Saıasat • 29 Qarasha, 2024

UQShU – kúsh-jiger men resýrstardy biriktiretin biregeı mehanızm

180 ret
kórsetildi
10 mın
oqý úshin

Astanada Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymy (UQShU) Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń kezekti sessııasy ótti. Táýelsizdik saraıynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev keńeske kelgen mártebeli meımandardy qarsy aldy. Otyrysqa qatysýshy elder basshylarynyń birge sýretke túsý rásiminen soń, is-shara UQShU Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń shaǵyn quramdaǵy sessııasymen bastaldy.

UQShU – kúsh-jiger men resýrstardy biriktiretin biregeı mehanızm

Sýretti túsirgender – A.Dúısenbaev, E.ÚKIBAEV

Tóraǵalyq mindet tolyq oryndaldy

Sessııa otyrysyna Belarýs Prezı­denti Aleksandr Lýkashenko, Qyrǵyzstan Prezıdenti Sadyr Japarov, Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın, Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon, sondaı-aq UQShU Bas hatshysy Imanǵalı Tasmaǵambetov qatysty.

Memleket basshysy Ujymdyq qaýip­siz­dik týraly shart uıymy Eýrazııa keńis­tigindegi beıbitshilik pen turaq­ty­lyqty qamtamasyz etetin negizgi qurylym­dardyń birine aınalǵanyn atap ótti.

– UQShU qazirgi syn-qaterler jaǵ­daıyn­da uıymǵa múshe barlyq el úshin qaýip­sizdik kepili retinde óziniń qajet ekenin kórsetip otyr. Bizdiń úıle­simdi áreketterimiz, ózara senim men qol­daýymyz eń qıyn ári aýqymdy min­det­­terdi sheshý jolyndaǵy ujymdyq qabi­­letimizdi nyǵaıtady. UQShU jaı ǵana áskerı seriktestik emes, memleket­teri­mizdiń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn qorǵaý maqsatyndaǵy kúsh-jige­rimiz ben resýrstarymyzdy birik­tire­tin biregeı mehanızm ekenin atap ótken lázim, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdent Qazaqstannyń UQShU tóraǵasy retinde uıymǵa múshe elder arasyndaǵy tyǵyz qarym-qatynas­ty nyǵaıtýǵa, daǵdarys jaǵdaılaryn­da jedel áreket etý tetikteriniń tıimdi­ligin arttyrýǵa bar kúsh-jigerin jum­saǵa­nyn aıtty. Sondaı-aq terro­rızm, kıber­shabýyl, transulttyq qylmys jáne zańsyz esirtki aınalymy sekildi qazirgi zaman­nyń qaýip-qaterlerine qarsy kúreste Uıym múmkindikterin jetildirýge basa mán berdi.

a

– Uıymnyń jarǵylyq organdary­nyń otyrystary, áskerı oqý-jattyǵý jıyndary jáne profılaktıkalyq opera­sııalar josparly túrde uıymdas­tyryldy. Syrtqy ister jáne qorǵa­nys mınıstrleri ujymdyq qaýipsizdik­tiń ózekti máselelerin qarastyrdy. Qaýipsizdik keńesi hatshylary men parlament spıkerleriniń deńgeıinde kezdesýler ótti. Uıymnyń qosymsha jáne jumys organdarynyń keńesteri ótkizildi. UQShU qyzmetiniń túrli baǵyttary boıynsha konsýltasııalar jasaldy. Sessııaaralyq kezeńde birqatar mańyz­dy qujat qabyldandy. Bular halyqara­lyq yntymaqtastyq, qorǵanys sala­syn­daǵy yqpaldastyq, sondaı-aq ujym­dyq qaýipsizdiktiń ózekti syn-qater­leri men qaýipterine qarsy is-qımyl máselelerin qamtıdy. Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyn atap ótýge qatysty daıyndyq jumystaryna aıryqsha mán berildi. Búgin bizge Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń tıisti málimdemesi usynylady. Jalpy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Uıymǵa tóraǵalyǵy kezinde qoıylǵan mindet­terdiń bári oryndaldy. Biz belgilegen basym­dyqtardy júzege asyrýǵa qoldaý kór­setkenderińiz jáne bir­lese nátı­jeli jumys atqarǵandary­ńyz úshin alǵys aıtamyn, – dedi Memleket basshysy.

Jıyn barysynda halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdik máseleleri talqylandy. Buǵan qosa Qazaqstan Respýblıkasynyń 2024 jyly UQShU-ǵa tóraǵalyǵy qorytyndylandy jáne aldaǵy kezeńniń jospary naqtylandy.

