáne AО́SShK sııaqty halyq­aralyq uıymdar baıqaýshylarynyń qatysýymen birqatar brıfıng ótti. Mıssııa basshylary málimdegen­deı, respýblıkalyq referendým Qazaqstannyń qoldanystaǵy zańna­masyna jáne halyqaralyq mindet­temelerine sáıkes ótti. Olardyń pikirinshe, referendým ashyq, erkin ári zańdy sanalady, ýchaskelerde birde-bir zań buzýshylyq anyq­talǵan joq. Sonymen qatar halyq­­aralyq baıqaýshylar daýys berýshilerdiń joǵary bel­sendiligin erekshe atap ótti. Referendýmda 200-den asa sheteldik jýrnalıst aqparat taratty, – dedi R.Vasılenko.