Foto: Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi
Birinshi vıse-mınıstrdiń sózinshe, álemdik logıstıkalyq tizbekterdiń jedel ózgerýi jáne Eýrazııanyń tranzıttik ári saýda dálizi retindegi róliniń artýy oraı Qazaqstan Qytaı provınsııalarymen tikeleı yntymaqtastyqqa basymdyq berip otyr, sol oraıda Shandýn – negizgi seriktesterdiń biri sanalady.
2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy taýar aınalymy 30 mlrd AQSh dollarynan asty, onyń ishinde eksport shamamen 15 mlrd dollardy quraǵan. Onyń 7,1 mlrd AQSh dollary shıkizattyq emes taýarlarǵa tıesili. Al Shandýnmen saýda qatynasy 1,6 mlrd AQSh dollar boldy. Onyń ishinde Qazaqstan eksporty 439 mln AQSh dollaryn qurap otyr.
Qazaqstan Shandýn provınsııasyna EAEO men Eýropa naryqtaryna baǵyttalǵan birlesken óndirister, ındýstrııalyq parkter men qurastyrý jelilerin iske qosýdy usyndy. Sondaı-aq kezdesýde Mashına jasaý, elektronıka, qurylys materıaldary men hımııa salalaryndaǵy óndiristerdi jergiliktendirý sóz boldy.
ESG qaǵıdattaryn saqtaı otyryp ýran, mys, tantal jáne sırek kezdesetin metaldardy óńdeý jobalaryna erekshe kóńil bólindi. 2024 jyly qabyldanǵan jańa Jer qoınaýy týraly kodeks ınvestorlar úshin neǵurlym ashyq ári tartymdy quqyqtyq orta qalyptastyrdy. Qazaqstanda geoderekterge qol jetkizý jeńildetildi, elektrondy lısenzııalaý engizildi, geologııalyq barlaý sharalaryn yntalandyrý tetikteri keńeıtildi.
Qazaqstan kómirtegi beıtaraptyǵyna umtylyp otyr. Elde parnıktik gazdar shyǵaryndylaryna arnalǵan kvota saýdasynyń ulttyq júıesi quryldy – bul Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy bastamalardyń biri. Almaty klımattyq sheshimder ortalyǵyna aınalyp keledi. Munda klımattyń ózgerýi jáne jasyl energetıka máseleleri jónindegi óńirlik jobalyq keńse quryldy.
Agroónerkásip salasy da keleshegi zor baǵyt retinde ataldy. Qazaqstan Shandýn provınsııasyna aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý jobalaryna, sonymen qatar qytaılyq logıstıkalyq jáne tehnologııalyq sheshimderdi engizýge qatysýdy usynady.
Kelissózderdiń negizgi bóligi kólik ınfraqurylymyn damytýǵa arnaldy. Qazaqstan mýltımodaldy marshrýttardy keńeıtýge, taýar jetkizýdi sıfrlandyrýǵa jáne shekara mańy habtaryn, onyń ishinde Qorǵas habyn nyǵaıtýǵa múddeli. Sondaı-aq Ortalyq Azııa, EAEO jáne EO naryqtaryna baǵyttalǵan birlesken logıstıkalyq operator qurý usynyldy.
Taraptar iskerlik jáne týrıstik qatynasty keńeıtý, tikeleı áýe qatynastaryn damytý jáne birlesken mádenı bastamalardy júzege asyrý máselelerin talqylady. Jergilikti deńgeıde Jibek joly platformasyna qatysýdy jandandyrý talqylandy.
QR Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi qytaılyq seriktesterge eksporttyq akselerasııadan bastap, syrtqy ekonomıkalyq kelisimderdi súıemeldeýge jáne saýda qarjylandyrý quraldaryna deıin qoldaýdyń tolyq spektrin usynýǵa daıyn. Aıjan Bıjanova atalǵan konferensııa turaqty iskerlik odaq pen aýqymdy ekonomıkalyq jobalarǵa bastaý bolaryna senim bildirdi.
«Bizge qyzyǵýshylyqtan naqty áreketke kóshý qajet. Bizde – resýrs, sizderde – tehnologııa men tájirıbe bar. Birlesip, yntymaqtastyqty aldaǵy ondaǵan jyldarǵa aýqymdaýǵa bolady», dep atap vıse-mınıstr.
Vıse-gýbernator Sýn Szıýnszı Aıjan Bıjanovanyń usynystarny qoldap, praktıkalyq yntymaqtastyqty oldan ári talqylaýǵa arnalǵan mehanızmder men platformalar qurýdy usyndy.
