Q.Toqaev geosaıası shıelenistiń kúsheıýi kezinde Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy turaqtandyrýshy kúsh retindegi rólin atap ótti. «Meniń basty maqsatym – memleketimizdiń ekonomıkalyq áleýetin, egemendigin, halyqaralyq ustanymyn nyǵaıtý. Prezıdenttik qyzmetimniń basynan bastap men qabyldaǵan sheshimderim men olardyń saldary úshin tolyq jaýapkershilikti óz moınyma aldym. Men basqa jolmen jumys isteı almaımyn jáne qalamaımyn», dedi Q.Toqaev.
Ol 2022 jyly oryn alǵan Qańtar oqıǵasyn da aıtyp ótti. Muny Qazaqstan basshysy áleýmettik ádiletsizdik pen saıası toqyraýdyń saldary retinde sıpattady. «Barlyq azamat zań aldynda teń quqyly. Meniń ulttyq baılyqty ádil bólý baǵytym múlik pen aktıvterdi tolyq eksproprıasııalaýdy nemese qaıta bólýdi bildirmeıdi. Mundaı saıasat degradasııa men haosqa ákeledi. Onyń ornyna biz modernızasııalaý strategııamyzdyń bir bóligi retinde zańsyz artyqshylyqtardy joıýǵa jáne zańsyz satyp alynǵan aktıvterdi memleketke qaıtarýǵa tyrysamyz», dedi Q.Toqaev.
Qasym-Jomart Toqaev ótken jyldy qorytyndylady
Osydan týra bir jyl buryn, 3 qańtarda Q.Toqaev «Egemen Qazaqstan» gazetine suhbat berip, Ádiletti Qazaqstanǵa qol jetkizýge jáne ulttyq ekonomıkanyń kólemin eki esege arttyrýǵa baǵyttalǵan ekonomıkalyq jospardy baıandaǵan edi.
«О́tken jyldyń basynda bergen suhbatymda 2024 Qazaqstandy álemge tanytatyn jyl bolatynyn aıtqan edim. Solaı boldy. Júıeli jáne tipti kúrdeli ekonomıkalyq reformalardy bastaı otyryp, biz eldiń bes jyldyq damýynyń berik negizin qaladyq. Bul baǵytta kóptegen joba men bastama aıaqtaldy», dedi Q.Toqaev 2024 jylǵy jetistikter týraly oı qozǵaı otyryp.
Ol barlyq óńir bir kezderi aýyr jaǵdaıda bolǵan ınjenerlik-kommýnaldyq ınfraqurylymyn jańartqanyn atap ótti. Sonymen qatar 18 mıllıon sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilgen, 7 myń shaqyrym avtomobıl joldary salynyp, jóndelgen. Almaty, Qyzylorda, Shymkent áýejaılarynda jańa jolaýshylar termınaldary ashylǵan. Taý-ken, munaı-hımııa, metallýrgııa salalarynda da aýqymdy jobalar júzege asyrylǵan.
Byltyrǵy esep, bıylǵy jospar
Halyqaralyq arenada buryn-sońdy bolmaǵan geosaıası shıelenisterge qaramastan, Qazaqstan ekonomıkalyq turaqtylyq pen ulttyq qaýipsizdikke yqpal ete otyryp, beıbitshilik úshin kúreste deldal retindegi rólin nyǵaıtty.
Qazaqstan Prezıdenti elde irgeli saıası reformalar júrgizilgenin aıtty. Olar qoǵamda belsendi túrde talqylanyp, azamattardyń kópshiliginiń qoldaýyna ıe boldy. Bul reformalardyń nátıjesi negizgi saıası ınstıtýttardyń ashyqtyǵy men tıimdiligi, bılik tarmaqtary arasyndaǵy baqylaý men tepe-teńdikti nyǵaıtý jáne azamattardyń saıası ómirge qatysýyn keńeıtý boldy. Osyǵan qaramastan, Memleket basshysy parlamenttik respýblıkaǵa kóshýge kelispeıtinin málimdedi.
«Meniń «Kúshti Prezıdent – Yqpaldy Parlament – Esep beretin Úkimet» atty tujyrymdamam Qazaqstannyń saıası júıesine barynsha sáıkes keletinine senimdimin. Meniń de, bárimizdiń de memleketimizdiń turaqty damýyna nuqsan keltiretin sheshim qabyldaýǵa quqyǵymyz joq. Eshbir jaǵdaıda qatelesýge bolmaıdy», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaq tiliniń mártebesi artyp keledi
Jańa jylǵa bir-eki kún qalǵanda prezıdenttiń kómekshisi jáne baspasóz hatshysy Berik Ýálı 3 qańtarda «Ana tili» gazetinde Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń baspasóz ókilimen bolǵan aýqymdy suhbaty jarııalanatyny týraly habardy taratty. Aıtylǵandaı, suhbat tez arada jaryq kórdi.
Qazaqstan Prezıdenti qazirgi kezdegi jaǵdaıǵa optımıstik kózqaraspen qaraıdy. Juma kúni jarııalanǵan suhbatynda ol: «Qazaq tiliniń tartymdylyǵy men básekege qabilettiligi artyp keledi», dedi. Ol sondaı-aq qazaq tili memlekettik tildiń pozısııasyn máńgilikke saqtaıdy dep málimdedi. Negizi Memleket basshysy orys tilin jáne qytaı tilin jaqsy meńgergen jáne sol tilderde sóıleıdi.
