Arýjan Sáken – Kókshetaý qalasy-nyń týmasy. Oblys ortalyǵyndaǵy azamattyq qorǵanys joǵary kópsalaly kolledjiniń túlegi. Ulttyq ulannyń «Ortalyq» óńirlik qolbasshylyǵyna qarasty 5510 áskerı bóliminiń jaýyngeri. Negizgi qyzmeti – túrmedegi baqylaý pýnktinde.
– Arýjan Birlikqyzy, – deımiz biz, – jumysyńyz jaýapkershilikti talap etedi ári mundaı jerde jumys isteý de ońaı emes shyǵar, áskerı jumysty qalaýyńyzǵa ne sebep?
– Otbasyndaǵy tálim-tárbıeden shyǵar, atam Sáken de, ákem Birlik te áskerı adamdar bolǵan. Atam Ekinshi dúnıejúzilik soǵys ardageri, maıdandaǵy erlik isi týraly derekter týǵan jeri Zerendi aýdanyndaǵy Igilik aýylynyń orta mektebinde saqtalyp, jas urpaqqa úlgi bolyp tur. Biz de el qorǵaǵan erlerdiń isinen taǵylym alyp óstik. Ákemniń inisi Ýahıt Mútállapov ta – soǵys ardageri. Arýaǵy razy bolsyn dep biraýyz sóz aıta keteıinshi. Ýahıt atam sol zamanda bastaýysh bilim alǵan adam bolypty. Igilik ujymsharynda eńbek etken. 1939 jyly mindetti áskerı boryshyn óteýge shaqyrylǵan. Aq fınderdiń soǵysyna qatysypty. Maıdanda mınometshi bolsa kerek. Sol soǵysta bir vzvod jaý soldatyn mınometpen atyp, qurtyp jibergen. Bul erlik isi týraly dıvızııa komandıri ákesi Mútállapqa hat jazyp, ulynyń erligin habarlasa kerek. Sol tustaǵy aýdandyq gazetke atamnyń erligi týraly maqala shyǵypty. Kónekóz qarııalar aıtyp otyratyn. El egis basynda júrgende jaqsylyq habar jetken ǵoı. Maıdan dalasynan kelgen hatty da, aýdandyq gazetke shyqqan maqalany da Qudash ata oqyp beripti. Maqalada dıvızııa jaýyngerleriniń aldynda Ýahıt atama alǵys jarııalanǵany aıtylǵan eken. Sol urysta atamnyń shınelin on eki jerden oq tesip ótken. Áıteýir aman qalypty. Soǵystan keıin halyq sharýashylyǵyn qalpyna keltirýge qatysty. Tyń ıgerý kezinde NATI traktorymen jumys istep, áldeneshe ret marapatqa ıe bolǵan. 1973 jyly ómirden ótipti. Mine, osyndaı atalardyń arýaqty jolyn jalǵastyraıyn degen arman sábı kókiregimde búr jarǵan edi, – dedi keıipkerimiz.
Arýjannyń aıtýyna qaraǵanda, osy mamandyqty tańdaýyna ákesi qarsy bolsa kerek. О́zi de áskerı ómirdiń tezinen ótkendikten, bul jumys qyzyna laıyqty bolmaıdy dep oılaǵan bolar. Alǵan betinen qaıtpaıtyn Arýjan atalar salǵan soqpaqpen júrip keledi. Árıne, ákesiniń qarsylyǵyn baýyr eti balasyna degen mahabbat dep túsinedi.
О́z aıtýyna qaraǵanda, kúndelikti qyzmette alyp bara jatqan qıyndyq joq. Baqylaý pýnkti arqyly ótetin jazasyn óteýshilerdi muqııat tekseredi. Mundaıda qyraǵylyq qajet. Túrleri susty, bir óńkeı er adamdardy teksergen kezde balań júrektiń búlk etetini de bar.
– Mundaǵy tártip qatań, – deıdi keıipkerimiz, – biraq men qatań tártipke úırengen adammyn. Áskerılerdiń otbasynda óskendikten bala kezimnen bar jaýapkershilikti júregimmen sezinip, joldan taımaı týra júrýge úırengenmin.
Endigi armany – joǵary oqý ornyn aıaqtap, ofıserlik shen alý. Qazir oblys ortalyǵyndaǵy joǵary oqý ornynda syrttaı oqyp júr. Qyzmeti men oqýyn oraılastyrýda esh qıyndyq joq. Barlyǵy múmkindiginshe josparly túrde atqarylatyndyqtan ilkimdi úılestire biledi.
KО́KShETAÝ
