Esterińizge sala keteıik, byltyr Prezıdent 2024 jylǵy 15 sáýirde qol qoıǵan Áıelderdiń quqyqtaryn qorǵaý jáne balalardyń qaýipsizdigi týraly zań byltyr 16 maýsym kúni kúshine engen bolatyn.
Memlekettik keńesshiniń aıtýynsha, Memleket basshysy bılikke kelgen sátten bastap áıelder men balalardyń quqyǵyn qorǵaý isin basty basymdyq retinde belgilegen.
«Qasym-Jomart Toqaev turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy ymyrasyz kúresý óziniń myzǵymas ustanymy ekenin únemi aıtyp júr.Qabyldanǵan zańnyń jáne memleket júzege asyryp jatqan naqty sharalardyń nátıjesinde Qazaqstanda áıelder men balalardyń quqyǵyn qorǵaýdyń ozyq zańnamalary men tıimdi júıesi qalyptasty. Nátıjesinde otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq faktileri edáýir azaıdy. Mysaly, jyl basynan beri quzyrly organdarǵa turmystyq zorlyq-zombylyqqa qatysty túsken aryzdardyń sany byltyrǵy osy ýaqytpen salystyrǵanda 20,5%-ǵa tómendedi», dedi Erlan Qarın.
Erlan Qarınniń málimetinshe, 2025 jyldyń basynan beri turmystyq zorlyq-zombylyqqa qatysty aryz-shaǵymdar sany byltyrǵy osy kezeńmen salystyrǵanda 20,5%-ǵa azaıǵan. Asa aýyr turmystyq qylmystar sany 44%-ǵa, al aýyr sıpattaǵy qylmystar 29%-ǵa tómendegen. Sonymen qatar kámelet jasyna tolmaǵandarǵa qarsy jynystyq sıpattaǵy qylmystar 21,3%-ǵa, al pedofılııaǵa qatysty qylmystar 40,7%-ǵa azaıǵan. Sońǵy 5 jylda áıelderdiń quqyqtaryn buzǵan qylmystar sany eki ese tómendegen.
Sonymen qatar Memlekettik keńesshi jazanyń kúsheıtilýi men aldyn alý sharalarynyń jańa tásilderi óz jemisin berip jatqandyǵyn atap ótti:
1. Otbasylyq-turmystyq quqyq buzýshylyqtardy anyqtaý kórsetkishteri aıtarlyqtaı artty. Jańa tásildiń, ıaǵnı, resmı túrde aryz berilmese de, óńirlerde qurylǵan jedel toptardyń, polısııa qyzmetkerleriniń, kýágerlerdiń bergen derekteri men áleýmettik jelilerdi saraptaýdyń nátıjesinde bıylǵy qańtar-mamyr aılarynda 19 myńnan astam osyndaı oqıǵa anyqtaldy.
2. Mektepterge «111» memlekettik baılanys ortalyǵynyń QR-kody ornatylǵannan keıin balalar arasyndaǵy zorlyq-zombylyq, býllıng, kúrdeli psıhıkalyq-emosııalyq jaǵdaılardy anyqtaý kórsetkishi artty. Bıyl 5 aıdyń ishinde 86 myń bala osy qyzmet túrine júgingen. Sonyń ishinde 2 myńnan astam bala zorlyq-zombylyqtan, býllıngten, synyptastarymen, ata-anasymen kúrdeli qarym-qatynastan kúızeliske túskenin aıtyp kómek suraǵan. Balalar ózine ózi qol jumsamaq bolǵan 28 oqıǵa anyqtalyp, qaterdiń beti qaıtarylǵan. «111» qyzmetine habarlasqan azamattardyń sany da kóbeıip keledi. Sońǵy bes aıda bul nómirge balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, psıhologııalyq kómek alý jáne otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq faktilerin aıtý úshin jáne basqa da áleýmettik máselelermen 62 myń eresek adam habarlasqan.
3. Otbasylarǵa, áıelder men balalarǵa kómek kórsetý aýqymy keńeıdi. Qazirge deıin psıhologııalyq kómek kórsetetin 20 ortalyq ashyldy. Elimizdegi 112 qala men aýdanda otbasylardy qoldaý ortalyqtary jumys istep tur. Osy jyldyń alǵashqy toqsanynyń ózinde 34 myń otbasyna áleýmettik, psıhologııalyq jáne quqyqtyq kómek kórsetildi, 2 myń otbasyna áli de kómek kórsetilip jatyr.
4. Agressormen psıhologııalyq jumys júrgizý zorlyq-zombylyqtyń aldyn alýdyń jańa tásili retinde damyp keledi. Bıyl sot úkimimen 52 «buzaqy» densaýlyq saqtaý mekemelerinde psıhologııalyq kómek alýǵa mindetteldi.
