Kez-kelgen týyndygerde máńgilikke umtylý, ıaǵnı jerdegi tirshiligin ólimnen keıin de jalǵastyrýǵa degen tilegi bolady. Bir qarasań bar úmit jaqsy shyǵarma jazýda bolyp kóringenimen, keı qalamgerdiń jeke tulǵalyq erekshelikteri munymen shektelýge múmkindik bermeıdi. Olar óliminiń mıftik sıpat alýynan dáme etip, ómirinen shedevr jasaǵysy keledi. Al bizdiń biletinimizdeı, óner qurbandyqty talap etedi. Másele minsiz týyndyny jasaýǵa tirelse, tipti ólimge deıin barady. Al eger kitap «Genııdiń ómir joly» dep atalatyn bolsa, bul týraly oılanýdyń ózi qajet emes.
«Bir sátiń ǵasyrdyń júgindeı bolyp, ómirden áserli ketý kerek». «Kórermeniń esinep-qusynyp, qol-aıaǵyn erbeńdetip, spektaklden shyǵyp ketýge typyrshyp turǵanda sahnada turyp qalýdan jaman nárse joq». «Ataqqa jetemin degen adam ýaqytynda qoshtasyp úırenýi kerek». «Der kezinde óle bil, solaı deıdi Zaratýstra». Nemis fılosofy Frıdrıh Nısshe men onyń mektebiniń shákirtterinde osy taqylettes oılar kóp.
Osylaısha biraz jazýshy ózderiniń ádemi avtobıografııasyn jasaýǵa tyrysty. Árıne báriniń de qolynan ol dúnıe kele qoıǵan joq. Biraq álem ádebıetiniń tarıhynda shyǵarmashylyq muramen qatar romantızasııalanǵan ómirbaıandary negizinde halyqtyń esinde qalǵan qalamgerlerdiń bútin bir panteony qalyptasty.
Qolyna endi qalam ustaǵan adam úshin bulardyń «erlikteri» ǵajaıyp úlgi bolyp kórinýi múmkin. Sózimiz dáleldi bolsyn. Qazirgi qazaq poezııasynyń belgili ókili Aqberen Elgezek otandyq arnalardyń birine suhbat berip otyryp, tup-týra otyz jasynda Esenınniń taǵdyryn qaıtalap, Almatynyń qymbat qonaqúıleriniń birinde asylyp ólmekshi bolǵanyn ashyq aıtty.
«Qaza qaýpin tóndiretin barlyq nárse, ajaldynyń júregine túsinip bolmaıtyn lázzat syılaıdy» degen A. Pýshkınniń óleńindegideı, rýhanı kemeldenbegen qalamgerlerdiń azaptanýdan rahat tapqysy keletin qushtarlyǵynyń bary ras. Muny aıta bastaǵanda Máýlana Rýmıdiń myna bir támsili oıymyzǵa oralady. Bir kúni kishkentaı kúshik jarqyrap jatqan almas pyshaqty kórip qalady. Munyń ne nárse ekenin bilmeıtin aqymaq kúshik, ádetinshe tilin sylp etkizip, pyshaqty jalap alady. Kózin ashyp qarasa pyshaqtyń júzinde qan tur. Tanys ıis, biletin dám. Mynaý kádimgi et sekildi dámdi taǵam eken ǵoı dep mısyz kúshik ony odan beter jalaı beredi. Onda da qushyrlanyp, rahattanyp jalaıdy pyshaqty. Aqyr túbi óz qanyn ózi jalap jatqanyn bilmegen baıǵus kúshik sol kúıi ólip tynady.
Saıyp kelgende ómirdi merzimnen buryn aıaqtaý – saý aqyldyń jemisi emes. Otyz jasynda qıylyp ketýge shaq turǵan Aqberendi perishtesi qaqpaǵanda, qazirgi qyryq bes jasyndaǵy shyǵarmashylyq tanymaldylyǵyna jetpes edi. Qazir onyń kitaby eldiń búkil kitap dúkenderinde satylyp, onyń jelisimen túsirilgen fılm joǵarǵy kassany jınap otyr. Munda aıtqymyz kelgeni A. Elgezektiń shyǵarmashylyǵy emes, onyń otyz jasynda oıyna ornap kórmegen búgingi jasyndaǵy baq-abyroıy, qudaıdyń bergen syıy.
Iá, alda ne kútip turǵany eshkimge belgisiz. Alaıda qazaq «úmitsiz – shaıtan» deıdi. Túgelimen túńilý – asylyq is.
Qandaı synaq kelse de qulamaı, qarsy turý – naǵyz erliktiń kórinisi. Al tabyt qaǵyp ajal shaqyrý, ómirdi sonymen «sulýlandyryp», halyqtyń jadynda máńgilik qalamyn dep oılaý – baryp turǵan aqymaqtyq. Bul álem ádebıetinde jıi aıtylatyn kórinisterdiń biri – ázázilge janyn satyp, biraq eshqandaı paıdasyz, aldanǵan kúıi ókinishte qalatyn adamnyń áreketi...
