Chjeszıan tehnologııalyq ýnıversıtetimen memorandým aıasynda qurylǵan «Keńistiktik-ýaqyttyq jasandy ıntellekt jáne turaqty damý jónindegi halyqaralyq birlesken zerthana» Qazaqstan, Qytaı jáne Ortalyq Azııa elderi arasyndaǵy halyqaralyq ǵylymı yntymaqtastyqty nyǵaıtý jáne ozyq tehnologııalardy damytý baǵytyndaǵy mańyzdy qadam bolmaq.
UǴA prezıdenti, akademık Aqylbek Kúrishbaev birlesken zerthanynyń zamanaýı múmkindikterin tanystyryp, taıaý keleshekte elimizdiń keńistiktik-ýaqyttyq derekterdi taldaý jáne turaqty damý salasynda óńirlik kóshbasshyǵa aınalýyna múmkindik beretinin atap ótti.
Qazirgi zamanǵy syn-tegeýrinder, sonyń ishinde klımattyń ózgerýi, tabıǵı resýrstardy basqarý, tabıǵı apattar jáne ekonomıkanyń sıfrlandyrylýy, jasandy ıntellekt (JI) pen keńistiktik-ýaqyttyq derekterdi taldaýǵa negizdelgen ınnovasııalyq tásilderdi talap etedi. Zerthana jasandy ıntellekt, qashyqtyqtan zondtaý, geoaqparattyq júıeler (GAJ) jáne boljamdy modeldeý salasyndaǵy ozyq tehnologııalardy biriktiretin aldyńǵy qatarly zertteýler ortalyǵyna aınalady.
Zerthanada aldaǵy ýaqytta:
- Jasandy ıntellekt (JI) jáne geoaqparattyq júıeler (GAJ) tehnologııalaryn qoldaný arqyly sý resýrstaryn monıtorıngteý jáne basqarý;
- Sý tasqyndary, kóshkinder men qar kóshkinderi sııaqty tabıǵı apattar týraly erte eskertý júıelerin ázirleý;
- Qorshaǵan orta ózgeristerin boljaýǵa múmkindik beretin keńistiktik-ýaqyttyq derekterdi taldaý úshin jasandy ıntellektti (JI) qoldaný;
- Energetıkalyq resýrstardy ıntellektýaldy energııa taratý júıeleri arqyly ońtaılandyrý;
- Aýyl sharýashylyǵyn sıfrlandyrý jáne «aqyldy eginshilik» boıynsha birlesken zertteýler iske asatyn bolady.
Zerthananyń qurylýy elimiz ǵalymdary úshin ǵylymı zertteýler men tehnologııalyq ázirlemeler salasynda aldyńǵy qatarǵa shyǵýǵa, halyqaralyq ǵylymı jetistikterdi ulttyq turaqty damý júıesine ıntegrasııalaýǵa, jasandy ıntellekt (JI) jáne sıfrlyq tehnologııalar salasynda otandyq mamandardy daıarlaý deńgeıin arttyrýǵa, álemniń jetekshi ǵylymı ortalyqtarymen halyqaralyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý men tabıǵı apattarǵa tózimdilikti arttyrý úshin ınnovasııalyq sheshimderdi engizýge múmkindik beredi. Munymen qosa logıstıka jáne kólik, energetıka jáne energııa únemdeý, tabıǵı apattardy monıtorıngteý jáne erte eskertý, aýyl sharýashylyǵyn taldaý jáne sheshim qabyldaý salalaryndaǵy ıntellektýaldy júıeler boıynsha ozyq tehnologııalar men bilimdi transferleýge arnalǵan platforma qurylatyn bolady.
Qazaqstan-Qytaı ǵylym jáne tehnologııa transferi ortalyǵynyń qurylýy bıyl elimizde ótetin «Qytaı – Ortalyq Azııa» ekinshi sammıtindegi mańyzdy oqıǵa aınalmaq. О́ıtkeni eki el arasyndaǵy óńirlik ǵylymı-tehnıkalyq ınnovasııalardy damytýda, ónerkásip salasyndaǵy básekege qabilettiligin arttyrýǵa yqpal etetin jobalar júzege asatyn bolady.
