Qoǵam • 17 Jeltoqsan, 2025

Aıda Balaeva: Qazaqstanda jýrnalısterge qysym kórsetilmeıdi

20 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Human Rights Watch halyqaralyq uıymynyń Qazaqstanda jýrnalısterge qysym kórsetýdi toqtatýǵa shaqyrǵan úndeýi naqty jaǵdaıdy tolyq bilmeýden týyndaǵan. Bul týraly Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva málimdedi.

Aıda Balaeva: Qazaqstanda jýrnalısterge qysym kórsetilmeıdi

Mınıstrdiń aıtýynsha, sońǵy kúnderi keıbir qylmystyq isterge halyqaralyq nazar aýdartý maqsatynda «azaptaý» týraly negizsiz aqparattar ádeıi taratylyp jatyr. Atalǵan ister boıynsha jaýapkershilikke tartylǵandardyń arasynda medıa salanyń ókilderi de bar.

Aıda Balaeva 2022 jyldan beri Qazaqstanda medıa jáne aqparat salasyndaǵy zańnamany jetildirýge baǵyttalǵan júıeli reformalar júzege asyrylyp kele jatqanyn atap ótti. Bul ózgerister jýrnalısterdiń kásibı mártebesin arttyrýǵa jáne olardyń quqyqtyq turǵyda qorǵalýyn kúsheıtýge baǵyttalǵan.

Soǵan qaramastan, keıingi ýaqytta aqparattyq keńistikte jýrnalıster men buqaralyq aqparat quraldaryna «júıeli qysym kórsetilip jatyr» degen málimdemeler jıi aıtylyp júrgenin aıtty. Keıbir qylmystyq isterdiń fıgýranttary men olardyń qorǵaýshylary tergeý barysynda azaptaý bolǵany týraly dálelsiz aıyptar taǵyp otyr. Mundaı málimdemeler qoǵam men sheteldik quqyq qorǵaý uıymdaryn jańsaq pikirge jeteleýi múmkin.

Mınıstr adam quqyqtarynyń buzylýy týraly kez kelgen tujyrym naqty faktilerge, dálelderge jáne zań talaptaryna negizdelýi tıis ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, emosııaǵa nemese qoǵam nazaryn aýdarýǵa baǵyttalǵan áreketterge jol berýge bolmaıdy.

«Memleket sóz bostandyǵy men buqaralyq aqparat quraldarynyń erkindigin Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasynda jáne halyqaralyq mindettemelerde bekitilgen negizgi qundylyqtar retinde ustanady. Alaıda sóz erkindigi zań talaptaryn elemeýge nemese jaýapkershilikten jaltarýǵa múmkindik bermeıdi. Bul qaǵıda barlyq quqyqtyq memleketterge ortaq», dedi Aıda Balaeva.

Onyń sózinshe, jýrnalısterdiń qyzmetine, BAQ jumysyna nemese naqty qylmystyq isterge qatysty barlyq máseleler zań aıasynda, prosessýaldyq normalar tolyq saqtala otyryp, kinásizdik prezýmpsııasy men qorǵaý quqyǵy qamtamasyz etile otyryp qaralady.

Mınıstr Qazaqstanda eshkim kásibı qyzmeti úshin qýdalaýǵa ushyramaıtynyn atap ótti. Tergeý jáne prosessýaldyq áreketterdi sóz bostandyǵyna qysym retinde kórsetý qoǵamdyq pikirdi ádeıi burmalaý bolyp sanalatynyn aıtty.

Sondaı-aq atalǵan ister belgili bir kózqarastarǵa nemese redaksııalyq saıasatqa emes, jekelegen azamattardyń naqty quqyqtyq talaptaryna baılanysty qaralyp jatqanyn jáne olardy ýákiletti organdar zań sheńberinde tekserip jatqanyn jetkizdi.

Aıda Balaeva Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi óz quzyreti sheńberinde jýrnalısterdiń quqyqtaryn qorǵaýǵa jáne isterdiń ádil ári ashyq sotta qaralýyna barlyq qajetti jaǵdaı jasaýǵa daıyn ekenin málimdedi.

Osyǵan baılanysty mınıstr halyqaralyq uıymdardy, buqaralyq aqparat quraldaryn jáne qoǵamdy tergeý aıaqtalǵanǵa deıin asyǵys qorytyndy jasamaýǵa shaqyrdy. Onyń aıtýynsha, rastalmaǵan aqparat taratý men tergeý organdaryna qysym jasaý el ishindegi turaqtylyqqa nuqsan keltirýi múmkin.

«Eger sotta aıyptylardyń kinási dáleldense, jasaǵan áreketterine saı zań aldynda tıisti jazasyn alary sózsiz», dedi mınıstr.