Foto: parlam.kz
Osy turǵyda kóp ótinish kelip túskenin tilge tıek etken Májilis depýtatynyń aıtýynsha búginde aýyl kásipkerleri men taýar óndirýshileri birqatar shuǵyl sheshýdi qajet etetin kúrdeli problemalarǵa tap bolyp otyr.
«Birinshiden fermerler óz qyzmetin júrgizý úshin qajetti qarajat tapshylyǵyn sezinip otyr. Banktik nesıelerdi alý qıyndyqtary kepildik múlkine tómen baǵalaý koeffısıentterin (0,5) qoldaný saldarynan kúsheıip, qarjylandyrýǵa qoljetimdilikti shekteıdi.
Ekinshiden bólinetin jer telimderi kóbinese negizgi ınfraqurylymy (elektr, gaz, sý, jol) joq alys aýdandarda ornalasqan. Infraqurylymdy tartý shyǵyndarynyń joǵary bolýy aýyl sharýashylyq óndirisin qarjylyq turǵydan tıimsiz etedi», dedi depýtat.
Depýtattyq saýalynda ol sondaı-aq, ónimdi sertıfıkattaýǵa qoıylatyn qatań talaptar shaǵyn taýar óndirýshilerdiń naryqqa shyǵýyna kedergi keltiretinin jáne fermerler ónimdi ótkizý máselesine tap bolyp otyrǵanyn, sebebi olardyń satylym boıynsha tájirıbesi jetkiliksiz, saýda jelilerimen jumys isteý talaptary kúrdeli (jaldaý aqysy, retro-bonýstar), sondaı-aq sýbsıdııalaý júıesinde iri taýar óndirýshilerge basymdyq beriletinin aıtty.
Osy oraıda «Aýyl» partııasy» fraksııasynyń depýtattary atynan E.Saýryqov mynadaı sharalardy usyndy:
«Shaǵyn taýar óndirýshilerge «Damý» Qorynyń kepildikterine qoljetimdilikti qamtamasyz etý, olardyń bóliný tártibin qaıta qaraý.
Iri jáne shaǵyn óndirýshiler arasyndaǵy seriktestik júıesin qurý, shaǵyn fermerlerdi qoldaǵany úshin memlekettik preferensııalar usyný.
Jer telimderi men aýyl sharýashylyǵy ǵımarattaryn kepil retinde qabyldaı otyryp, tómen paıyzdyq mólsherlememen jáne uzaq merzimge jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamasyn ázirleý.
Jergilikti ákimdikterge bólinetin jer telimderine ınfraqurylym júrgizý mindetin júkteý, shyǵyndardy memleket tarapynan óteý múmkindigin qarastyrý.
Shaǵyn taýar óndirýshiler úshin sertıfıkattaý rásimderin jeńildetý nemese kooperatıvtik sertıfıkattaý modelin engizý.
Saýda jelilerin jergilikti ónim óndirýshilerge sóre oryndaryn usynýǵa mindetteý nemese olardyń ótkizý shyǵyndaryn óteý.
Marketıngtik jáne satý qyzmetterin sýbsıdııalaý, shaǵyn óndirýshilerge satý boıynsha mamandardy tartýǵa múmkindik berý.
Memlekettik qoldaý sharttaryn teńestirý, shaǵyn óndirýshilerdiń iri kásiporyndarmen teń dárejede sýbsıdııa alýyn qamtamasyz etý».
Depýtattyń sózinshe atalǵan sharalardy iske asyrý aýyl sharýashylyǵyndaǵy shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna, sharýashylyq qyzmet júrgizý jaǵdaılaryn jaqsartýǵa, jańa jumys oryndaryn ashýǵa jáne aýyl halqynyń ómir súrý deńgeıin arttyrýǵa yqpal etedi.
«Osy kórsetilgen máseleler men usynylǵan sheshimderdi qarastyryp, olardy iske asyrý boıynsha naqty mehanızmderdi ázirleýdi suraımyz. Sondaı-aq kóterilgen máselelerdiń jan-jaqty taldanýyn jáne memlekettik qoldaý baǵdarlamalary men normatıvtik aktilerge ózgerister engizý boıynsha usynystardy kútemiz», dep túıindedi depýtattyq saýalyn E. Saýryqov.
