Sýretterdi túsirgender – A.Dúısenbaev, E.ÚKIBAEV
О́rkendeý jolyndaǵy ortaq múdde
Aldymen Qasym-Jomart Toqaev pen To Lam shaǵyn quramda kelissóz júrgizdi. Prezıdent Vetnam Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıteti Bas hatshysynyń elimizge alǵashqy saparyna eki el arasyndaǵy myzǵymas dostyqtyń aıǵaǵy dep baǵa berdi.
– Vetnam – Qazaqstannyń Azııadaǵy mańyzdy seriktesi. Bizdiń ósip-órkendeý jolyndaǵy múddemiz – ortaq. Men eki jyl buryn Vetnamǵa resmı saparmen bardym. Sonda ekijaqty yqpaldastyqtyń jańa baǵyttaryn damytýǵa ýaǵdalastyq. Kelesi aıda eki el arasyndaǵy dıplomatııalyq qatynastyń ornaǵanyna 33 jyl tolady. Aldaǵy ýaqytta da qos halyqtyń dostyǵy nyǵaıa bermek. Men buǵan kámil senemin. Biz ortaq maqsat-mindetterge jetý úshin kúsh jumyldyrýǵa árdaıym daıynbyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
О́z kezeginde To Lam qazaq jerinde kórsetilgen syı-qurmetke alǵys aıtyp, kelissózderdiń nátıjesi eki el arasyndaǵy qarym-qatynastyń kókjıegin keńeıte túsetinine senim bildirdi.
– Sizdiń Vetnamǵa jasaǵan saparyńyzdan keıin eki jyl ótkende bizdiń delegasııanyń elińizge arnaıy kelýi memleketterimizdiń yntymaqtastyǵy qarqyndy damyp kele jatqanyn kórsetedi. Sonymen qatar ózara senim deńgeıiniń joǵary ekenine aıqyn dálel. Qazaqstan Vetnamnyń Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy strategııalyq seriktesine aınalady, – dedi Vetnam Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń Bas hatshysy.
Taýar aınalymyn 2 mlrd dollarǵa jetkizýge nıetti
Budan soń Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Vetnam Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń Bas hatshysy To Lammen keńeıtilgen quramda kelissóz júrgizdi.
Memleket basshysy Vetnam delegasııasyna iltıpat bildire otyryp, bul sapar eki el arasyndaǵy baılanystardy nyǵaıtýǵa yqpal etetinin atap ótti. Sondaı-aq Vetnamnyń 2040 jylǵa deıin álemdegi eń iri 25 ekonomıkanyń qataryna kirýdi kózdeıtin strategııalyq maqsatyn qoldap, el tarapy osy órshil mindetti oryndaý isine jan-jaqty atsalysýǵa daıyn ekenin jetkizdi.
– Qazir Qazaqstan men Vetnam arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyq qarqyndy damyp keledi. Biz az ýaqyt ishinde birqatar iri jobany júzege asyrdyq. Aldaǵy ýaqytta da ózara tıimdi baılanystarymyzdy keńeıtýge tolyq negiz bar. Sizdiń osy tarıhı saparyńyz jáne sonyń aıasynda qol qoıylatyn qujattar qazaq-vetnam qatynastaryn odan ári kúsheıtýge tyń serpin beredi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Kelissóz barysynda ózara saýda-sattyq kólemin ulǵaıtý máselesine aıryqsha mán berildi. Byltyr eki el arasyndaǵy taýar aınalymy 860 mln dollarǵa jetken. Taraptar taıaý jyldary bul kórsetkishti 2 mlrd dollarǵa jetkizýge nıetti.
Budan bólek, Qasym-Jomart Toqaev pen To Lam týrızm salasyndaǵy birlesken jumystyń keleshegi týraly pikir almasty. Qazir eki el arasynda vızasyz rejim ornap, áýe qatynastarynyń sany 40-tan asty. Osy rette Memleket basshysy Vetnam azamattarynyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrýy múmkin elimizdegi týrıstik aımaqtardy zerdelep kórýdi usyndy.
Al To Lam Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen el halqyna qonaqjaılyq tanytqany úshin rızashylyǵyn bildirip, Vetnam Prezıdenti Lyong Kyongtyń ystyq yqylasyn jetkizdi.
– Vetnam men Qazaqstannyń ortasynda ondaǵan jyldar boıyna tyǵyz qarym-qatynas ornaǵan. 1959 jyldyń tamyz aıynda bizdiń Prezıdentimiz Ho Shı Mın Qazaqstanǵa resmı saparmen kelgen edi. Bul sapar qos halyq arasynda dástúrli dostyq pen uzaqmerzimdi seriktestiktiń berik negizin qalady. Sodan beri eki eldiń baılanysy kóshbasshylar men azamattardyń kúsh-jigeri arqasynda udaıy damyp keledi. Qazaqstan erterekte elimizdegi ult-azattyq kúreske kómek kórsetti, qazirgi kezde de bizdi jan-jaqty qoldap keledi. Sol úshin Vetnam halqy men partııasy sizderge dán rıza, – dedi Vetnam Kompartııasy OK Bas hatshysy.
Qasym-Jomart Toqaev elimizde Vetnam mádenıetiniń kúnderin ótkizýdiń mańyzyna toqtalyp, onyń mádenı dıalog pen halyqtar birligin nyǵaıtýǵa septigin tıgizetinin aıtty.
Prezıdent mártebeli meımanǵa Otan qorǵaýshy kúni qarsańynda áskerı parad ótetinin aıta kelip, Qazaqstan men Vetnamnyń áskerı-tehnıkalyq seriktestigin nyǵaıtýǵa otandasymyz, general-leıtenant Jansen Kereevtiń eleýli úles qosqanyn atap ótti.
