Sýret: dknews.kz
Jýyrda Qarjy monıtorıng agenttiginiń (QMA) Almaty qalasy boıynsha departamenti tıisti ruqsat qujaty joq sıfrlyq aktıvterdiń zańsyz aınalymy isine qatysty tergeýdi aıaqtady.
2020 jyly qyrkúıekte kámelettik jasqa tolmaǵan kúdikti «Telegram» messendjeri men «Olx» platformasynda aıyrbastaý operasııalaryn júrgizetini týraly habarlandyrý ornalastyrǵan. «Binance» krıptobırjanyń paıdalanýshylary tek eresekter ekenin eskergen ol akkaýnt jasaýǵa aǵasynan verıfıkasııadan ótýin suraǵan. Al 2021 jyly kúdikti aınalym somalaryn bólshektep, buǵattalýyn aldyn alyp óziniń týystarynyń atyna qosymsha taǵy úsh akkaýnt tirkegen. Nátıjesinde, 2021–2024 jyldar aralyǵynda jalpy somasy 5,6 mlrd teńge sıfrlyq aktıvterdiń zańsyz aınalymyn jasaǵan. Osy qyzmetine 0,5 paıyzdan 2,5 paıyzǵa deıin syıaqy alyp otyrǵan.
– Kúdikti óziniń zańsyz tabysyna «Mitsubishi» avtokóligin satyp alǵan, sottyń sheshimimen osy avtokólikke tyıym salyndy. Sot úkimimen ol QR QK 214-babynyń 2-bóligi 2-tarmaǵymen (zańsyz kásipkerlik, asa iri mólsherde tabys alýmen ushtasqan) kináli dep tanylyp, 2,5 jylǵa erkindigin shekteý jazasyna kesildi. Sondaı-aq memleket kirisine 5 172 USDT sıfrlyq aktıvteri men «Mitsubishi» avtokóligi tárkilendi, – dedi QMA resmı ókili Ernar Taıjan.
Onyń málimetinshe, zańsyz krıptoaıyrbastaý óz klıentterin sáıkestendirmeıdi jáne kúdikti operasııalardy anyqtamaıdy. Sondyqtan olardyń qyzmetterin kóbine kıberalaıaqtar men esirtki zattaryn ótkizýshiler paıdalanady. Al «Sıfrlyq aktıvter týraly» zańǵa sáıkes eldegi sıfrlyq aktıvterdiń aınalymyna qatysty kez kelgen qyzmet lısenzııany qajet etedi.
– Eger ekonomıkalyq quqyq buzýshylyqtar faktileri jóninde habardar bolsańyz, «AFM Insider» telegram botyna habarlaýyńyzdy suraımyz. Oǵan anonımdilikke kepildik beriledi, – dep eskertti QMA resmı ókili.
Aıta ketsek, elimizde 12 krıptobırja tirkelgen. Olar «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń erejelerine saı sıfrlyq aktıvtermen zańdy jumys isteıdi. Jalpy, elimizde tapshy sıfrlyq aktıvterdi shyǵarýǵa jáne aınalymǵa engizýge tyıym salynǵan.
Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń (SDIAО́M) aqparatyna súıensek, 2023 jyly «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sıfrlyq aktıvter týraly» zań kúshine enip, 11 zańǵa qatysty aktiler bekitilgen. Osylaısha, memlekettik qyzmetter avtomattandyrylyp, sıfrlyq maınıngke arnalǵan apparattyq-baǵdarlamalyq keshenniń tizilimine 364 myńnan asa jabdyq engizilgen. Sondaı-aq sıfrlyq maınıng jónindegi qyzmetke 47 lısenzııa berilip, 5 sıfrlyq maınıngtik pýldar akkredıttelgen.