 

Syn-qaterlerge qarsy kúres tetikteri jolǵa qoıyldy

Budan soń el basshylary UQShU Ujym­dyq qaýipsizdik keńesiniń keńeıtil­gen quramdaǵy otyrysyna qatysty. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Ujymdyq qaýipsizdik sharty týraly uıymynyń Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń sessııa jumysyna Belarýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko, Qyrǵyzstan Prezıdenti Sadyr Japarov, Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın jáne Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmonmen qatar Táýelsiz Memleketter Dostastyǵynyń Bas hatshysy Sergeı Lebedev pen Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń Bas hatshysy Chjan Mın qatysty. Memleket basshysy sessııa jumysyn ashyp, jıyn qatysýshylaryna rızashylyǵyn bildirdi.

– Búginde UQShU ujymdyq qaýipsiz­dikti qamtamasyz etýdi kózdeıtin tıimdi ári qajetti halyqaralyq qurylymǵa aınaldy. Uıymnyń damý jyldarynda múshe memleketter kóptegen másele bo­ıynsha ózara yqpaldastyq jasap, mol tájirıbe jınady. Aýqymdy normatıvtik-quqyqtyq baza qalyptasty. Qazirgi syn-qaterler men qaýipterge qarsy kúres tetikteri jolǵa qoıyldy. Ujym­dyq qaýipsizdik kúshteri men qural­dary jasaqtalyp, qalypty qyzmet etip ja­tyr. Bedeldi halyqaralyq jáne óńirlik uıym­darmen konstrýktıvti yntymaq­tas­tyq ornatyldy, – dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev shaǵyn quramda ótken otyrysta memleketter basshylary halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdiktiń ózekti máseleleri jóninde pikir almasqanyn aıtty. Sondaı-aq Qazaqstannyń tóraǵalyǵy aıasynda UQShU-nyń bıylǵy qyzmeti qorytyndylanǵanyn jetkizdi.

– Kezdesý qorytyndysy ujymdyq qaýipsizdikke tónetin qaýip-qaterge qarsy jumyla áreket etýge daıyn ekenimizdi taǵy da rastady. Pikirtalas barysynda ha­lyqaralyq kún tártibindegi máseleler boıyn­sha ustanymdarymyzdy jetkizdik. Biz­diń qazirgi jaǵdaıǵa ortaq baǵamyz jáne UQShU-nyń odan ári damýyna kóz­qara­sy­myz Qazaqstannyń bastamasy­men ázir­len­gen Ujymdyq qaýipsizdik keńe­si­niń dek­la­rasııasynda kórinis tapty. Uly Jeńis­tiń 80 jyldyǵyn merekeleýge erek­she mán berildi. Ardagerlerdiń maı­dan­daǵy jáne tyldaǵy erligi esimizde máńgi saq­talady. Olardy árdaıym maqtan tuta­myz, qurmetteımiz. Aıtýly mereke qar­sańynda UQShU Ujymdyq qaýipsizdik keńesi­niń málimdemesin qabyldaý, sondaı-aq Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyna oraı me­re­­ke­­lik is-sharalar josparyn bekitý ma­ńyz­dy dep sanaımyz, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýyn­sha, Qazaqstannyń UQShU-ǵa tóraǵalyǵy aıasynda Uıym jarǵysyna saı ynty­maqtastyq baǵyttary boıynsha 60-qa jýyq is-shara uıymdastyryl­ǵan. Halyq­aralyq arenada kelisilgen ustanymdardy ilgeriletý boıynsha seriktestermen birlese jumys júrgizildi.

– Bıyl qabyldanǵan saıası qujattar legine UQShU-ǵa múshe memleketterdiń jalpy baǵalaýy negiz boldy. Olardyń ishinde halyqaralyq aqparattyq qaýipsizdik, ǵarysh salasyndaǵy ynty­maqtastyq máseleleri men Taıaý Shyǵystaǵy ahýalǵa baılanysty, sondaı-aq Belorýssııany basqynshylardan azat etýdiń 80 jyldyǵyna oraı qabyl­dan­ǵan málimdemeler bar. Jyl boıy ujym­­dyq qaýipsizdik júıesiniń kúshteri men qu­ral­darynyń áskerı daıyndyǵyna mu­qııat nazar aýdaryldy. Búgin biz UQShU kúsh­teri men quraldary mártebesine jáne áske­rı kon­tıngentti tasymaldaýǵa qatysty halyq­aral­yq kelisimderdiń eki hattamasyna qol qoıamyz. UQShU-ǵa múshe elderdiń bitim­ger­lik kúshteriniń daıyndyq deńgeıi men jaýy­ngerlik mashyǵyn jetildirý jumys­tary júrgizilip jatyr. Qyrkúıek-qazan aı­larynda elimizde «Myzǵymas baýyrlas­tyq-2024» UQShU Bitimgershilik kúshteriniń komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵýlary men «Jartas-2024» UQShU arnaıy oqý jıyny ótti. Asa qaýipti nysandardaǵy kúrdeli apattyq-qutqarý jumystaryn júrgizýdiń birlesken is-qımyly pysyqtaldy, – dedi Memleket basshysy.

