Foto: Zakon.kz
Zertteý derekterinshe, Qazaqstan azamattarynyń jalpy alǵanda 68,3%-y bir palataly Parlament ıdeıasyn oń qabyldaıdy. Degenmen, qoldaý deńgeıi respondentterdiń jynysy men jasyna qaraı ártúrli. Máselen, erler arasynda bul kórsetkish 71,1%, al áıelder arasynda 66,1%-dy quraǵan. Reformany qoldaýdyń eń joǵary deńgeıi 18-29 aralyǵyndaǵy jastar tobynda baıqalǵan (72,9%). Bul kórsetkish – qoǵamnyń áleýmettik turǵydan eń belsendi bóliginiń saıası júıeni jańǵyrtýǵa qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵanyn aıqyn kórsetedi.
Proporsıonaldy saılaý júıesine kóshý máselesine kelsek, saýalnamaǵa qatysqandardyń 63,6%-y bul bastamany qoldaıdy. Qoldaý deńgeıi áıelderge qaraǵanda (62,2%) erler arasynda salystyrmaly túrde azdap joǵary – 65,4%. Sondaı-aq, bul pikirge ásirese jastar toby aıryqsha qoldaý kórsetip otyr: 18-29 jas aralyǵyndaǵy respondentterdiń 71%-y Parlamentti tek partııalyq tizimder boıynsha qalyptastyrýdy oń baǵalaıdy.
Mańyzdy ról atqaratyn taǵy bir faktor – Bir palataly Parlamentke kóshýge eń joǵary qoldaýdy ǵylymı dárejesi bar azamattar (75,4%), joǵary bilimdiler (71,7%) kórsetip otyr. Sol sııaqty, proporsıonaldy júıeniń jaqtaýshylary da kóbinese joǵary bilimdi respondentter (67,5%), bul saıası júıeni jańǵyrtý quraly retinde partııalyq ókildik tetikterin bilimdi halyq toptarynyń qarastyrý úrdisin rastaıdy.
Taǵy bir aıta ketetin jaıt, aýyldyq jerlerde turatyndar jalpy qalalyqtarmen salystyrǵanda parlament reformasyn joǵary deńgeıde qoldaıdy. Máselen, bir palataly Parlamentke kóshýge aýyl turǵyndarynyń 72,8%-y oń baǵasyn beredi, al qalalyqtar arasynda bul kórsetkish 65,4%-dy quraıdy. Parlamentti partııalyq tizimder boıynsha qalyptastyrýǵa qatysty da uqsas aıyrmashylyqtar baıqalady: aýyldyq respondentterdiń 67,8%-y, qalalyqtardyń 60,8%-y bastamany qoldaıdy.
Jalpy, QSZI derekteri parlament reformasyna qatysty qoǵamdaǵy kelisimniń joǵary deńgeıde ekenin kórsetedi. Bir palataly Parlament pen partııalyq ókildik júıesine kóshýge qoldaýdyń basym bolýy, qoǵamnyń zań shyǵarý bıliginiń tıimdiligin arttyrýǵa jáne saıası mádenıetti damytýǵa baǵyttalǵan ınstıtýsıonaldyq ózgeristerge daıyn ekenin dáleldeıdi.
Áleýmettanýlyq saýalnama QSZI tapsyrysymen bıyl 3 qazan men 5 qarasha aralyǵynda júrgizilip, irikteme kólemi 8 000 respondentti quraǵan. Saýalnamaǵa 17 oblys pen Astana, Almaty, Shymkent qalalarynyń 18 jastan asqan respondentteri qatysqan.