Quzyrly mınıstrliktiń Jasandy ıntellekt jáne ınnovasııalardy damytý komıteti qamtamasyz etilgen sıfrlyq aktıvterdi shyǵarýǵa jáne aınalysqa ruqsat beredi. Olar osy oraıda qamtamasyz etilgen sıfrlyq aktıvterdi shyǵarý jónindegi qyzmetti júzege asyratyn tulǵalardyń memlekettik tizilimin engizgen. SDIAО́M málimetinshe, qamtamasyz etilgen sıfrlyq aktıv – materıaldyq, zııatkerlik qyzmetter men aktıvterge (aqsha men baǵaly qaǵazdardan basqa) quqyqty kýálandyrýǵa, shyǵarý týraly sheshimi bolýǵa, esep aıyrysý aqsha birligi nemese qarjy quraly bolmaýǵa, emıtent týraly derekterdi qamtýǵa, ol qurylǵanǵa deıin múliktik jáne zııatkerlik quqyqtardy rastaýǵa, sondaı-aq aktıvtiń nemese baǵaly qaǵazdarǵa quqyqtardyń ornyn aýystyrýdy tirkeýge tıis blokcheındegi múlik. Bul sıfrlyq aktıvterdi shyǵarýǵa jáne aınalysqa ruqsat berý jónindegi memlekettik qyzmetti alý úshin ótinishti «E-lısenzııalaý» memlekettik derekter bazasy» aqparattyq júıesi arqyly jiberý qajet.
Al sıfrlyq maınıng el aýmaǵynda sıfrlyq maınıng jónindegi qyzmetke ótinish berýshige úsh jyl merzimge beriletin sıfrlyq maınıng jónindegi qyzmetti júzege asyrýǵa arnalǵan lısenzııa negizinde jeke kásipkerler men zańdy tulǵalarǵa ruqsat etiledi.
Sondaı-aq qoǵamǵa keńinen belgili bıtkoın krıptovalıýtasy qolma-qol aqsha tárizdi jumys isteıdi. Ol úshin bankterge ne basqa da uıymdarǵa ústemeaqy tóleýdiń qajeti joq. Alaıda sarapshylardyń aıtýynsha, bıtkoın kýrsynyń kóterilýi men túsýi ár eldiń úkimetine baılanysty. Máselen, Aýstralııa, Germanııa, Nıderland, Jańa Zelandııa, Sıngapýr jáne AQSh-tyń keıbir shtattary bıtkoın krıptovalıýtasyn ashyq nasıhattasa, Indonezııa, Qytaı, Reseı, Ýkraınada shekteý qoıylǵan. Tumandy albıon eli de – bıtkoındi qoldap otyrǵandar qatarynda.
Elimizdiń de óz krıptovalıýtasy jasalady. Jýyrda Ulttyq bank «steıblkoın» degen ataýmen sıfrlyq aktıv shyǵarýdy josparlap otyrǵanyn málimdedi. Osy oraıda Májilis depýtattary Ulttyq bank basshylyǵyna saýal joldaǵan edi. Saýalǵa Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov jaýap berdi.
«Qazirgi ýaqytta Ulttyq bank sıfrlyq aktıvti shyǵarý máselesin pysyqtap jatyr. Onyń negizin Ulttyq banktiń steıblkoın, Krıpto-ST sekildi sıfrlyq teńgesi qamtamasyz etedi. Ulttyq banktiń sıfrlyq teńge krıptoanalogi bul jaǵdaıda sıfrlyq aktıvtermen mámileler boıynsha esep aıyrysý jáne naryqtyń turaqsyzdyǵy kezeńinde sıfrlyq aktıvtermen mámileler arasyndaǵy qundy saqtaý quraly rólin atqarady. Bastamany iske asyrýdyń naqty modeli naryqqa qatysýshylarmen birge Ulttyq banktiń retteý ortasy negizinde jobany iske qosýdyń ártúrli nusqalaryn testileýden keıin aıqyndalady», delingen UB tóraǵasynyń jaýabynda.
Jalpy, sarapshylar sıfrlyq aktıvter el ekonomıkasy ósýiniń draıveri ekenin alǵa tartady.
