Senat • 15 Qarasha, 2024

Qazaqstan – Qatar áskerı yntymaqtastyǵy týraly zań maquldandy

80 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Senat spıkeri Máýlen Áshimbaevtyń tóraǵalyǵymen ótken palata otyrysynda Qazaqstan men Qatar arasyndaǵy áskerı yntymaqtastyq týraly zań qaraldy. Senatorlar zańdy maquldap, ózderiniń depýtattyq saýaldaryn joldady.

Qazaqstan – Qatar áskerı yntymaqtastyǵy týraly zań maquldandy

Kelisim bes jyl merzimge jasaldy

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qatar Memleketiniń Úkimeti arasyndaǵy áskerı yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań áskerı bilim berý jáne áskerı qyzmetshilerdi daıarlaý, áskerı medısına, áskerı ǵylym, mádenı jáne sporttyq is-sharalar, beıbitshilikti qoldaý jónindegi operasııalarǵa, jaýyngerlik daıarlyqqa jáne ózge de salalarǵa baılanysty máselelerge kon­sýl­tasııalar salasyndaǵy ynty­maqtastyqty damytýǵa jáne ny­ǵaıtýǵa baǵyttalǵan.

Sonymen qatar kelisim áskerı yntymaqtastyq salasy men nysandaryn aıqyndaýdy, taraptar­dyń áskerı yntymaqtastyǵyn úıles­tirý jónindegi ózara is-qımyl tetigin belgileýdi, áskerı múlik tranzıti, materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý jáne qarjylandyrý, áýe keńistigi men áskerı polıgondardy paıdalaný, tildik daıarlyqty júrgizý máselelerin retteýdi kózdeıdi. Atalǵan zań aıasynda ýákiletti organdar taraptardyń qyzmetin aıqyndaýǵa, uıymdastyrýǵa jáne úılestirýge ýákilettik berilgen ókilderden turatyn birlesken jumys tobyn quratynyn da atap ótken jón.

– Kelisim aıasynda Qatar mem­leketimen áskerı saladaǵy ynty­maq­tastyqty arttyrýǵa arnal­ǵan birlesken sharalar qaras­ty­ryldy. Bul sharalar eki eldiń qaýipsizdigin kúsheıtý­ge arnalyp otyr. Maquldan­ǵan zań al­daǵy ýaqytta memleket­teri­miz ara­syndaǵy seriktestik­ti nyǵaı­týǵa jáne aýmaqtarymyz­dyń turaq­ty­lyǵy pen qaýipsizdi­gin qam­tamasyz etýge óz septigin tıgize­di dep senemiz, – dedi Máýlen Áshimbaev.

Aıta keteıik, kelisim bes jyl merzimge jasaldy jáne kelesi besjyldyqqa avtomatty túrde uzartylady. Eger taraptardyń biri uzartý sharttarymen kelis­pese, onda ol aǵymdaǵy merzim aıaqtalǵanǵa deıin alty aıdan keshiktirmeı ekinshi tarapty habardar etýi qajet.

 

Álsiz ónerkásip – ekonomıkamyzǵa tusaý

Senator Qaırat Tastekeev óziniń depýtattyq saýalynda ónerkásip óndirisin damytý jáne otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý máselelerin kóterdi. Ol óńdeýshi sektordyń damýyna kedergi keltiretin máseleleri atap ótti. Bul rette shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi de jetkiliksiz ekeni aıtyldy. Osyǵan baılanysty depýtat máseleni sheshýge yqpal etetin birqatar shara usyndy. Olardyń qatarynda ónerkásiptik damýdyń uzaq merzimdi baǵdarlamasyn ázir­leý, kadrlardyń biliktiligin arttyrý jáne naryqty ádilet­siz básekelestikten qorǵaý jó­nin­degi bastamalar bar.

– Elimizdiń aldynda tur­ǵan qazirgi ekonomıkalyq syn-qaterler jaǵdaıynda óner­kásiptik óndiristi damytý men otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý erekshe mańyzǵa ıe. Álemdegi eń iri ekonomıkalar­dyń damý tarıhy olardyń ekonomıkalyq kúsh-qýaty­nyń negizi bolatyn ónerkásip salalary ekenin kórsetedi. Belsendi qoldaý men maqsatty ónerkásiptik saıasatsyz turaqty ekonomıka qurý múmkin emes, – dedi Q.Tastekeev.

Sondaı-aq senator ónerkásip salasyndaǵy birqatar máseleni alǵa tartyp, shaǵyn jáne orta bıznes úlesiniń jetkiliksizdigi týraly da aıtty. Statıstıkaǵa sáıkes, olardyń ekonomıkadaǵy úlesi 36,4 paıyzdy quraıdy, alaıda jyldyq aınalymdy eskermegende bul kórsetkish aıtarlyqtaı tómen. Otandyq taýar óndirýshilerdi satyp alý­da qoldaý kórsetý de kúsheı­týdi qajet etedi, sebebi alty jyl ishinde ishki satyp alýdyń quny nebári 1,2 paıyzǵa ósken. Depý­tattyń málimetinshe, «Damý» qory­nyń sýbsıdııalanǵan joba­lary­nyń 37 paıyzdan astamy saý­­daǵa tıesili. Bul onyń ekono­m­ıkadaǵy ústemdigin kúsheıtedi.

– О́nerkásiptik damýdyń uzaq mer­zimdi baǵdarlamasyn ázir­leý­di, ınvestısııalardy tartýǵa múmkindik beretin qar­jy­landyrýdyń jeńildetil­gen jaǵdaılaryn jasaýdy, ishki naryqty josyqsyz báse­kelestikten qorǵaý jóninde sharalar qabyldaýdy, ónerkásiptik óndiris salasyndaǵy ǵylymı-zertteý ázirlemeleri úshin granttar men sýbsıdııalardyń tıimdi júıesin engizýdi, qaıta daıarlaý men biliktilikti artty­rý baǵdarlamalaryn uıymdas­tyryp, ónerkásip salasynda kásibı kadrlardy damytý úshin jaǵdaılar jasaýdy usynamyn. Usynylǵan sharalar ulttyq ekonomıkaǵa oń áserin tıgizedi. Otandyq óndiristi qoldaýǵa ýaqtyly sharalar qabyldanady dep senemiz, – dep usynys jasady depýtat.