Qylqalam ushyndaǵy dala dıdary

Týyndylarynyń basym kópshiligi, bálkim túgelge jýyǵy aýyl, aýyl turǵyndary. Qarsy aldymnan jer oshaqtyń basynda otyrǵan, ústine qam­zol kı­gen, júzinen meıirim tógilgen áje beı­nesi jarq etti. Qutty ózimniń ájem tá­rizdi. Mańdaıyndaǵy taram-taram ájim­deri de uqsaıdy eken. Meniń ájem de osy­n­daı ádemi edi. Al mynaý shetsiz-shek­siz dala, kókoraıly shalǵyn. Sýretten da­­la­­­nyń beınesi ǵana emes, aýasyn da se­zip tur­­ǵandaısyń. Ibragım Isa aýylda tu­ra­dy. Aýyl­da ósip-óngen. Bálkim sodan ba eken­, aýyl tynysy oń jambasyna keletin taqyryp.

Daladaǵy tarıh soqpaqtary. Bahadúr babalar, el qorǵaǵan erlik isteri.

– Meniń bala kezimde aýylda kókiregi qazynaǵa tolǵan qarttar kóp edi. Jınala qalǵanda erlik týraly esilip áńgime aıtatyn. Sol sátte batyrlardyń beınesi kóz aldyma keletin. Keıin batyrlar jyryn jattap óstik. Bálkim sodan ba eken, osy taqyryp meniń jumysymnyń temirqazyǵyna aınaldy, – deıdi sýretshiniń ózi, – ilki zamandaǵy erlerdiń erlik isteri qatty qyzyqtyratyn. Keıingi urpaqty sýret tilimen tárbıeleý úshin de jumys istep júrmin.

Keneptiń betine halqynyń qamyn oılaǵan, jeriniń tu­tastyǵy úshin janyn qıǵan batyr atalarynyń beınesin túsiripti. Shet-shegi joq, keń jazıra dala. Aýyzdyǵymen alysqan, lıro-epostyq jyrlarda aıtylardaı alty aıshylyq jerdi alty-aq ret attaıtyn qazmoıyn tulparlar. Tulpar ústinde torǵaı kózdi aq saýyt kıgen, qylyshyn kókke bilegen apaıtós batyrlar.

Toǵyzynshy synyp oqyp júrgen ke­zin­de aýylǵa aty ańyzǵa aınalǵan batyr aǵasy Raqymjan Qoshqarbaev kelgen. Qyzyl­saıa aýylynyń eńkeıgen kárisinen eńbek­tegen balasyna deıin Reıhstagtyń tóbesine atoılatyp qyzyl tý qadaǵan has batyrmen kezdesýge jınalǵan. Qııalyndaǵy shalt qımyldy, shapshań minezdi ilkidegi batyrlarǵa uqsatýǵa tyrysqan. Batyr degeniń keýdesi esikteı, baltyry besikteı, dáý bolýǵa tıisti. Raqymjan aǵa barynsha qarapaıym, sypaıy eken. Keýdesin so­ǵyp, men sóıtkenmin dep maqtanǵan da joq. Janǵa jaǵymdy, samal jeldeı esken, tyń­daǵannyń janyn eriksiz baýraıtyn qońyr únmen maıdan týra­ly baıandaǵan. О́zinen góri ózgeni kóp aıtty. Qarýlastarynyń qaharman erligine súısindi.

Mine, sol sátten bastap bolashaq sýret­shiniń maıdan taqyrybyndaǵy sýretteri salyna bastady dese bolǵandaı. Alǵashqy sýreti «Reıhstag» dep ataldy. Quzǵyndar uıasynyń qaýsaı qı­raǵan sáti. Tórtkúl dúnıe taǵat­syzdana tosqan Jeńistiń atoı­la­ǵan kórinisi. Sodan bas­tap bir ádemi qııal alǵa qaraı jeteledi de otyrdy. Kúni keshe qan maıdanda týǵan jerdi qor­ǵaýǵa jan a­lyp, jan berisken abzal aǵa­lardyń erlik jolyn sıpattasa. Tula bo­ı­larynan parasat lebi, órlik pen batyr­lyq­tyń soraby aıqyn ańǵarylyp turatyn jampoz jaýyn­gerlerdiń máńgi ólmes asyl beınesi keıingi urpaqty dál sondaı bıik murattarǵa jetelese, ǵanıbet emes pe?

Arqalyq qalasyndaǵy peda­go­gı­kalyq ınstıtýttyń kórkemsýret fakýltetin bitirip, joǵary oqý orny basshylarynyń talaby men talantynan úmit kútip, ınstıtýtta oqytýshy bolyp qaldyrǵan kezinde de baıaǵy shoq juldyzdaı shaǵyn aýylda kókireginde tutanǵan maqsat-murattyń maz­daǵan oty qolamtanyń shoǵyndaı qyzdy­ryp, shabyttyń shyraıyn shalqyta túsken.

Ibragım salǵan sýretter kórermen kóńi­linen shyǵatyny anyq. Ásirese maıdan ta­qyry­byndaǵy sýretteri. Aýyldas maı­dan­gerlerdiń tutas galereıasyn jasap shyǵypty.

Kóńil tartarlyq kórmeniń tusaýkese­rinde Sýret­shiler odaǵy Aqmola oblys­tyq fı­lıalynyń tóraǵasy Iýrıı Popov, Kók­shetaý qala­syndaǵy balalar kórkemsýret mektebiniń dı­rektory Iýlııa Jelobkovalar jınal­ǵan qaýym­ǵa árbir sýrettegi mazmun men maǵynany tarata aıtyp, sýretshige tabys tiledi.

Kókshetaý