Búgingi tańda «kedergisiz orta» túsinigi tek fızıkalyq qoljetimdilikpen shektelmeıdi. Bul uǵymnyń maǵynasy keń. Ol aqparattyq, sıfrlyq jáne áleýmettik qoljetimdilikti de qamtıdy. Eger bir oqyrman kitapty kózimen oqysa, ekinshisi ony qulaǵymen tyńdaıdy. Eger bireý ekrandaǵy mátindi kórse, ekinshi adam ony braıl júıesi arqyly nemese dybystyq sıntezator kómegimen qabyldaıdy. Demek, kedergisiz orta – árbir azamattyń qoǵam ómirine tolyqqandy aralasýyna múmkindik beretin basty shart.
Kitaphanadaǵy kedergilerdi joıý joldary, birinshiden, fızıkalyq qoljetimdilik. Kitaphana ǵımaratynda pandýstar men kótergish qurylǵylar ornatý, esikterdiń yńǵaıly bolýy, zaldardyń ishinde kedergisiz qozǵalý joldarynyń qarastyrylýy – bul eń alǵashqy jáne mańyzdy qadamdar.
Ekinshiden, aqparattyq qoljetimdilik. Kitap qory tek dástúrli basylymdarmen ǵana emes, sonymen qatar braıl qarpindegi kitaptar, taktıldi, bederli-grafıkalyq quraldar, úlkeıtilgen qaripte jazylǵan basylymdar, dybystalǵan kitaptar men elektrondy basylymdar qorymen tolyqtyrylýy qajet.
Úshinshiden, sıfrlyq sheshimder. Kitaphanalardyń resmı saıttary ekrandyq oqyrmandarǵa beıimdelýi kerek. Elektrondy katalogtardyń dybystyq nusqasy ázirlenip, qashyqtan bilim alýǵa arnalǵan onlaın platformalar iske qosylýy tıis. Osy qadamdar aqparatqa qoljetimdilikti aıtarlyqtaı keńeıtedi.
Qazir «Kitaphanada teń múmkindik – teń aqparat» uǵymy kitaphananyń basty qaǵıdatynyń biri. Bul uǵym qoǵamnyń árbir múshesine bilim, aqparat jáne mádenıetke teń dárejede qoljetimdilik jasaýǵa baǵyttalǵan. Teń múmkindik – kitaphananyń qyzmetin paıdalanýda eshkimniń quqyǵy shektelmeýi, jynysyna, jasyna, áleýmettik jaǵdaıyna, turǵylyqty jerine nemese densaýlyǵyna baılanysty kedergilerdiń bolmaýy. Kitaphanaǵa kelgen árbir azamat birdeı deńgeıde aqparattyq, mádenı jáne bilim berý resýrstaryna qol jetkizýge quqyly. Teń aqparat – árbir oqyrmannyń ózine qajetti aqparatty alýyna jaǵdaı jasaý.
Bul baǵytta arnaıy kitaphanar túrli formattaǵy basylymdar men aqparat kózderin usynady: zaǵıp jáne nashar kóretin azamattarǵa braıl qarpindegi kitaptar, taktıldi, bederli-grafıkalyq quraldar, úlkeıtilgen qaripte jazylǵan basylymdar, dybystalǵan kitaptar men elektrondy basylymdar. Osylaısha, «teń múmkindik – teń aqparat» qaǵıdaty kitaphana qyzmetinde kedergisiz orta qurýdy, ınklıýzıvtilikti qamtamasyz etýdi jáne aqparatqa qol jetkizýde ádildik pen ashyqtyqty qamtamasyz etýdi bildiredi. Bul qaǵıda bilimdi, aqparatty jáne mádenı murany barsha azamatqa qoljetimdi etý arqyly qoǵamdaǵy áleýmettik teńdikti nyǵaıtýǵa qyzmet etedi.
Anyǵynda, kitaphana tek kitap saqtaıtyn oryn emes, ol – qoǵamdaǵy adamdardyń arasyn jalǵaıtyn zamanaýı orta. Eger biz kitaphanada kedergisiz orta qalyptastyrsaq, onda árbir azamat ózin qoǵamnyń tolyqqandy múshesi sezinedi.
Búginde elimizde zaǵıp jáne nashar kóretin azamattarǵa arnalǵan arnaýly 19 kitaphana bar. Mundaǵy jalpy kitap qory – 1 008 518 dana, oqyrman sany – 51 475, onyń ishinde zaǵıp jáne nashar kóretin oqyrmandar sany – 15077. Iаǵnı, respýblıka boıynsha zaǵıp azamattardy kitaphanalyq qyzmetpen qamtý 65 %-dy kórsetedi.
«Bilimdige dúnıe jaryq» deıdi halqymyz. Sol bilimge aparar jol eshkimge jabyq bolmaýy tıis. Árbir azamatqa teń múmkindik, teń aqparat berý – damyǵan, ádiletti qoǵamnyń basty bóligi.
Sáýlesh NAZYROVA,
Almaty qalasyndaǵy Zaǵıp jáne nashar kóretin azamattarǵa arnalǵan
respýblıkalyq kitaphananyń bıblıografy