Jansen Kereev 1982 jyly Vetnam halyq armııasy shtabynyń aǵa keńesshisi retinde issaparǵa jiberilgen. Ol Vetnam Qarýly kúshterin birge qurysyp, eldiń qorǵanys qabiletin nyǵaıtýǵa atsalysty. Ho Shı Mınniń sheshimimen Jansen Kereev Vetnamnyń eń joǵary áskerı nagradasy – «Qyzyl Tý» ordenimen marapattaldy.
Kezdesý sońynda Prezıdent Bas hatshy To Lamnyń elimizge sapary qazaq-vetnam dostyq baılanystary tarıhyndaǵy jańa kezeńge jol ashatynyna senim bildirdi.
Kelissóz qorytyndysy boıynsha Qasym-Jomart Toqaev pen To Lam Qazaqstan Respýblıkasy men Vetnam Sosıalıstik Respýblıkasy arasynda Strategııalyq seriktestik ornatý týraly birlesken málimdeme qabyldady.
Resmı delegasııa músheleri mynadaı qujattarmen almasty:
- Qazaqstan Respýblıkasy Sıfrlyq damý, ınnovasııa jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men Vetnam Sosıalıstik Respýblıkasy Ǵylym jáne tehnologııa mınıstrligi arasynda tehnologııa, ınnovasııa jáne sıfrlyq transformasııa salalaryndaǵy yntymaqtastyq jónindegi memorandým;
- Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Vetnam Sosıalıstik Respýblıkasy Mádenıet, sport jáne týrızm mınıstrligi arasynda 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan mádenıet salasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi memorandým;
- Qazaqstan Respýblıkasy Týrızm jáne sport mınıstrligi men Vetnam Sosıalıstik Respýblıkasy Mádenıet, sport jáne týrızm mınıstrligi arasynda 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan sport salasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi memorandým;
- Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrligi men Vetnam Sosıalıstik Respýblıkasy Ádilet mınıstrligi arasyndaǵy 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan yntymaqtastyq baǵdarlamasy;
- Qyzylorda oblysy ákimdigi men Hyng Ien provınsııasy arasynda baýyrlastyq qarym-qatynas ornatý týraly memorandým;
- «Samuryq-Qazyna» AQ men Sovico Group arasynda Qazaq Air AQ aksııalaryn satyp alý mámilesin aıaqtaýdy rastaý týraly akt;
- «QazMunaıGaz» UK» AQ men Petrovietnam Exploration Production kompanııasy arasynda geologııalyq barlaý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim;
- Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Teleradıo kesheni men Vetnamnyń aqparat agenttigi arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim.
I dárejeli «Dostyq» ordenimen marapattaldy
Memleket basshysy Vetnam Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń Bas hatshysy To Lamǵa I dárejeli «Dostyq» ordenin tapsyrdy.
Prezıdent Qazaqstan men Vetnamdy tereńnen tamyr tartatyn dostyq qarym-qatynas baılanystyratyn atap ótti. Sonymen qatar 1959 jyly Qazaqstanǵa Vetnamnyń tuńǵysh Prezıdenti Ho Shı Mınniń kelgenin eske saldy. Bul sapar eki eldiń san qyrly yntymaqtastyǵyn damytýdyń berik negizin qalaǵan edi.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan men Vetnam shynaıy strategııalyq áriptestik ornatqanyn aıtty.
– Sizdiń Qazaqstanǵa memlekettik saparyńyzdyń tarıhı mańyzy zor. Bul qazaq-vetnam qatynasyn damytýdyń mańyzdy kezeńi bastalǵanyn kórsetedi. Búgingi kelissózder qorytyndysy boıynsha ekijaqty yntymaqtastyqty jańa deńgeıge kóteretin strategııalyq seriktestik ornatýǵa kelistik. Bul úshin mol perspektıvaǵa jol ashatyn saıası erik-jiger men saýda-ekonomıkalyq áleýet jetkilikti. Eki el arasyndaǵy dostyqty nyǵaıtýǵa aıryqsha úles qosqanyńyzdy atap ótkim keledi. Osy oraıda Sizge Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik nagradasy – I dárejeli «Dostyq» ordenin tabystaýǵa ruqsat etińiz. Qazaqstan men Vetnam yqpaldastyǵyn odan ári arttyrýǵa qoldaý kórsete beresiz dep senemin, – dedi Memleket basshysy.
To Lam Qazaqstannyń eń joǵary memlekettik nagradasyn tapsyrǵany úshin Qasym-Jomart Toqaev pen qazaq halqyna alǵys aıtty.
– Bul – men úshin óte qundy marapat. О́ıtkeni muny elderimizdiń ondaǵan jyldardan beri jalǵasyp kele jatqan yntymaqtastyǵy men tilektestiginiń nátıjesi ári qos halyqtyń senimi men shynaıy súıispenshiliginiń belgisi dep bilemin. Qazaqstannyń ósip-órkendeýine, al qazaq halqynyń baq-berekesi arta berýine tilektespin, – dedi Vetnam Kompartııasy OK Bas hatshysy.
Osy kúni Qasym-Jomart Toqaev pen To Lam Qazaqstandaǵy Vetnam mádenıeti kúnderi aıasynda uıymdastyrylǵan konsertti tamashalady. «Astana Opera» teatrynyń sahnasynda mártebeli qonaqtar men elorda jurtshylyǵyna Hanoı fılarmonııa orkestri, «Astana Balet» teatrynyń sımfonııalyq orkestri, «Astana Opera» Memlekettik opera jáne balet teatrynyń hory, sondaı-aq qazaq jáne vetnam halyqtarynyń belgili mádenıet qaıratkerleri óner kórsetti.
