«Búginde bizdiń elderimiz belsendi jáne senimdi saıası dıalogti qoldaıdy. Qazaqstan men Fransııa halyqaralyq arenada tyǵyz ózara is-qımyl jasap, kópjaqty platformalar aıasynda beıbitshilik pen turaqty damý ıdeıalaryn birlesip ilgeriletip keledi», dedi Q.Toqaev. Ol ári qaraı Fransııanyń Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy eń iri saýda seriktesteri men jetekshi ınvestorlardyń biri ekenin aıtyp, fransýzdardyń Qazaqstanda bıznes júrgizýge degen adaldyǵy úshin rızashylyǵyn bildirdi.
О́z tarapynan E.Makron Parıjdegi kelissózderiniń mańyzyn atap ótti. Onyń pikirinshe, bul Qazaqstan-Fransııa yntymaqtastyǵyn damytýǵa qosymsha serpin beredi. Birlesken málimdemede eki Prezıdent kólik jáne logıstıka, aýyl sharýashylyǵy, energetıka, ónerkásiptik yntymaqtastyq, sıfrlyq damý jáne densaýlyq saqtaý sııaqty salalardaǵy yntymaqtastyqty talqylady. Sondaı-aq mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy nyǵaıtýǵa erekshe kóńil bólingen.
Joǵary deńgeıdegi kelissóz
Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Fransııaǵa sapary barysynda saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq, mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý baǵytynda joǵary deńgeıdegi kelissóz júrgizildi.
Q.Toqaev klımattyń ózgerýi jáne kóshi-qon sııaqty jahandyq syn-qaterler halyqaralyq yntymaqtastyqqa jańartylǵan tásilderdi qajet etetinin aıtty. Sondaı-aq Qazaqstan basshysy eldiń Fransııamen sırek metaldar óndirý, «jasyl» energetıkany damytý jáne atom ónerkásibi salalaryndaǵy yntymaqtastyqqa múddeliligin bildirdi. Ol Qazaqstanda atom elektr stansasyn salýǵa baılanysty ótken referendým Eýropanyń energetıkalyq qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa múmkindik ashatynyn aıtty.
Sonymen qatar ol Azııa men Eýropany baılanystyratyn «Orta dáliz» jobasy arqyly Qazaqstannyń Eýropanyń energetıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi rólin atap ótti. Qorytyndylaı kele, Q.Toqaev jahandyq turaqtylyq pen órkendeýge qol jetkizýge Fransııamen keleshegi myqty yntymaqtastyqqa senim bildirdi.
Fransýz bıznesmenderin qyzyqtyratyn usynys
Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Fransııaǵa jasaǵan memlekettik saparynyń nátıjesinde 36 qujatqa qol qoıyldy, onyń ishinde quny 2,2 mlrd dollardy quraıtyn 14 kommersııalyq kelisim bar.
Qujattar jıyntyǵyna 1 úkimetaralyq, 21 vedomstvoaralyq kelisim kiredi. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev pen Fransııa Prezıdenti Emmanýel Makronnyń qatysýymen qol qoıylǵan mańyzdy qujattardyń biri – Qazaqstan men Fransııa arasyndaǵy mańyzdy resýrstar men materıaldar salasyndaǵy strategııalyq seriktestiktiń jol kartasy.
«2040 jylǵa qaraı mańyzdy shıkizatqa álemdik suranys tórt ese ósetindikten, Qazaqstan fransýz jáne eýropalyq ónerkásiptiń senimdi jetkizýshi seriktestigi bola alady», dedi Q.Toqaev Parıjde fransýz bıznes alpaýyttarynyń qatysýymen ótken ınvestısııalyq dóńgelek ústelde sóılegen sózinde. Qazaqstan – EO ekonomıkasyna qajetti mańyzdy shıkizattyń eń senimdi ári mańyzdy óndirýshisi. Qazirgi ýaqytta elde tıtan, mys, magnıı jáne skandııdi qosa alǵanda, 34 mańyzdy shıkizattyń 19-y óndiriledi. Sonymen qatar Qazaqstanda lıtıı, berıllıı jáne tantal sııaqty sırek kezdesetin mıneraldardyń mol qory bar, al olar joǵary tehnologııalyq jáne ekologııalyq taza salalarǵa óte mańyzdy.
Qazaqstan – Fransııanyń Ortalyq Azııadaǵy negizgi saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq seriktesi. Qazirgi ýaqytta bul el Fransııanyń aımaqtaǵy saýdasynyń 80 paıyzdan astamyn quraıdy. Fransııa Qazaqstanǵa salynǵan ınvestısııa kólemi boıynsha altynshy orynda tur. «Alstom», «TotalEnergies», «Air Liquide», «Orano», «Vicat», «Danone» jáne «Lactalis» sııaqty iri fransýz kompanııalary Qazaqstan ekonomıkasyna qomaqty qarjy salǵan, jalpy somasy shamamen 19,5 mlrd dollardy quraıdy. 2024 jyldyń ózinde Fransııanyń tikeleı ınvestısııasy shamamen 900 mln dollarǵa jetken. Qazir qazaqstandyq naryqta 200-den asa fransýz kompanııasy jumys isteıdi. 2023 jyly eki el arasyndaǵy ekijaqty taýar aınalymy 4,2 mlrd dollardy quraǵan.
