Foto: Ashyq derekkóz
Aýyl sharýashylyǵy azyq-túlik qaýipsizdiginiń, halyqty jumyspen qamtýdyń jáne eksporttyq áleýetti arttyrýdyń basty tetigi retinde qarastyrylady. Úkimet Memleket basshysynyń tapsyrmalary aıasynda salany tehnologııalyq turǵydan jańǵyrtý, qaıta óńdeýdi keńeıtý jáne halyqaralyq áriptestikti damytý baǵytynda júıeli jumystardy jalǵastyryp keledi.
Agroónerkásip kesheni salasynda turaqty damý baıqalady. Bul memlekettik qoldaýdyń tıimdiligin jáne Prezıdent bastamalarynyń iske asyrylyp jatqanyn kórsetedi. 2025 jyldyń qańtar–shilde aılarynda aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemi 3,7%-ǵa artyp, 2,4 trln teńgege jetip, negizgi ósim mal jáne egin sharýashylyǵynyń órkendeýinen qamtamasyz etilgen.
Qaıta óńdeý salasy serpindi damý ústinde. Azyq-túlik óndirisi 9,2%-ǵa ósip, 2,13 trln teńgeni quraǵan. Al sýsyndar óndirisi 6,8%-ǵa (692,4 mlrd teńge) ulǵaıǵan. О́simdik maıy (+24%), sary maı (+10,4%), shujyq (+9%) jáne un óndirisi (+6,6%) eleýli ósim kórsetken.
Salaǵa ınvestısııa kólemi de artqan: aýyl sharýashylyǵynyń negizgi kapıtalyna 442,7 mlrd teńge (+26,5%) baǵyttalsa, azyq-túlik óndirisine 104,2 mlrd teńge (+48%) salyndy. Bul qarajat zamanaýı tehnologııa engizýge jáne óndiristi jańǵyrtýǵa jumsalyp otyr.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov atap ótkendeı, Prezıdent Joldaýda sýbsıdııadan qoljetimdi nesıeleýge kóshý jáne bankter qarajatyn tartý qajettigin basa aıtty.
«Memleket basshysy óziniń halyqqa Joldaýynda tikeleı sýbsıdııalaýdan qoljetimdi nesıeleýge kóshýdiń jáne kommersııalyq bankterdiń qarajatyn tartýdyń mańyzyn atap ótti. Osynyń nátıjesinde 2024 jyldan bastap jyldyq stavkasy 5%-dan aspaıtyn jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamasy iske qosyldy. Bul bıýdjet pen jeke qarajat kózderiniń resýrstaryn biriktirý arqyly múmkin boldy», dedi QR aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov.
Aıta keteıik, memlekettik qoldaý kólemi de ulǵaıǵan. 2025 jyly kóktemgi egis pen oraq naýqanyna jeńildetilgen nesıe kólemi 700 mlrd teńgege jetti (2014 jyly – nebári 70 mlrd teńge). Aldaǵy jyldary qarjylandyrý 1 trln teńgege jetkizilmek. Egis naýqanyna qarjy 2024 jyldyń qarashasynan bastap bólinip, sharýalarǵa aldyn ala daıyndalýǵa múmkindik berildi.
Sonymen qatar, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jyldyq 5% mólsherlememen jeńildetilgen lızıngke berý baǵdarlamasy júzege asyrylyp jatyr. Ol jalpy quny 250 mlrd teńge bolatyn 6 myńnan astam tehnıkany satyp alýǵa jol ashady. Budan bólek, qaıta óńdeýshiler úshin aınalym qarajatyn qoldaýǵa 44 mlrd teńge bólindi.
Jalpy tetikterden bólek, qosymsha baǵdarlamalar da iske asyp jatyr. «Aýyl amanaty» jobasy kooperatıvterge jáne ónimdi qaıta óńdeýshilerge 5 jylǵa deıingi merzimge 2,5% nesıe usynady. «Keń dala» baǵdarlamasy aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerin jáne qaıta óńdeýshilerdi 5% mólsherlememen qarjylandyrady. Al «Agrobıznes» baǵdarlamasy bıýdjet, Ulttyq qor jáne jeke ınvestısııalar esebinen óndiristi jańǵyrtýǵa, qurylys salýǵa jáne aınalym qarajatyn tolyqtyrýǵa múmkindik beredi.