Sý tasqyny eldi shıratty
2024 jyldyń kókteminde Qazaqstan joıqyn sý tasqynynan zardap shegip, ondaǵan myń adamdy evakýasııalaýǵa májbúr boldy. Úkimet zardap shekken azamattardy qoldaý jáne qıraǵan aımaqtardy qalpyna keltirýge arnaıy keshendi sharalar qabyldady.
«Byltyrǵy sý tasqyny elimiz úshin aýyr synaq boldy. Mundaı aýqymdy sý tasqyny Qazaqstanda buryn-sońdy bolmaǵan. Biraq úkimet qaýip-qaterge jedel áreket ete aldy», dedi Qazaqstan Prezıdenti Q.Toqaev suhbatynda. Sý tasqyny jappaı qıraýǵa ákelip soqtyrdy, úılerge, joldarǵa, kópirlerge, áleýmettik jáne kommersııalyq nysandarǵa zaqym keltirdi, sonymen qatar iri qara mal joǵaldy.
«Eger sońǵy onjyldyqtarda qorǵanys bógetteri men basqa da gıdrotehnıkalyq qurylystardy salýǵa tıisti kóńil bólinse, mundaı aýyr zardaptardyń aldyn alýǵa bolatynyn moıyndaý kerek. Qazir biz osyǵan jumys istep jatyrmyz. Parlament jańa Sý kodeksiniń jobasyn qarap jatyr. Sý resýrstaryn basqarýdyń tujyrymdamasy men keshendi jospary bekitildi. Bul qujattarda 40-tan asa jańa sý qoımalaryn salý jáne qoldanystaǵy 37 sý qoımasyn qaıta qurý, sondaı-aq 2030 jylǵa deıin 14 myń shaqyrymnan asa sýarý kanaldaryn jańartý qarastyrylǵan», dedi ol.
Tótenshe jaǵdaılardy boljaý jáne aldyn alý júıelerin aýqymdy modernızasııalaý bastaldy. Sý mamandarynyń jetispeýshiligin joıý jáne ǵylymı-zertteý jumystaryn kúsheıtý maqsatynda Qazaq ulttyq sý sharýashylyǵy jáne ırrıgasııa ýnıversıteti quryldy. Eske salsaq, ótken jyldyń jeltoqsan aıynyń basynda Q.Toqaev Saýd Arabııasynda Qazaqstan men Fransııanyń tóraǵalyǵymen ótken «One Water» sammıtine qatysty.
Qazaqstan Qytaımen baılanysyn kúsheıtti
Qazaqstan – Ortalyq Azııadaǵy eń iri memleket. Osy eldiń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Sı Szınpınniń 2025 jylǵa josparlanǵan Astanaǵa sapary kezinde kórshi Qytaımen qarym-qatynasyn nyǵaıtýǵa úmittenedi. Bul týraly Qazaqstan basshysy juma kúni «Ana tili» gazetine bergen suhbatynda málimdedi.
Q.Toqaev QHR Prezıdenti Sı Szınpınniń bıyl Qazaqstan astanasynda ótetin Ortalyq Azııa-Qytaı sammıtine qatysýy josparlanǵanyn atap ótti. «Qytaı tóraǵasynyń Qazaqstanǵa sapary, sondaı-aq osy kúzde ótetin Qytaıdaǵy kelissózder elderimiz arasyndaǵy jan-jaqty ózara is-qımyldy odan ári nyǵaıtýǵa yqpal etetinine senimdimin», dedi Q.Toqaev. Prezıdent Sı Szınpın óziniń burynǵy málimdemelerinde Qazaqstannyń egemendigi men táýelsizdigin tolyǵymen qoldaıtynyn atap ótti.
Eki el 2023 jyly vızasyz rejim ornatty, Beıjińmen qarym-qatynasty tereńdetý qazaqstandyq dıplomatııanyń negizgi mindetteriniń biri bolyp qala beredi. Qytaı – Qazaqstannyń negizgi saýda seriktesi.
Halyqaralyq pozısııasyn nyǵaıtty
Qazaqstan Prezıdenti suhbatynda eldiń ártúrli salalarda, sonyń ishinde modernızasııalanǵan turǵyn úı, avtomobıl joldary jáne áýejaılar sııaqty ınfraqurylymdyq jobalarda aıtarlyqtaı jetistikterge jetkenin aıtty.
Ol taý-ken, munaı-hımııa jáne metallýrgııa salalaryndaǵy jetistikterdi atap ótti. Bul rette óńdeý ónerkásibiniń mańyzy artyp keledi. Aýyl sharýashylyǵyna keremet jyl bolǵan, astyq jınaý onjyldyqtaǵy eń joǵary 27 mıllıon tonnaǵa jetken.
Sondaı-aq Q.Toqaev memlekettik qyzmetkerlerdiń zeınetaqysy, járdemaqysy jáne jalaqysy kóterilgenin aıtty. Ǵylymǵa, mádenıetke jáne buqaralyq sportqa baǵyttalǵan qosymsha qarjylandyrýmen júzdegen jańa mektepter, sport ortalyqtary men ýnıversıtetterdiń fılıaldary ashylǵan. Geosaıası syn-qaterler men tabıǵı apattarǵa qaramastan, Qazaqstan ulttyq qaýipsizdik pen ekonomıkalyq ósýdi kúsheıte otyryp, óziniń halyqaralyq pozısııasyn nyǵaıtty.
