Qoǵam • 22 Sáýir, 2025

Belgili jazýshy Ákim Tarazı ómirden ótti

50 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qazaqstandyq jazýshy, dramatýrg, ssenarıst, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Ákim Tarazı 92 jasqa qaraǵan shaǵynda dúnıeden ótti. Qaraly habar týraly aqyn Baýyrjan Qaraǵyzuly áleýmettik jelidegi paraqshasynda jazdy, dep habarlaıdy Egemen.kz

Belgili jazýshy Ákim Tarazı ómirden ótti

Ákim Úrtaıuly Áshimov (Ákim Tarazı) 1933 jyly 9 qyrkúıekte Almaty qalasynda dúnıege kelgen. 

Eńbek jolyn 1956 jyldan bastaǵan. Jambyl oblysynyń Shý aýdanynda muǵalim (1956-1958), «Ara» jýrnalynda feletonıst (1958-1959), «Qazaqstan pıoneri» gazetinde jaýapty hatshy (1962-1970), «Qazaqfılm» kınostýdııasynda ssenarıılik redaksııalyq alqa múshesi, bas redaktor, 1970-1971 jyldary «Lıteratýrnaıa gazetanyń» Qazaqstan boıynsha tilshisi, 1971-1980 jyldary Qazaqstan Kınematografııalyq odaǵy basqarmasynyń 1-hatshysy boldy. 1986-1991 jyldary Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń hatshysy, 1991-1993 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń keńesshisi, 1993-1995 jyldary «Qarjy-qarajat» jýrnalynyń bas redaktory. 1995 jyldan T.Júrgenov atyndaǵy óner akademııasynyń dosenti qyzmetterin atqardy.

2009 jyly Astanadaǵy Qazaq Ulttyq О́ner Ýnıversıtetiniń professory, Qazaqstan jazýshylar Odaǵynyń (2007) fılıal jetekshisi.

Ákim Tarazıdyń alǵashqy  shyǵarmalar jınaǵy «Aqberdiniń aýlasy», «Bultqa salǵan uıasyn», «Tasjarǵan» romany, «Qorqaý juldyz» romany, «Sher», «Qııanat», «Mustafa Shoqaı», «Táj», «Jańbyrly túnder» romandary.

Qazaq kınosynyń altyn qoryna qosylǵan kınotýyndylary: «Tulpardyń izi», «Arman ataman», «Qarash-qarash», «Mustafa Shoqaı».

Qazaq teatrlarynyń sahnasyndaǵy  dramatýrgııalyq shyǵarmalary: «Kúlmeıtin komedııa», «Jaqsy kisi», «Joly bolǵysh jigit», «Aqyn, perishte, mahabbat», «Indet», «Mahambet», «Laıner», «Úkili juldyz», «Qyz mahabbaty» t.b. Jazýshynyń birqatar dúnıeleri orys, qytaı, polıak, bolgar, aǵylshyn tilderine aýdaryldy.

1994 jyly «Qurmet belgisi» ordenimen, 1997 jyly «Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri» memlekettik  nagradasymen marapattaldy.  1999 jyly  Qazaqstannyń Abaı atyndaǵy memlekettik syılyqtyń laýreaty, 2011 jyly Frans Kafka atyndaǵy halyqaralyq ádebı syılyǵynyń laýreaty (Praga) ataǵyna ıe boldy,  2015 jyly «Otan» ordeni memlekettik nagradasyn ıelendi.