 

Qazaqstan aıqyndaǵan basymdyqtar júıeli júzege asyryldy

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jyl boıy ózekti syn-qaterlerge qarsy is-qımyl máselesine erekshe den qoıylǵanyn atap ótti.

– Qazaqstan men UQShU-ǵa múshe basqa da elder aýmaǵynda bir ýaqytta «Naemnık», «Kanal», «Nelegal» jáne «PROKSI» sekildi arnaıy opera­sııa­lardyń túrli kezeńderi ótti. Bul is-shara­lar halyqaralyq terrorızmge, esirt­ki saýdasyna, zańsyz kóshi-qonǵa jáne aqparattyq ortadaǵy syn-qaterlerge qatysty qaýiptiń aldyn alýdy kózdeıdi. Bıyl bizdiń bastamamyzben alǵash ret zańsyz qarý-jaraq, oq-dári aınalymyna jáne uıymdasqan transulttyq qylmysqa qarsy is-qımyl jóninde konsýltasııalar ótti. UQShU aıasynda arnaýly jumys tobyn qurý máselesi pysyqtalyp jatyr. Qazaqstan tóraǵalyǵynyń úılestirýimen Tájik-aýǵan shekarasyn nyǵaıtý jónindegi UQShU-nyń maqsatty memleketaralyq baǵdarlamasyn daıyndaý jumystary aıaqtaldy. Qujatty ázirleý 2013 jyly bastalǵan edi. Búgin biz Uıymnyń ońtús­tik shebindegi qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan osy mańyzdy sheshimge qol qoıamyz, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, UQShU tóraǵasy retinde Qazaqstan aıqyndaǵan basymdyqtar júıeli ári qarqyndy túrde júzege asyrylyp keledi. Seriktesterdiń qoldaýyna súıene otyryp, UQShU aıasynda atalǵan bastamalardy odan ári ilgeriletý isi belsendi jalǵasady.

Memleket basshysy Uıymnyń Bas hatshysyna, UQShU-nyń Turaqty keńesi men jumys organdaryna atqarylǵan aýqymdy jumys úshin rızashylyǵyn jetkizdi.

UQShU Ujymdyq qaýipsizdik keńesi­niń keńeıtilgen quramdaǵy sessııasy barysynda Qyrǵyzstan Prezıdenti Sadyr Japarov pen UQShU Bas hatshysy Imanǵalı Tasmaǵambetov sóz sóıledi.

Qasym-Jomart Toqaev Sadyr Japarovty 2025 jyldyń 1 qańtarynan bastap UQShU-ǵa tóraǵalyqtyń Qyrǵyz Respýblıkasyna ótýi týraly sheshimniń qabyldanýymen quttyqtap, qyrǵyz tarapynyń jaýapty mindetti tabysty atqarýyna tilektestik bildirdi.

Jıyn qorytyndysy boıynsha memleketter basshylary Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń deklarasııasyn qa­byldap, birqatar qujatqa qol qoı­dy. Tájik-aýǵan shekarasyn nyǵaıtý jónin­degi UQShU-nyń maqsatty memleket­aralyq baǵdarlamasy bekitildi. Sonymen qatar prezıdentter Uly Jeńis­tiń 80 jyldyǵyna baılanysty málim­deme qabyldap, kelesi jyly osy aıtýly dataǵa oraı uıymdastyrylatyn mereke­lik is-sharalardyń josparyn bekitti.

Astanada qabyldanǵan qujattar Uıym men ujymdyq qaýipsizdik júıesin barlyq múshe memleketterdiń múddesine saı keshendi túrde damytýǵa baǵyttalǵan.

Aıta ketsek, Qazaqstan 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap UQShU-ǵa tóraǵalyq etti.

Osy kúni Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstanǵa memlekettik sapary aıaqtalǵan Vladımır Pýtındi elorda áýejaıynan shyǵaryp saldy. Áýejaıda Qurmet qaraýyly sap túzedi. Sondaı-aq sýretshi Ásel Sabyrjanqyzy Reseı Prezıdentine elimizge jasaǵan saparyna arnap salǵan kartınasyn syıǵa tartty. Polotnoda eki eldiń dostyǵy beınelengen.

Sońǵy jańalyqtar