Foto: Polisia.kz
Eń kóp taraǵan tásil – saıttarda, áleýmettik jeliler men messendjerlerde habarlandyrý ornalastyrý arqyly jasalatyn ınternet-saýda eken. Alaıaqtar taýar nemese qyzmet úshin tómen baǵa kórsetip, aldyn ala tólem nemese tolyq tólem suraıdy. Jyl basynan beri osyndaı 6216 qylmys tirkelipti.
Alaıaqtardyń qurbany bolmaý úshin:
– tekserilgen jarnama saıttaryn paıdalanyńyz;
– taýardy alǵannan keıin ǵana tólem jasaý týraly kelisińiz;
– taýardyń bar ekenine kóz jetkizińiz.
Azamattar kúmándi brokerlik kompanııalar men ınvestısııalyq jobalarǵa ınvestısııa salý arqyly aqshany tez kóbeıtýdiń túrli shemalaryna tap bolyp otyr. 1 myń 957 turǵyn osyndaı júıeniń qurbany bolǵan. Olar óz aqshalaryn «joq» ınvestısııalyq jobalarǵa salǵan. Tipti, sol úshin nesıe alǵandar da bar eken.
Alaıaqtar iri kompanııalardyń, sonyń ishinde ulttyq kompanııalardyń, bankterdiń, krıptobırjalardyń atynan jalǵan saıttar qurý arqyly azamattardy qyzyqtyrady. Bul rette «menedjerlermen» jáne «brokerlermen» barlyq qarym-qatynas onlaın rejımde ótedi. Qaskóıler úlken qarjyny tartý úshin dıvıdendterdi bir ret tóleýdi de júzege asyrady.
Jıi kezdesetin taǵy bir ádis – bankter, quqyq qorǵaý jáne basqa da memlekettik organdardyń qyzmetkerleriniń atynan jasalatyn telefon qońyraýlary.
Qazir shetelden jasalǵan alaıaqtyq qońyraýlardy baılanys operatorlary tanyp, buǵattaıdy. Atalǵan júıe iske qosylǵan sátten bastap 63 mlnnan astam qońyraý toqtatylǵan.
Qazir negizinen sim-box qurylǵysynyń kómegimen sheteldik nómirlerden jáne WhatsApp-ta qońyraý shalý arqyly jasalǵan alaıaqtyq áreketteri tirkelip jatyr. Bıyl bundaı 4 myń 391 qylmys jasalǵan.
IIM kıberqylmystardyń aldyn alýǵa jáne olardy ashýǵa baǵyttalǵan sharalar qabyldap keledi.
Banktermen birlesip azamattardyń shottarynyń saqtalýyn qamtamasyz etý jáne zańsyz kredıtterdi resimdeýdiń jolyn kesý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Baılanys operatorlarymen frod-qońyraýlarǵa qarsy is-qımyl týraly memorandýmdar jasaldy. Osyndaı kelisimderge habarlandyrý saıttarymen jáne SARKA IT-kompanııasymen (Kıbershabýyldardy taldaý jáne tergeý ortalyǵy) qol qoıyldy.
Barlyq óńirlerde ınternet-alaıaqtyqtardy tergeý boıynsha «Kıberpol» mamandandyrylǵan toptary qurylyp, jumys atqaryp jatyr.
Vedomstvo sheteldik áriptestermen de ózara is-qımyldy kúsheıtip keledi.
«Sondaı-aq biz saqtyq sharalary týraly halyqty aqparattandyrý boıynsha aýqymdy jumys júrgizip jatyrmyz. Tek osy jyly BAQ-ta profılaktıkalyq sıpattaǵy 10,5 myńnan astam materıal jarııalandy», dep habarlandy mınıstrlikte.
Alaıaqtardyń aıla-amaldaryna túsip qalmas úshin:
– bankter, brokerlik, ınvestısııalyq kompanııalar nemese quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń kredıtterdi resimdeý, múlikti satý jáne aqshany qaýipsiz shottarǵa aýdarý týraly «telefon» nusqaýlaryn eshbir jaǵdaıda oryndamańyz;
– eshkimge ózińizdiń derbes derekterińizdi, bank kartalarynyń CVV-kodtaryn, qupııasózderdi bermeńiz;
– bógde adamdardyń ótinishi boıynsha telefonǵa qandaı da bir mobıldi qosymshalardy ornatpańyz. Olar alaıaqtarǵa sizdiń qurylǵyńyzǵa kirýge múmkindik bere alady;
– taýarlar men qyzmetterdi satyp alý kezinde belgisiz jáne tekserilmegen saıttarǵa senbeńiz;
– kúmándi ınvestısııalyq jobalarǵa aqsha salmańyz;
– qosymshalardy ornatý úshin tek App Store jáne Play Market sııaqty resmı kózderdi paıdalanyńyz;
- shottaryńyzdaǵy aqshanyń qozǵalysyn jıi tekserińiz.
