Devıd O’Sallıvan eldiń resmı ókilderimen bolǵan kezdesýde Batys elderiniń Reseıge qatysty engizgen sanksııalaryn aınalyp ótýge jol bermeý úshin Qazaqstan qandaı sharalar qabyldap jatqanyn talqylaǵanyn aıtty.
– Qazaqstan – Eýroodaqtyń, sondaı-aq EO Qazaqstannyń eń mańyzdy seriktesteriniń biri. Bizdiń saýda baılanysymyz jaqsy damyp keledi. Jyl saıynǵy taýar aınalym 40 mlrd eýrony quraıdy. Qazaqstannyń 38 paıyz eksporty bizge tıesili. Osy jyly biz birneshe halyqaralyq kezdesý ótkizemiz, onyń biri naýryz aıynda Ashhabadta ótedi. Al sáýirde Eýroodaq – Ortalyq Azııa sammıtin ótkizemiz dep josparlap otyrmyz, – dedi D.O’Sallıvan.
– Qazaqstan úkimetimen kezdesýimiz strategııalyq mańyzdy taýarlardyń Reseı naryǵyna enýine jol bermeýge baǵyttalǵan. Ásirese áskerı áleýetti arttyratyn taýarlar – erekshe nazarda. Osyndaı taýarlardyń zańsyz eksportyna jol bermeýimiz qajet. Men osymen Qazaqstanǵa tórtinshi ret kelip otyrmyn. Kelissózder nátıje berip keledi, qazir biz edáýir alǵa basýdy, eksport kóleminiń aıtarlyqtaı tómendegenin kórip otyrmyz.
Jalpy, biz zańsyz saýdamen aınalysyp, sanksııalyq taýarlardy Reseıge jóneltetin kompanııalardy anyqtaý jumysyn odan ári júrgize beremiz. Anyqtalǵan mundaı kompanııalar dereý tizimge engiziledi. Osynyń nátıjesinde olar eýropalyq kompanııalarmen jáne úshinshi eldermen bıznes ornata almaıdy. Mysaly, Úndistanda, Iranda, Qytaıda zańsyz áreket etken kompanııalar tirkeldi. Bul jerde atap ótkim keletini olar tizimge tek zańsyz saýdaǵa qatysqany jáne yqpal etkeni úshin engiziledi, – dedi EO ókili.
D.O’Sallıvannyń aıtýynsha, Eýropa jáne Úlken jetilik elderinde shyǵarylǵan taýarlardy ǵana Reseıge tasymaldaýǵa tyıym salynǵan. Sondaı-aq ol áskerı taýarlar Qazaqstandaǵy jalpy aınalym taýarynyń bir paıyzynan az kólemdi qurap otyrǵanyn jáne ekonomıkalyq turǵydan asa mańyzdy emes bolǵanymen, áskerı-ónerkásiptik keshen úshin bomba, zymyrandar óndirisinde úlken mańyzǵa ıe ekenin atap ótti.
«Jalpy, júrgizilgen kelissózderge kóńilimiz tolady», dedi O’Sallıvan. Onyń aıtýynsha, EO «Qazaqstannyń sanksııalarǵa qosylmaý týraly sheshimin tolyǵymen qurmetteıdi». «Biz Qazaqstannan sanksııalarymyzdy qabyldaýdy suramaımyz. Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy uzaq ýaqyttan beri jalǵasyp kele jatqan, áli de jalǵasatyn zańdy saýdaǵa kedergi jasaýǵa nıetti emespiz. Alaıda Eýroodaq «josyqsyz sýbektiler Qazaqstandy sanksııalardan jaltarý jáne Eýropalyq Odaq sanksııalaǵan taýarlardy qaıta satý maqsatyndaǵy platforma retinde paıdalanýǵa umtylýy múmkin» dep alańdaıdy» dedi ol.
Qazir Eýropalyq komıssııa Reseı – Ýkraına qaqtyǵysy bastalǵannan beri oǵan qarsy qoldanylatyn shekteý sharalarynan jaltarýdy boldyrmaý nemese tipti olardy aınalyp ótýine múmkindik bermeý úshin birqatar eldermen joǵary deńgeıdegi úzdiksiz kezdesýler júrgizip jatyr. Osyǵan oraı olar kelissózder júrgizý maqsatynda Sanksııalardy júzege asyrý jónindegi EO Halyqaralyq arnaıy ókili laýazymyn qurdy. Komıssııanyń burynǵy Bas hatshysy jáne EO-nyń aǵa dıplomaty Devıd O’Sallıvan 2022 jyldyń qańtarynan bastap EO-nyń Sanksııalardy júzege asyrý jónindegi halyqaralyq arnaıy ókili bolyp taǵaıyndaldy.
