Saıasat • 13 Aqpan, 2025

Tájikstanmen strategııalyq seriktestik jalǵasady

210 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Syrtqy ister mınıstri Murat Nurtileý Astanaǵa resmı saparmen kelgen Tájikstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Sırodjıddın Mýhrıddınmen kelissózder ótkizdi.

Tájikstanmen strategııalyq seriktestik jalǵasady

Kezdesý barysynda ekijaqty yntymaqtastyqtyń keń aýqym­dy máseleleri talqylandy, atap aıtqanda, eki el arasyndaǵy saıası, ekonomıkalyq, sý-energetıkalyq, tranzıt-kóliktik jáne mádenı-gýmanıtarlyq ózara is-qımyldyń basym baǵyttary qaraldy.

Taraptar dostyq pen ózara qurmet rýhynda strategııalyq seriktestik pen odaqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa kelisti. Sondaı-aq Syrtqy saıası vedomstvolardyń basshylary 2023–2024 jyldary Pre­zıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Dýshanbege jáne Tájik­stan Prezıdenti Emomalı Rahmon­nyń Astanaǵa jasaǵan ózara memle­kettik saparlary sheńberinde qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardyń iske asyrylý barysyn jiti talqylady.

Saýda-ekonomıkalyq yntymaq­tas­tyqty odan ári keńeıtýge erekshe nazar aýdaryldy. Qazaqstan kóptegen jyl boıy Tájikstannyń iri saýda seriktesteriniń «úshtigine» kiredi. Qabyldanǵan sharalardyń arqasynda ótken jyly ózara saý­da kólemi 7,4 paıyzǵa ósip, 1,2 mlrd dollardy qurady. Taraptar taýar aınalymyn 2 mlrd dollarǵa deıin jetkizý jónindegi memleket basshylary qoıǵan maqsatqa qol jetkizý úshin kelisilgen sharalar qabyldaýǵa kelisti.

Aýyl sharýashylyǵy sala­syn­daǵy ózara tıimdi ynty­maq­tastyq­ty jandandyrý da sóz boldy. Onyń úlesi eki eldiń jal­py taýar aına­lymynyń 40 paıyz­dan as­­tamyn quraıdy. Qazaqstan dás­túrli ónimder – bıdaı, un jáne kondı­terlik ónimderdiń eksportyn ózara tıimdi túrde arttyrýǵa daıyn. Úshinshi elderge odan ári eksporttaý úshin jemis-kókónis ónimderin qaıta óńdeý boıynsha birlesken kásiporyndar qurý da perspektıvaly baǵyt ekeni aıtyldy.

– Tájikstan – bizdiń Ortalyq Azııa­daǵy strategııalyq seriktesimiz jáne naǵyz senimdi odaqtasymyz. Byltyr bıik deńgeıde qol qoıylǵan Odaq­tastyq qatynastar týraly shart tarıhı qadam ekeni sózsiz, – dep málimdedi M.Nurtileý.

О́z kezeginde tájik mınıstri elder arasyndaǵy ózara qarym-qaty­nas­tyń osyndaı joǵary deńgeıine memleket basshylary arasyndaǵy senim­di ári dos­tyq dıalogtiń arqa­synda qol jetkizil­genin atap ótti.

– Biz Qazaqstanmen qarym-qaty­nas­ty joǵary baǵalaımyz jáne saýda-ekonomıkalyq trekke úlken mán beremiz, ony praktıkalyq mazmunmen toltyrý qajet, – dedi S.Mýhrıddın.

Sondaı-aq ǵaryshtyq jáne IT-tehnologııalardy ıgerý, jasan­dy ıntellekt pen sıfrlandyrýdy damytý salalaryndaǵy ózara is-qımyl keleshegi talqylandy. Atap aıtqanda, eki eldiń mamandary Tájikstan serverlerinde «Inter­net-resýrstardyń biryńǵaı platformasy» jáne «SmartBridge» jú­­ıe­leriniń negizgi komponentterin sát­ti ornalastyrǵan edi. Osy bas­ta­ma­­lardy iske asyrý úshin qazirgi ýa­qyt­ta 100-den asa tájik mamany Astana-Hub-ta tegin oqyp jatyr.

Mádenı-gýmanıtarlyq yn­ty­maqtastyq ta talqylandy. Mem­le­ket basshylarynyń tapsyrma­syna sáıkes keıingi eki jylda Qazaq­stan men Tájikstannyń mádenıet kúnderi ótti. Dýshanbede Abaıdyń bıýsti, sondaı-aq Astanada ıbn Sına men Rýdakı eskertkishteri ornatyldy. Joǵary bilim berý salasynda birlesken jobalar tabysty iske asyrylyp keledi. Atap aıtqanda, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýra­zııa ulttyq ýnıversıtetiniń qaty­sýymen M.Osımı atyndaǵy Tájik tehnıkalyq ýnıversıtetinde bir­lesken aqparattyq tehnologııa­lar fa­kýlteti ashyldy.

Kezdesý barysynda mınıstrler óńirlik jáne jahandyq kún tár­tibindegi ózekti máseleler bo­ıyn­sha «saǵattardy teńestirip», kópjaqty qury­lymdar sheńberinde odan ári tyǵyz yntymaqtasýǵa, eki mem­lekettiń halyqaralyq bastamalaryn ilgeriletý kezinde ózara qoldaý kórsetýge beıildiligin rastady.

SIM basshylary óńirlik kooperasııany odan ári damytýdyń, Ortalyq Azııadaǵy beıbitshilik pen turaqtylyqty nyǵaıtý jónindegi birlesken kúsh-jigerdiń, onyń ishinde Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń konsýltatıvtik kezdesýleri, Halyqaralyq Araldy qutqarýdyń qory, AО́SShK, ShYU, TMD, UQShU jáne basqa da halyqaralyq alańdardyń sheńberinde ózara yqpaldasýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.