200 sleng sózinen turatyn sózdikti L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ fılologııa fakýltetiniń doktoranty Qymbat Turǵanbaevanyń kómegimen qurastyrylǵan. Onyń aıtýynsha tizimdegi sózderdiń bir bóligi - TikTok jáne Telegram arnalary arqyly qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinen engen gıbrıdti ınternet-slengter.
Qoldanýshylardyń 80 paıyzy slengti eń kóp Instagram jelisinde qoldanǵan, Facebook-te 18, al Telegram-da 2 paıyz ǵana. Bul Telegram áleýmettik jelisiniń elde endi ǵana tanyla bastaǵanymen baılanysty bolýy múmkin.
Jeli qoldanýshylary «Bazar joq» - 45 paıyz, «Qursyn» - 15.3 paıyz, «Qasqa» - 8.3 paıyz, «Bro» - 8.3 paıyz – sóz tirkesi men sózderdi kóp qoldanǵan.
«Bazar joq» - bul ámbebap «bas ıdim», maquldaý men qurmet belgisi, «Qursyn» – «meıli» degennen «tań qaldyrýǵa» deıingi reaksııa retinde qoldanylǵanyn aıtady zertteýshiler. Al «Qasqa» - azdap ashýlanǵan, biraq meıirimdi, «áý, aqymaq» degen sekildi nusqada aıtylǵan.
Sondaı-aq «Prımerno dedim ǵoı» gıbrıdti tirkesi - Instagram-daǵy eń tanymal sleng tirkesteriniń ondyǵyna endi. Bul «men eskertkenmin» degendi ıronııalyq túrde aıtýdyń bir tásili.
«Sleng - bul jaı ǵana qyzyqty sózder emes. Bul ómirdiń, emosııalardyń, ýaqyttyń jyldamdyǵynyń kórinisi. Biz áleýmettik jelilerde jańa qazaq sóıleý tiliniń - jandy, dınamıkalyq jáne óte ózindik sıpatta qalyptasyp jatqanyn kórdik. Qazaq tilindegi qazirgi zamanǵy jastar slengi - bul jaı ǵana trend emes, mádenı kodtyń bir bóligi. Ol emosııalardy bildirýge, qaýymdastyqqa tıesili ekenin sezinýge, sonymen qatar tildi ýaqyt yrǵaǵyna beıimdeýge múmkindik beredi. «Bazar joq», «qasqa» sııaqty tirkester áleýmettik jelilerde, qala jastary arasynda jáne beıresmı sóıleýde belsendi qoldanylady, bul damyp kele jatqan til úshin múldem tabıǵı qubylys», deıdi Qymbat Turǵanbaeva.
LiveDune áleýmettik jelilerdi taldaý jáne basqarý qyzmetiniń PR bóliminiń jetekshisi Marııa Chashnıkovanyń aıtýynsha sleng sán sekildi jańaryp otyrady.
«Bizge áleýmettik jelilerdegi qarym-qatynas stıliniń qalaı damyp, til týraly klassıkalyq túsinikti qalaı ózgertip jatqanyn baqylaý óte qyzyqty. Biz bul zertteýdi jyl sońynda jalǵastyryp, 2025 jyldyń eń jıi qoldanylatyn sózderi qandaı bolatynyn da anyqtaımyz. Derekterdiń dáldigi qazaq tildi akkaýnttardyń jáne sáıkesinshe bizdiń servısimizdegi pikirler bazasyna baılanysty. Ol únemi ósip keledi jáne biz ony ǵylymı zertteýlerge usynamyz», deıdi M.Chashnıkova.
Kámshat TО́LEGENOVA,
L.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-dyń 2 kýrs stýdenti
