Halyq • 06 Naýryz, 2025

Qonaqjaı halyqqa qaryzdar

64 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elimizde halyq sany boıynsha qazaqtardan keıingi etnostyq top – orystar. Olar qazy-qartamen et asyp, qurt-maı ázirlep, qazaqtyń ulttyq dástúrin erekshe qurmetteıdi. Qazaqtyń qonaqjaı, keńpeıil qasıetine áli kúnge deıin tánti bolyp, alǵysyn aıtyp keledi.

Qonaqjaı halyqqa qaryzdar

«Men qazaqtardyń salt-dás­túr­leri týraly ár kez aıtyp júre­min. Kóptegen qonaqjaı adamdy kórdim, biraq olar – me­niń tý­ǵan jerimdegideı qonaq­jaı emes. Meniń qalam – Selıno­grad, Aqmola, Astana, aty qansha aýys­sa da osy qonaqjaı qalpynan tan­bady. Mundaıdy esh jerden kórgen emespin. Bárimiz bilemiz, meıman kelse, ol jaıdan-jaı ket­­peıdi. Onyń tamaǵy toq bola­dy, úı ıesiniń jıǵan-tergeni, saq­taǵany, barlyǵy qonaq aldyna aq dastarqan bolyp ja­ıy­la­dy. Al das­tarqan basyndaǵy kó­ńil kúı qan­daı, ony esh jerden tap­paı­syń, áńgime-dúken bir-biri­ne uqsamaıdy. Ár qazaqtan qashan­da qonaqjaılylyq, dostyq nıet­ti kórýge bolady. Muny týǵanym­nan kórip kele jatsam da, tańǵalý­men kelemin, ne degen darqan kóńil­di halyq», dep aǵynan jaryl­dy elordadaǵy «Rýsskaıa obshına» qoǵamdyq birlestiginiń basshysy Andreı Avdeev.

Sondaı-aq ol elimizde oryn al­ǵan reformalarǵa toqtalyp, qol­daıtynyn da jetkizdi, ásirese qazaq tiliniń bolashaǵy zor ekenin aıtyp, senim bildirdi.

«Menen qazaq tilin bilesiz be, sóıleısiz be dep jıi suraıdy. Bi­rinshi mamandyǵym – orys tili pá­niniń muǵalimi, odan soń ınjener mamandyǵyn ıgerdim. Jasyratyny joq, mektepte qazaq tilin mardymdy oqytpady. Alaıda oǵan qarap qol qýsyryp otyrýǵa bolmaıdy, árıne. Qazaq­standa memlekettik til qazaq tili­niń mártebesi bıik, qoldanylý aıasy keń bolýy kerek. Zańdy turǵydan alǵanda da ústemi bıik bolýy shart. Biz osyǵan jetip kelemiz, jettik deýge de bolady», dep pikirin bildirdi keıipkerimiz.

Aqmola oblysynda ósip-óngen, 30 jyldan asa ýaqyt eńbek etip kele jatqan ol Qazaqstan Otanym bolyp qala bermek, endi eshqaıda qozǵalǵysy kelmeıtinin, ásirese Astanadan ketpeıtinin aıtty. О́ıt­keni Astananyń qalyptasý tarıhyna kýá bolǵandardyń biri. Otbasyn quryp, úsh balasy dúnıege kelgen jerinen jyraqta júrgenin tipti elestete de almaıdy. Aıtýyna qara­ǵanda, balalary da týǵan jer­lerinen ketkisi joq.

О́zi basqaryp otyrǵan «Rýsskaıa obshına» qoǵamdyq birlestigi­niń qyzmeti de, jetistigi de zor eken. 2013 jyly qurylǵan birlestikte tek orystar emes, ózge etnos ókil­deri de bar. Olardyń barlyǵy Dos­tyq úıinde qazaq tilinde óte­tin «Mámile» suhbat klýbynyń kezdesýlerine qatysady. Atalǵan klýbqa memlekettik tildi meńgerýge nıet bildirgender jınalady.

Jalpy, «Rýsskaıa obshınanyń» ókilderi erikti túrde qalanyń má­­denı damýyna úles qosyp kele­di. Birlestik janynan qu­rylǵan ansambl bar. Son­daı-aq bir­lestik ókilderi elorda­daǵy ýnıver­sı­tetterdiń birin­de qurylǵan stýdent­tik assambleıa­nyń múshelerine keńes berip, jastardy qoldap, olar­men bir­neshe mádenı is-shara ótkizgen. Osy­laı qoǵam ómirine aralasyp, bel­sendilik tanytqany úshin Pre­zıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Alǵyshatyna ıe bolǵan. A.Avdeevtiń aıtýynsha, birlestik ókilderinen eshqandaı jarna alynbaıdy. Ony ózi basshylyqqa kelgende aldyryp tastapty.

«Elimiz etnosaralyq qarym-qatynas máselelerin tıimdi sheship jatyr dep senimmen aıta alamyz. Men muny Qazaqstan halqy Assambleıasynda qyzmet etetin adam­nyń kózqarasymen aıtyp otyrmyn. Bizdiń qurǵan model biregeı, qoǵam erekshe. Osyny baǵalaýymyz kerek», dedi «Rýsskaıa obshına» basshysy.