Qatysýshylarǵa onlaın rejıminde Premer-mınıstrdiń orynbasary - ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın negizgi úndeý jasady. 2025 jylǵy forýmnyń negizgi taqyryby Customer-Centric Kazakhstan tujyrymdamasy boldy.
Serik Jumanǵarın birinshe kezekte bıylǵy el ekonomıkasy úshin mańyzdy jyl ekenin atap ótti. IJО́-degi munaı sektorynyń úlesi birtindep tómendep keledi, al óńdeý ónerkásibi ekonomıkaǵa úlesin arttyrdy. 2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha munaı salasynyń úlesi JIО́-niń 8,1% -yn qurady, al óńdeýshi ónerkásip 12,4% -ǵa jetti.
Vıse-premer 2025 jyl ekonomıkalyq ósim kózderin qaıta oılastyrý turǵysynan mańyzdy ekenin atap ótti. Úkimettiń baqylaýynda munaı-hımııa, aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý jáne mashına jasaýdy qosa alǵanda, jalpy quny shamamen $27 mlrd bolatyn 17 iri joba bar. Olardyń ishinde jaqyn arada Qostanaı men Almatyda jumys isteıtin avtozaýyttar bar. Sonymen qatar, 2029 jylǵa deıin $80 mlrd. kólemindegi Ulttyq ınfraqurylymdyq jospar jumys isteıdi
Vıse-premer 2025 jyly bastalǵan «Báıterek» damý qarjy ınstıtýtyn kapıtaldandyrý baǵdarlamasyna erekshe nazar aýdardy.
«Biz búginde kúrdeli qarjylyq jaǵdaıǵa jáne syrtqy ekonomıkalyq syn-qaterlerge qaramastan, Báıterekti kapıtaldandyrýǵa trıllıon teńge salýdamyz. Báıterektiń 1-den 7-ge araqatynasy bar tetikteri arqyly biz taǵy 7 trıllıon tartamyz, onyń 4 trıllıony - eksportqa baǵdarlanǵan óndiristerdi qoldaý úshin valıýtalyq resýrstar. Nátıjesinde 8 trln teńgege, bul shamamen 15 mıllıard dollardy quraıdy, biz ekonomıkanyń naqty sektorynyń jobalaryn bıyl qarjylandyramyz. Bul ekonomıkaǵa qosymsha serpin beredi - bıyl IJО́-niń 1,3% -ǵa jýyq ósimi. Bul, shyn máninde, munaıǵa laıyqty balama», dedi Serik Jumanǵarın
Serik Jumanǵarınniń aıtýynsha, kólik ınfraqurylymyn damytý ekonomıkalyq ósimniń negizgi faktory bolyp qala beredi: 2025 jyly 13,1 myń shaqyrym avtojol men 4 myń shaqyrym temirjol salynyp, jóndeledi. «Dostyq-Moıynty» ýchaskesiniń qurylysy aıaqtalyp keledi, al kelesi jyly «Moıynty-Qyzyljar» ýchaskesi iske qosylady. «Beıneý-Sekseýil» jobasy EQDB men HQDB tarapynan qoldaý tapqan, 800 mlrd teńgeden astam qarjy bólýge daıyn ekendigin rastaǵan ortadaǵy dáliz múmkindikterin kúsheıtedi. Sonymen qatar, vıse-premer avtojoldardy kútip ustaý erekshe tásildi talap etetinine nazar aýdardy, sebebi kóptegen avtojoldar ekonomıkalyq jaǵynan ózin aqtamaıdy, olar boıynsha memlekettik kepildikter kóbinese naqty mindettemelerge aınalady. Osyǵan baılanysty ınfraqurylymdyq damýdy jedeldetetin temirjoldarǵa qyzmet kórsetý standarttarymen salystyrylatyn trassalardy ustaýdyń ózge tetigin kózdeıtin usynystar paketi ázirlenip jatyr.
Buǵan qosa mınıstr halyqaralyq tranzıttik baǵyttardy damytý perspektıvalaryna jeke toqtaldy. Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵyty boıynsha temir jol tasymaldarynyń kólemi 2025 jyly 7-10 mln tonnaǵa deıin ósý perspektıvasymen 4,5 mln tonnadan asady, bul ónimdi ótkizýdi qamtamasyz etý úshin álemdik porttarǵa senimdi joldar qurýdyń mańyzdylyǵyn kórsetedi. Osyǵan baılanysty Aýǵanstanmen CASA (Ortalyq Azııa - Ońtústik Azııa) keń dáliziniń bir bóligi bolatyn jáne Qazaqstandy Túrkimenstan, Aýǵanstan jáne Pákistan arqyly ótetin baǵyttarmen baılanystyrýǵa múmkindik beretin «Týrgýndı - Gerat» temir jolyn salý týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.
Vıse-premerdiń pikirinshe, bul jobalardy aldaǵy 5-10 jylda iske asyrý Qazaqstannyń jańa eksporttyq naryqtarǵa turaqty shyǵýy jáne ártaraptandyrý jaǵdaıynda ekonomıkanyń turaqty damýyn qamtamasyz etý úshin mańyzdy.
