Tamyry — Alǵada, armany — álemde
Áseldiń eńbek joly Aqtóbedegi Jubanov atyndaǵy ýnıversıtette aǵylshyn tili pániniń muǵalimi mamandyǵyn meńgerýden bastalady. Bul tańdaýdyń artynda anasynyń aqyly turǵan. «Seniń tildi meńgerý qabiletiń joǵary, jaqsy muǵalim bolasyń» degen sheshimimen qyzyn ustazdyq jolǵa baǵyttaǵan.
Degenmen, Áseldiń júregi árdaıym úlken jobalar men sheteldik ortaǵa umtyldy.
— Mektep pen til ortalyqtarynda jumys istep júrgende-aq men ózimdi áldebir tar keńistikte qalyp qalǵandaı sezindim. Bir orynda turyp qalǵym kelmedi. Sondyqtan táýekelge baryp, sheteldik kompanııaǵa jumysqa ornalasýǵa bel býdym. Bastapqyda qıyn boldy, biraq men ózimdi dáleldeýge tyrystym, — deıdi ol.
Teńizdegi alǵashqy qadamdar
Áseldiń alǵashqy óndiristik tájirıbesi Teńiz ken ornynda burǵylaýshylarǵa aǵylshyn tilin úıretýden bastaldy. Bul sheteldik jumys ortasyna alǵashqy qadamy edi, kásibı jolynyń jańa paraǵy ashylǵan bolatyn. Sol jerde ol sheteldik mamandarmen jumys isteýdi, óndiristik qaýipsizdik, sapa standarttary, qujat júrgizý mádenıeti syndy baǵyttardy alǵash ret tereń meńgerdi.
— Teńizdegi tájirıbe meniń bolashaǵymdy túbegeıli ózgertti. Jańa salalarǵa qyzyǵýshylyǵym oıandy. О́z bilimimdi tereńdetý úshin ákimshilik, keıin tehnıkalyq pozısııalarǵa aýystym. Aǵylshyn tilimdi óndiristik kontekste jetildirip, qujattamamen jumys isteı bastadym, — dep eske alady maman.
Qos dıplom — kásibı senimniń kepili
О́ndiristegi suranysty sezingen Ásel munymen shektelip qalmady. Ol Almatyǵa baryp, Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetinde qurylys ınjeneri mamandyǵy boıynsha taǵy bir joǵary bilim aldy. Bul qadam onyń tek lıngvıstıkalyq nemese ákimshilik emes, tehnıkalyq salalarda da quzyretti ekenin dáleldedi.
— Maǵan jaı ǵana aýdarmashy, keńse menedjeri retinde emes, óndiristik prosesti biletin, qujattamany túsinetin, sapa standarttaryn meńgergen maman retinde qaraǵany mańyzdy boldy. Sol úshin men oqýǵa qaıta baryp, ózimdi tolyqqandy tehnıkalyq kadr retinde qalyptastyrdym, — deıdi ol.
Halyqaralyq jobalardaǵy bedel
Ásel Jolmanovanyń eńbek jolynda «Teńizshevroıl», CPC, Denholm Valvecare, Graham Manufacturing, Worley Parsons sekildi halyqaralyq jobalar men kompanııalar bar. Ol jobalardyń árqaısysynda qujat aınalymy, sapa baqylaý, aýdarma, ákimshilik qoldaý sııaqty túrli baǵytta eńbek etti.
Tynymsyz eńbekpen kelgen jetistikteri de az emes. Olardy bylaı tizimdep shyqsaq bolady:
- 5000-nan astam ınjenerlik qujat pen syzbalardy basqarý;
- 1000 betten astam tehnıkalyq aýdarma (aǵylshyn, orys, qazaq tilderinde);
- 20 paıyz jyldamdyqpen qujat bekitý prosesin avtomattandyrý;
- 15 paıyz deńgeıde eseptik sáıkessizdikterdi azaıtý;
- 4 sátti aýdıt eshqandaı eskertýsiz ótkizilgen.
Ásel ár kezeńde ózine jańa maqsattar qoıyp, shekaradan attaýdan qoryqpaǵan. Ol óz mansabynda tek tapsyrylǵan mindetti oryndaýmen shektelmeı, óndiristik júıelerdiń jaqsarýyna, prosesterdiń jeńildeýine úles qosyp otyrdy.
Egıpetke aparǵan eńbek
Búginde Ásel Jolmanova halyqaralyq keńesshi retinde Kaır qalasynda turyp jatyr. Ol ártúrli elderdiń kompanııalarymen jumys isteıdi, sonyń ishinde AQSh, Túrkııa, Aýstralııa, Ulybrıtanııa jáne taǵy basqa memleketter bar. Sońǵy segiz jylda Egıpet pen Túrkııada turyp, jańa mádenı ortaǵa tez beıimdelip, kásibı ıkemdiligin tanytqan.
— Men úshin eń úlken jetistik — Alǵadaı shaǵyn qaladan shyǵyp, óz ornymdy halyqaralyq ortada tapqanym. Bul ońaı bolǵan joq. Biraq til bilý, eńbekqorlyq, bilimge qushtarlyq meni osy kúnge jetkizdi. Qazir meniń dostarym álemniń túkpir-túkpirinde turady. Facebook paraqshama qarasańyz, túrli elderdegi áriptestermen baılanysym úzilgen emes, — deıdi ol.
Áıel jáne óndiris: úılesim bar ma?
Áseldiń tájirıbesi — óndiristik ortadaǵy áıeldiń rólin de naqty sıpattaıdy. Ol stereotıpterge qarsy turyp, kóbine erler basym salalarda ózin moıyndatqan.
— Bastapqyda meni «áıel adam bul salada kóp júrmeıdi» dep qabyldamaǵandar boldy. Biraq kásibılik, tártip, óz isińdi jetik bilý jynysqa emes, eńbekke baılanysty ekenin dáleldedim, — deıdi Ásel.
Jobalyq úles jáne halyqaralyq seriktestik
Ásel Jolmanovanyń kásibı jumysy tek óndiristik mindettermen shektelmeıdi. Ol belgili bir halyqaralyq jobalardyń, sonyń ishinde PR jáne bilim berý jobalarynyń damýyna úles qosqan. Bul onyń jumysyna AQSh Elshiligi tarapynan da nazar aýdarylýyna negiz boldy.
— P.L.A.P. sekildi jobalarǵa qatysyp, jastardyń til meńgerýine, kásibı baǵdar alýyna kómektestim. Bul tek jumys emes, áleýmettik jaýapkershilik dep bilemin. Sheteldik seriktestermen birlesip, óz tájirıbemmen bólisý – men úshin mártebe, — deıdi ol.
Qazaq qyzynyń tarıhy jas mamandarǵa úlgi bolarlyq shynaıy tabys hıkaıasy ekeni anyq. Tek armandaı bilý emes, sol armanǵa naqty áreket arqyly jetýdiń múmkin ekenin dáleldegen ol qazirgi Qazaqstannyń zamanaýı, bilimdi, halyqaralyq deńgeıde oılaıtyn arýynyń beınesi.